Jenwediki b d t bash ishtabi aldida 5-iyul qirghinchiliqi munasiwiti bilen birleshme namayish ötküzüldi

Bügün 5-iyul küni, shiwétsariyening jenwe shehiridiki birleshken döletler teshkilati bash ishtabi aldida dunya Uyghur qurultiyi, Uyghur herikiti teshkilati, shiwétsariye Uyghur jem'iyitining birliship teshkillishide 5-iyul ürümchi qirghinchiliqining 15 yilliq xatire küni munasiwiti bilen birleshme namayish ötküzüldi.

Bu namayish sherqiy türkistanning istiqlal marshi bilen bashlan'ghan bolup, d u q re'isi dolqun eysa 5-iyul ürümchi qirghinchiliqining 15 yilliqi munasiwiti bilen söz qilip, 5-iyul ürümchi qirghinchiliqini xatirilesh we we b d t diki pa'aliyetliri heqqide toxtaldi.

Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas 5-iyul qirghinchiliqi munasiwiti bilen namayishchilargha söz qilip, ürümchi qirghinchiliqining Uyghurlarning yéqinqi zaman tarixidiki untulmas bir qetli'am ikenlikini tekitlep, buning hazirqi irqiy qirghinchiliqning bashlinishi ikenlikini eskertti.

Namayishta söz qilghan dunya Uyghur qurultiyi xelq'ara munasiwetler diréktori zumret'ay erkin bolsa, 5-iyul qirghinchiliqida özining ürümchide ikenlikini we u künlerdiki qirghinchiliq, chong tutqun'gha shahit bolghanliqini éytip ötti.

B d t da chaqirilghan “Xitayning asiyadiki islam nepretchiliki” dégen yighin'gha kelgen, malaysiya musulman yashlar teshkilatining re'isi, malaysiya aliy soti mu'awin bashliqi mohd kahirul enwer isma'il, hindonéziyediki musulman yashlar teshkilatining bash re'isi, islam ittipaqi teshkilati hindonéziye shöbisi yashlar teshkilatining bash katipi adlan al milzah qatarliqlar Uyghurlar bilen bille namayishqa qatnashqan bolup, ular namayishta arqa-arqidin söz qilip, özlirining Uyghurlarni yéqinda tonughanliqini, aldinqi qétimliq b d t yighinida malaysiya we hindonéziye hökümitining Uyghurlarni qollash qararidin yéniwalghanliqigha échinidighanliqini, özlirining bundin kéyin yene dawamliq sherqiy jenubiy asiya döletliride Uyghurlarning awazi bolushni dawam qilidighanliqini bildürdi.

Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhakim idris 5-iyul ürümchi qirghinchiliqini xatirileshning ehmiyiti heqqide söz qilip, “5-Iyul qirghinchiliqi xitayning Uyghurlargha we sherqiy türkistan xelqige qaratqan qirghinchiliqlirining biri” dédi. U namayishtin kéyin neq meydanda radiyomizning ziyaritini qobul qilip, 5-iyul qirghinchiliqini Uyghur muhajiritining untumasliqi we xatirilishining ehmiyiti heqqide köz qarashlirini ortaqlashti.

Namayish jeryanida, dunya Uyghur qurultiyi b d t ning aldidiki meydan'gha “Shinjang saqchi höjjetliri” diki lagér tutqunlirining resimlirini tizip resim körgezmisimu achqan bolup, bu, yoldin ötken sayahetchiler we b d t gha kirip chiqiwatqan her qaysi döletlerning siyasetchilirining alahide diqqitini tartqan.

Namayish etigen sa'et 10din chüshkiche dawamlashqan bolup namayishqa kanada, amérika, türkiye, shiwétsariye, gérmaniye qatarliq döletlerdin kelgen Uyghurlar qatnashqan. Namayishchilar “Uyghurlargha höriyet”, “Uyghurlargha erkinlik”, “Sherqiy türkistan'gha höriyet” dégen jarangliq sho'arlar b d t aldini lerzige salghan.