Gérmaniye taratqulirida jaza lagérliri mesilisi yenila qiziq téma bolmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-05-07
Élxet
Pikir
Share
Print
23-May gérmaniyening karlsruhe shehiride ötküzülidighan jaza lagérliri toghrisida mexsus doklat bérish yighini heqqidiki teshwiqat logosi.
23-May gérmaniyening karlsruhe shehiride ötküzülidighan jaza lagérliri toghrisida mexsus doklat bérish yighini heqqidiki teshwiqat logosi.
RFA/Ekrem

Gérmaniyediki meshhur axbarat qanalliri jaza lagérliri mesilisini dawamliq qiziq téma süpitide teshwiq qilmaqta.

2-May küni kishilik hoquqni közitish teshkilati xitayning Uyghur diyaridiki nazaret sistémisi toghrisida "Xitayning zulum hésabliri" namliq 68 betlik doklatini élan qilghandin kéyin, gérmaniye taratquliri bu heqte bes-beste uchurlar tarqatti.

Gérmaniyediki döletlik 1-téléwiziye qanili bolghan ARD "Saqchi ep milyonlighan xitayliqlarni nazaret qilmaqta" dep uchur berdi. "Gérmaniye radiyosi" bolsa "Musulmanlarni nazaret qilishqa qarita étiraz" namliq xewer élan qildi. Dangliq téléwiziye qanalliridin biri bolghan R T L "Xitay musulmanlarni saqchi ep bilen nazaret qilmaqta" dep xewer tarqatti. "Qizziq liniye qanili" "Kishilik hoquqni közitish teshkilati bir gewdileshken birleshme urush supisini ashkarilidi" dep yazdi. Gérmaniye awazi radiyosi "Xitayning nazaret sistémisi pash qilindi" dep bayan berdi. "Baslér géziti" bolsa, "Bu ep insanlarni tutqun qilidu" dep maqale élan qildi. "Business Insider" qanili "Ghelite jasusluq herikiti: xitay bir ep bilen Uyghurlarni nazaret qilmaqta" dep melumat berdi. Bundin bashqa shiwétsariyede chiqidighan "Yéngi zurüklikler géziti" : "Xitay hakimiyiti bir ep arqiliq shinjangdiki insanlarning basqan herbir qedem izini nazaret qilmaqta" dep mexsus maqale yazdi. "T-Online" qanili bolsa "Xitay Uyghurlarni jaza lagérlirida tutmaqta" dep uchur tarqatti.

Yuqirida ismi atalghan qanallarning hemmisi gérmaniyediki eng dangliq axbarat wasitiliri bolup, bu bir hepte "Üsti ochuq türme" de yashawatqan Uyghurlarning nöwettiki éghir weziyiti hemde jaza lagérliri mesilisi gérmaniyede yene bir qétim keng teshwiq qilin'ghan bir hepte boldi.

D u q mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependining bayan qilishiche, amérikadin qalsa Uyghurlar we jaza lagérliri mesilisige eng jiddiy köngül bölüwatqan dölet gérmaniye bolup, gérmaniye 2018-yili 8-ayda b d t da jaza lagérliri mesilisini tunji bolup otturigha qoyghan hem uni taqashni telep qilghan döletlerning biri sanilidiken. Gérmaniye prézidénti frank walter stayin mayer we bash ministir anjila mérkélmu aldinqi yilidiki xitay ziyaritide Uyghurlar mesilisini otturigha qoyghan. Gérmaniye yene 2018-yili 11-ayda jaza lagérliri mesilisini parlaméntta 2 qétim mexsus muzakire qilghan. Gérmaniye tashqi ishlar ministiri ma'as we gérmaniye parlaménti kishilik hoquq komitétining re'isi köflér xanim ötken yili 12-ayda élip barghan xitay ziyariti mezgilide jaza lagérliri mesilisini otturigha qoyghan we lagérlarni ziyaret qilish pikride ching turghan, emma ularning telipi ret qilin'ghan. Bu yil 5-ayning 8-küni, charshenbe küni gérmaniye parlaménti jaza lagérliri toghruluq mexsus guwahliq bérish yighini uyushturidu.

D u q tetqiqat komitétining mudiri enwer ehmet ependining bayan qilishiche, Uyghurlar we jaza lagérliri mesilisige yalghuz gérmaniye axbarat wasitiliri jiddiy köngül bölüpla qalmay, gérmaniye döliti we bu eldiki her sahe kishilik hoquq organlirimu jiddiy köngül bölmektiken. Xeter astidiki xelqler teshkilati mushu ayning 23-küni gérmaniyening karlsruhe shehiride mexsus jaza lagérliri toghrisida doklat bérish yighini ötküzidiken.

Igilishimizche, d u q Uyghurlar we jaza lagérliri mesilisini gérmaniye parlaméntida da'ima küntertipte tutup turush üchün mushu ayning otturiliridin bashlap gérmaniye paytexti bérlinda mexsus bir ishxana tesis qilip, parlamént bilen d u q otturisida köwrüklük rol oynaydighan bir sistéma berpa qilidiken.

Toluq bet