Ялува университетиниң оқуғучилири хитайниң уйғурларға қаратқан қирғинчилиқиға қарши истанбулда намайиш өткүзди

Истанбулдин ихтиярий мухбиримиз арслан тәйярлиди
2024.05.01
istanbul-namayish-06

Истанбулниң үскүдар мәйданида ялова университети оқуғучилири хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиш көрүнүши. 2024-Йили 30-апрел, истанбул әркин асия радийоси: арслан

istanbul-namayish-01

Истанбулниң үскүдар мәйданида ялова университети оқуғучилири хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиш көрүнүши. 2024-Йили 30-апрел, истанбул әркин асия радийоси: арслан

istanbul-namayish-02

Истанбулниң үскүдар мәйданида ялова университети оқуғучилири хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиш көрүнүши. 2024-Йили 30-апрел, истанбул әркин асия радийоси: арслан

istanbul-namayish-03

Истанбулниң үскүдар мәйданида ялова университети оқуғучилири хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиш көрүнүши. 2024-Йили 30-апрел, истанбул әркин асия радийоси: арслан

istanbul-namayish-04

Истанбулниң үскүдар мәйданида ялова университети оқуғучилири хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиш көрүнүши. 2024-Йили 30-апрел, истанбул әркин асия радийоси: арслан

istanbul-namayish-05

Истанбулниң үскүдар мәйданида ялова университети оқуғучилири хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиш көрүнүши. 2024-Йили 30-апрел, истанбул әркин асия радийоси: арслан

30-Апрел күни истанбулниң әң ават районлиридин бири болған үскүдар мәйданида бир гуруппа алий мәктәп оқуғучилири хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиға қарши наразилиқ намайиши вә ахбарат елан қилиш паалийити өткүзди.

Бу паалийәтни ялова университети сиясий илим факолтетиниң оқуғучилиридин әмир батин қарадуман вә хәдичә аһир қатарлиқларниң йетәкчиликидики бир гуруппа алий мәктәп оқуғучилири оюштурған болуп, намайишни һәр саһәдики хәлқ аммиси қоллап қуввәтлиди.

Намайишчилар қоллирида шәрқий түркистанниң ай-юлтузлуқ көк байриқини көтүргән һалда, “залимлар чоқум һесаб бериду!”, “мусулман ухлима, қериндишиңға игә чиқ!”, “һәқ-һоқуқ, адаләт, уйғурларға һөррийәт!”, “шәрқий түркистанға мустәқиллиқ!” дегәндәк шоарларни товлиди.

Намайишчи яшлар намайиш мәйданида “нәдә көк бөрә” дегән уйғурчә нахшини яңратқуда аңлатти вә униңға маслаштуруп уйғурларни қоллайдиған шеирларни оқуди.

Намайиш җәрянида хәдичә аһир исимлик алий мәктәп оқуғучиси өзлириниң наразилиқ баянатини оқуп өтти.

У мундақ деди: “тупрақлири бизгә узақ болсиму, әмма көңлимиз йеқин болған ата юртимиз шәрқий түркистанда хитайниң ирқий қирғинчилиқ сиясити һелиһәм давамлишиватиду. Түрк дөләтлириниң бу қирғинчилиққа сүкүт қилиши, хитайға техиму көп пурсәт яритип бәрмәктә. Хитай һакимийити бу сүкүттин җасарәтлинип түркләргә болған дүшмәнликини техиму ашурмақта. Коммунист хитай һакимийити йиллардин буян уйғур деһқанлириниң земинлирини зораванлиқ билән тартивелип, хитай көчмәнләргә бәрмәктә. Қизил хитай уйғурларниң мунбәт земинлирини тартивелип, уларни өз юртлиридин сүргүн қилмақта, уларниң орниға өзлириниң хитай көчмәнлирини олтурақлаштурмақта. Уйғурларни өз юртлирида чәткә қеқип, айримчилиқ сиясити йүргүзмәктә. Биз бир түрк әвладлири болуш сүпитимиз билән буниңға сүкүт қилип туралмаймиз, шәрқий түркистанниң бир ғерич земиниму әсла хитайниң бир парчиси әмәс! шәрқий түркистан һеч қачан хитайниң земини болған әмәс, буниңдин кейинму һәргиз болмайду. Хитайниң земин пүтүнлүки дәйдиған бир нәрсә йоқ, хитай 1949-йили шәрқий түркистанни ишғал қиливалған”.

