Türkiye iyi partiyesining re'isi meral akshener: "Xitay Uyghurlarning üstidin meynet qolini tartmighuche bu dewadin hergiz yanmaymiz"

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-04-07
Share
Türkiye iyi partiyesining re'isi meral akshener: Türkiye iyi partiyesining re'isi meral akshene(solda), enqere shehirining sheher bashliqi mensur yawas(ongda) tereptiki yénimaxallé rayonidiki yighilishta söz qildi. 2019-Yili 25-mart, türkiye.
AP

Türkiye iyi partiyesining re'isi meral akshener we enqere shehirining sheher bashliqi mansur yawashning 5-aprél ijtima'iy taratqu arqiliq "Barin weqesi" ning 31 yilliqini xatirilishi, xitayning enqerediki bash elchixanisining tehdit sélishigha uchridi. Bu weqe türkiyede qattiq ghulghula peyda qilmaqta. Hökümetke qarshi kishiler xitay elchisini türkiyening heydep chiqiriwétishi kéreklikini ilgiri sürmekte. Bügün 7-aprél küni meral akshener xanim türkiye parlaméntida partiyesining yighinida xitay elchisige jawab bérip mundaq dédi:

"Xitay elchiliki men bilen enqere sheher bashliqi mansur yawashqa tehdit saldi. Xitayning türkiyediki wekili doghu perinchekning bizge qarshi qiliwatqan sözliri yéterlik bolmighan bolsa kérek, xitay döliti biwasite heriketke ötti. Némishqa désenglar biz uzundin buyan hökümet bilen uning kichik shériki milletchi heriket partiyesini Uyghur qérindashlirimiz üchün heriketke ötküzüshke tirishiwatimiz. Chünki sherqiy türkistanda yüz bériwatqan insanliq tragédiyesi aldida qarap turmiduq we bundin kéyinmu süküt qilip turmaymiz".

Meral akshener xanim xitay elchixanisining salghan tehditi toghrisida toxtilip mundaq dédi: "Xitay elchixanisi ijtima'iy taratqular arqiliq shuni yéziptu, 'xitay terep herqandaq kishi we küchning xitayning igilik hoquqi we zémin pütünlükige herqandaq shekilde arilishishigha qet'iy qarshi chiqidu we buni qattiq eyibleydu, xitay terep heqliq qarshiliq körsitish hoquqini saqlap qalidu'dep tekitligen. Bizning yurtta 'burader nochi bolsang kel, ' deydighan bir gep bar, bizning adrésimiz éniq".

Türkiye iyi partiyesining re'isi meral akshener xanim xitayning igilik hoquqini bahane qilip turup, Uyghurlarni ézishke qet'iy ruxset qilmaydighanliqini, Uyghurlarni qollap-quwwetleshni dawam qilidighanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Men aldi bilen shuni démekchimenki bizning héchqandaq bir döletning igilik hoquqi bilen mesilimiz yoq. Lékin biz xitayning igilik hoquqini bahane qilip turup Uyghur qérindashlirimizgha élip bériwatqan zulumigha qarshi turush burchimiz bar. Biz kishilik hoquqi we adaletni ilgiri sürimiz. Biz xitaygha Uyghurlarning ippitige, we muqeddeslirige uzatqan qolungni tart dewatimiz. Biz xitay dölitige Uyghurlargha élip bériwatqan irqiy qirghinchiliqni toxtat dewatimiz. Qéni xitay bu dégenlirimge qarshi chiqip baqsun körüp baqay."

Meral akshener xanim ikki ay burun medine isimlik bir Uyghur ayalni türkiye parlaméntida guwahliq bergüzgenidi. U, bügünki sözide türkiye parlaméntining Uyghurlarningmu awazini yetküzidighan jay ikenlikini, hakimiyet béshigha kelse xelq'ara sorunlarda Uyghur mesilisini otturigha qoyidighanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Biz bu mesilige Uyghurlar bizning qérindashlirimiz bolghanliqi üchünla emes, hem insaniy mesile bolghachqa köngül bölimiz. Shunga bu parlaméntta bir Uyghur qérindishimizning derdini anglatti. Bu parlamént heqiqetni, adaletni dunya jama'etchilikige anglitidighan jay. Türkiye parlaméntti milletning, xelqning arzu-armanlirini, heqiqetni anglitidighan sehnidur. Xitay bizni saraydikiler bilen arilashturup qoymang, biz siler bilen qolimizni urup turup körüshmeymiz. Bizni bundaq tehdit sélip qorqutalmaysiler. Biz bu mesilini bügün parlamént kün tertipige ekéliwatimiz. Aldimizdiki yillarda saylamda utup chiqip hakimiyetni qolgha alsaq, bezi döletler bilen birlikte xitaygha qarshi küresh qilimiz".

Meral aqshener xanim sözini mundaq axirlashturdi: "Biz Uyghur dewasidin hergiz waz kechmeymiz. Iyi xitay meynet qolungni Uyghurlarning üstidin tartmighuche Uyghur dewasini qollashni dawamlashturimiz".

Xitay elchiliki tunji qétim türkiyede bezi rehberlerge tehdit sélishi jem'iyette qattiq ghulghula peyda qildi. Enqerediki Uyghur tetqiqat instituti mudiri doktor erkin ekrem ependi xitay bu qilghinining türkiyening ichki ishlirigha arilashqanliq ikenlikini, buning türklerning xitaygha bolghan naraziliqini kücheytidighanliqini tekitlidi.

Türkiye iyi partiyesining re'isi meral aqshener we enqere shehirining sheher bashliqi mansur yawashning 5-aprél küni ijtima'iy taratqularda "Barén weqesi" ning 31 yilliqini xatirilep bayanat élan qilishi, xitayning enqerediki bash elchixanisining tehdit sélishigha uchrighan bolup türkiye bilen xitay otturisidiki munasiwette diplomatiyelik bi'aramliq peyda bolghan. Ijtima'iy taratqularda türkiye tashqi ishlar ministirliqi 6-aprél xitayning enqerediki bash elchisi lyu shawbinni tashqi ishlar ministirliqigha chaqirtip, xitay elchixanisining tiwittérda élan qilghan bayanatidiki sözlerge bi'aram bolghanliqini bildürgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet