Jow baydén: “Démokratiyening mewjutluqi üchün qehrimanlar lazim!”

Muxbirimiz eziz
2021.12.09
Jow baydén: “Démokratiyening mewjutluqi üchün qehrimanlar lazim!” Amérika qoshma shtatlirining prézidénti jow baydéning biwasite teklipi boyiche köp tereplime teyyarliq körülgen “Dunya démokratiye mejlisi” 9-dékabir küni resmiy bashlandi.
Social Media

Amérika qoshma shtatlirining prézidénti jow baydéning biwasite teklipi boyiche köp tereplime teyyarliq körülgen “Dunya démokratiye mejlisi” 9-dékabir küni resmiy bashlandi. Amérika, yawropa, asiya, afriqa, latin amérikasi, okyaniye qatarliq qit'elerdiki yüzge yéqin döletning rehberliri tor arqiliq qatnashqan bu yighinning tunji kündiki tunji meydan yighinigha amérika prézidénti jow baydén we amérika tashqi ishlar ministiri antoni bilinkén birlikte riyasetchilik qildi.

Prézidént jow baydén échilish nutqida dunya miqyasida démokratiyeni himaye qilish we mustehkemlesh, shuningdek hakimmutleq döletlerning démokratiyege qiliwatqan xirislirigha taqabil turush lazimliqini alahide tekitlidi. U bu jehettiki ehwallarning qaysi derijige bérip qalghanliqi toghrisida toxtilip mundaq dédi: “Méningche biz hazir tarixning bir ghayet zor burulush nuqtisida turuwatimiz. Silerche biz heqlerning we démokratiyening ige-chaqisiz halda arqigha qarap chékinishige qarap turamduq yaki ortaq qarash hasil qilip insaniyetning tereqqiyati we insaniyetning erkinlikini algha siljitishqa küch chiqiramduq? démokratiye tasadipiy emelge ashidighan nerse emes. Uning mewjut bolushi we dawam qilishi üchün her bir ewlad tégishlik küch chiqirishi lazim. Emma hazir biz buninggha qarshi köpligen xirislargha duch kelmektimiz. Shuning ‍üchün hazir buninggha köpligen qehrimanlar lazim boluwatidu.”

U sözining dawamida bu jehettiki qehrimanlargha we yétekchilerge ‍öz hörmitini bildürüsh bilen birge démokratiyening bayanat emes, belki emeliy heriket ikenlikini, démokratiye gerche bezide depsende bolsimu emma uning berdashliq küchini ebediylikke yoq qiliwétishning mumkin emeslikini, shundaqla öz nöwitide démokratiyening öz-özini mukemmelleshtürüp, öz-özini tereqqiy qildurup mangalaydighanliqini tilgha élip ötti.

Prézidént jow baydénning bu sözliri xaraktér jehette antoni bilinkén 2021-yilining béshida amérika hökümitining tashqi siyasiti heqqide söz qilghanda éytqan “Amérika jezmen dunyadiki hakimmutleq küchlerge qarshi kökrek kérip ‍otturigha chiqidighan yétekchilik orun'gha qaytip kélishi kérek” dégen sözige oxshiship kétidu. Gerche pütkül nutuqta jow baydén nöwette dunya miqyasida démokratiyege eng éghir xiris peyda qiliwatqanlar, dep qarilidighan xitay we rusiye hökümetlirini tilgha almighan bolsimu, köp qisim analizchilar bu qétimqi démokratiye mejlisige bu ikki döletning teklip qilinmighanliqidek ré'alliqni asas qilip turup bu sözlerning ashulargha qaritip éytilghanliqini algha sürmekte iken. Yene kélip bu qétimqi mejliske teywenning musteqil wekil ewetip qatnishishimu bu ehwalni téximu roshen körsetmekte iken. CNN Ning bu heqtiki obzor maqaliside körsitilishiche, amérika prézidénti jow baydénning “Rusiye ukra'inagha tajawuz qilsa éghir iqtisadiy jazagha duch kélidu” dégen bayanati, shuningdek Uyghur diyaridiki qirghinchiliqni muhim nuqta qilghan halda 2022-yilidiki béyjing qishliq olimpik musabiqisini diplomatik bayqut qilishini nöwette köp qisim analizchilar del mushu xil ré'alliqni arqa körünüsh qilghan, dep qarimaqta iken. Yene beziler bolsa del mushu mejlis bashlinish harpisida amérika dölet mejlisi awam palatasining “Uyghur mejburiy emgikini cheklesh qanun layihesi” ni mutleq üstün awaz bilen maqullighanliqinimu bu xil ré'alliqtiki bir muhim amil, dep qaraydighanliqini bildürgen.

Bu qétimqi démokratiye mejlisining hakimmutleqliqke qarshi turushtin bashqa yene bir muhim nishani kishilik hoquqni algha sürüsh hésablinidu. Buningda tashqi ishlar ministiri antoni bilinkén ependi körsitip ötkendek axbarat wasitilirining bu jehettiki depsendichilik ehwalini pash qilishi bekmu muhim bolghachqa ular musteqil we erkin axbarat xizmitining mewjut bolushini maliye jehettin qollaydighanliqini bildürgen. Antoni bilinkén bu heqte amérika hökümitining del mushu ishlar üchün 424 milyon amérika dolliri ajritish teklipini dölet mejlisige sun'ghanliqini, buningmu démokratiyeni himaye qilish we küchlendürüshtiki bir muhim qedem ikenlikini alahide tilgha aldi. .

Tunji künidiki mejlis 14 basquchqa bölünüp oxshimighan döletler guruppisi boyiche échilghan bolup, ilgiri-kéyin bolup 50 ke yéqin prézidént, bash ministir yaki tashqi ishlar ministiri démokratiye mesilisi heqqide söz qildi.

Bu heqtiki herqaysi obzor we xewerlerdin melum bolushiche, amérika hökümiti sahibxaniliqida chaqirilghan dunyawi démokratiye mejlisi xitay hökümitini bekla perishan qilghan. Bolupmu teywenning musteqil halda mejliske teklip qilinishi, emma xitay xelq jumhuriyitining rusiyege oxshashla bu mejlistin chette qaldurulushi xitay hökümitini bekla chichangshitiwetken. Xitay tashqi ishlar ministirlikining bayanatchisi jaw lijyen bu heqte muxbirlarning so'allirigha jawab bergende “Amérika awwal özidiki démokratiyege xilap mesililerni hel qilishi kérek” dégendek kona muqamni qaytidin tekrarlighan.

Aq sarayning yighindin kéyinki bayanatida éytilishiche, jow baydén bir yildin kéyin mezkur yighinni yene bir qétim ötküzüp, bu heqtiki téximu köp mesililerni muzakire qilish teklipini bergen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.