Хәдичә аһир, пүтүн дуня җамаитини хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиққа қарши турушқа чақириқ қилип мундақ деди: “у йәрдики зулум вә һәқсизлиққа бир түрк, бир мусулман қандақму сүкүт қилип туралисун? әгәр ислам дуняси мусулман издәйдиған болса, шәрқий түркистан хәлқи мусулмандур; әгәр түрк дуняси түрк издәйдиған болса, шәрқий түркистан хәлқи түрктур; әгәр инсанийәт инсан издәйдиған болса, шәрқий түркистанда қирғин қилиниватқанларму инсандур!”

Хәдичә аһир ханим сөзиниң ахирида өзлириниң һәр вақит уйғурларниң йенида болидиғанлиқини ипадиләп, мундақ деди: “бизләр шәрқий түркистанниң авази болушни, хитай маллирини байқут қилишни, бу һәқтә иҗтимаий таратқуларни актип ишлитишни, бу сүкүтни бузушни, уйғур ирқий қирғинчилиқни һәммә йәрдә күнтәртипкә кәлтүрүшни давамлаштуримиз. Шәрқий түркистандики уйғур қериндашлиримизни қирғинчилиқтин қоғдаш, һәммимизниң баш тартип болмайдиған бурчимиздур”.

Зияритимизни қобул қилған ялова университети сиясий илим факолтетиниң оқуғучиси әмир батин қарадуман мундақ деди: “бу паалийәтни уюштуруштики мәқситимиз, шәрқий түркистанни пәләстингә охшаш күнтәртипкә кәлтүрүш үчүндур. Һәммимизгә мәлум, шәрқий түркистанни 1949-йили мав рәһбәрликидики коммунист хитайлар бесивалғандин башлап, әр-аял, қери-яш вә кичик балиларни айримастин һәммисигә еғир зулум қилип келиватиду, буниңға қарита биз авазимизни йетәрлик дәриҗидә чиқармайватимиз. Әпсуслинарлиқи шуки, буниңға дуняму сүкүт қиливатиду, бу бәк ечинишлиқ бир вәзийәт. Худайим буйруса, биз бу хил паалийәтләрни техиму кәң түрдә уюштуруп, пүтүн дуняда вә түркийәдә техиму көп инсанларни бу мәсилигә көңүл бөлүшкә чақиримиз”.

Әмир батин қарадуман әркин асия радийоси арқилиқ уйғурларға салам йоллайдиғанлиқини ипадиләп мундақ деди: “шәрқий түркистандики қериндашлиримға шуни дәймәнки, дуняда 300 милйон түрк бар. Аллаһтин үмид үзмәймиз, һәр ишниң вақти саити болиду, пурсәтниң келишини күтәйли, әркинликкә чиқидиған күнләрму келиду”.

Биз бу намайишни қоллаш йүзисидин қатнашқан зафәр партийәси гәбзә шөбисиниң рәиси фунда өзқара ханимни зиярәт қилдуқ. У, мундақ деди: “шәрқий түркистан мәсилиси тоғрисида бундақ паалийәтләр техиму кәң түрдә елип берилиши керәк, хитайниң шәрқий түркистанлиқ қериндашлиримиз үстидин йүргүзүватқан зулумлириға хатимә берилиши керәк. Биз зафәр партийәси болуш сүпитимиз билән, бу мәсилигә алаһидә җиддий қараймиз, бу хил паалийәтләрни техиму кәң түрдә уюштурушқа вәдә беримән”.

Бу намайишқа қатнашқан әмирхан күчүк исимлик түрк яш мундақ деди: “шәрқий түркистанниң авази болуш үчүн бу йәргә җәм болдуқ, уларни һәр вақит қоллаймиз, у йәрдә зулум түгигичә, буниңдин кейинму бу хил паалийәтләрни давамлаштуримиз”.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.