Lagér qurbanliri yéqinliri falun'gong jem'iyitining pa'aliyitige qatnashti

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2021-06-15
Share
Lagér qurbanliri yéqinliri falun'gong jem'iyitining pa'aliyitige qatnashti Ash shtabi mersin shehiride bolghan türkiye falun'gong jem'iyiti teripidin teshkillen'gen xitayning kishilik hoquq depsendichilikige qarshi pa'aliyetke türkiyediki Uyghur lagér qurbanliri yéqinlirimu qatnashti. 2021-Yili 12-iyun, istanbulda .
RFA/Azigh

Bash shtabi mersin shehiride bolghan türkiye falun'gong jem'iyiti teripidin 12-iyun küni istanbulda teshkillen'gen xitayning kishilik hoquq depsendichilikige qarshi pa'aliyetke türkiyediki Uyghur lagér qurbanliri yéqinlirimu qatnashti.

Pa'aliyet istanbul beshiktash rayonda ötküzülgen bolup, falun'gong pa'aliyetchiliri xitayning Uyghurlargha, tibetliklerge we falun'gong muritlirigha qarshi qirghinchiliq siyasitini chüshendürdi we kishilerge teshwiqat waraqliri tarqatti.

Pa'aliyette, xitay kommunist partiyesi bilen chétishliqi bolghan, ichki eza bulangchiliqi, Uyghur qirghinchiliqi, xitayning koruna wirusi wabasidiki mes'uliyiti, bir yol bir belwagh qurulushi we xitayning qerz qiltiqi siyasiti qatarliq mesililer türk xelqige chüshendürüldi.

Türkiye falun'gong jem'iyitining mu'awin mudiri démet su xanim mezkur pa'aliyetning meqsiti heqqide radi'oyimizning ziyaritini qobul qilip mundaq dédi: "Falun'gung teshkilati 1999-yilidin buyan xitayda zulumgha uchrawatidu. 23 Yildin buyan xitay hökümiti falun'gong ezalirining ichki organlirini éliwatidu we dölet doxturxanilirining wasitisi bilen sétiwatidu. Bu heqte gherb döletliride tepsiliy doklatlar mewjut. Gherbte, xitay hökümitige iqtisadiy émbargolar qoyuluwatidu. Maginitsskiy qanuniy yawropa, amérika, kanada qatarliq döletlerde ijra qiliniwatidu. Zulumda belgilik rol oynawatqan xitay mes'ullirining bu döletlerge kirishi chekliniwatidu. Bu xil tedbirlerning bizning dölitimizdimu yolgha qoyulushini ümid qilimen.

Ash shtabi mersin shehiride bolghan türkiye falun'gong jem'iyiti teripidin teshkillen'gen xitayning kishilik hoquq depsendichilikige qarshi pa'aliyetke türkiyediki Uyghur lagér qurbanliri yéqinlirimu qatnashti. 2021-Yili 12-iyun, istanbulda .

Biz falun'gong mesilini tonushturushtin bashqa xelq'araliq bir imza qoyush pa'aliyiti bashlattuq. Xitayda zulumgha uchrawatqan peqetla biz emes, biz bu pa'aliyetni Uyghur türkliri, falun'gongchilar, perqliq étnik guruppilar, xristi'anlar we tibetlikler qatarliq pütün zulumgha uchrawatqan guruppilar üchün bashliduq".

Pa'aliyetke xitayning istanbul konsulxanisining aldida 179 kündin buyan "Millet nöwette" pa'aliyitini dawamlashturup kéliwatqan lagér qurbanliri yéqinliri qatnashti we a'ile ezalirining béshigha kelgen paji'eliri heqqide toxtaldi.

Türkiyediki tonulghan Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchiliridin jewlan shirmemet ependim ziyaritimizni qobul qilip türkiyediki yerlik falun'gung ezalirining pa'aliyitige ishtirak qilghanliqidin xursen bolghanliqini, her ikki terepning xitayning biwasite zulumigha uchrighuchilar ikenlikini, falun'gongchilar we Uyghurlarning oxshash meqsette pa'aliyet qiliwatqanliqini, yerlik falun'gong pa'aliyetchiliri teshkilligen mezkur pa'aliyette Uyghurlargha yer bérilgenlikidin qattiq söyün'genlikini, falun'gong ezaliri bilen bundin kéyinki pa'aliyetler toghrisida qizghin söhbet ötküzgenlikini éytti.

Lagér qurbanliri yéqinliri xitayning mustebit tüzülmisige qarshi türkiyediki pa'aliyetlerning roli we ehmiyitini tekitlimekte.

Lagér qurbanliri yéqinliridin medine nazimi xanim xitay hökümitining falun'gongni qarilaydighan teshwiqatlarni keng kölemde élip barghanliqini, emeliyette insanlargha merhemet körsitishni we könglini azade tutidighan keypiyatni étiqad süpitide qobul qilghan bir qurulma ikenlikini éytip mundaq dédi: "Xitaylarning ichide bu xil prinsiplar ornighan bolsa bügünki künlükte bizning millitimizge bundaq zulum qilmasliqi mumkin idi. Bularning merhemet, durusluq we keng qorsaqliq dégen üch pirinsipini pütün xitaylar özige maslashturghan bolsa bügünki künde héchkimge ziyan yetküzmigen jem'iyet shekillendürelmeytti. Biz bügün ular bilen munasiwet ornattuq. Belkim bundin kiyin bille pa'aliyetlerni qilishimiz mumkin. Chünki bizmu xitay hökmitining zulumigha uchrawatimiz, ularmu shundaq.

Zulumgha uchrighuchilar bolush süpitimiz bilen, bille pa'aliyet élip bérishimiz tamamen eqilge muwapiq. Men shexsen ularni qollaymen".

Falun'gong jem'iyiti xitayda zulumgha uchrawatqan xelqler we dini guruppilar üchün imza qoyush pa'aliyiti teshkilligen bolup, pa'aliyette xelqni xitay kommunist partiyesining din'gha bolghan öchmenlikige we étiqad qilghuchilarni basturushigha qarshi turushqa chaqirghan.

Démet su xanim ziyaritimiz dawamida Uyghurlar uchrawatqan qirghinchiliq siyasiti we türkiyening pozitsiyesi heqqide toxtilip mundaq dédi:

"Héchbir türkning héchbir yerde zulumgha uchrishigha ruxset qilmasliqimiz lazim. Musulmanliqni we türklikni bir chetke qayrip qoyup, kishilik hoquq üchün, bir kishining yashash hoquqi üchün ornimizdin des turushimiz kérek. Peqet türkiyeningla emes, pütün süküt ichidiki döletlerning ehwali oxshash. Elwette bizning sezgürlükimiz türkiye. Chünki biz bu dölette yashawatimiz we xitay qanchilik inkar qilsa qilsun biz bu zulumning mewjutluqini bilimiz".

Pütün dunyada milyonlarche ezasi bolghan falun'gong 1999-yilidin buyan xitay hökümitining basturushigha uchrawatqan bolup, közetküchilerning qarishiche, falun'gong mesilisi Uyghur, tibet we xongkong mesililiri bilen bille xitaydiki éghir kishilik hoquq krizisliridin biri hésablinidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet