Доктор алимҗан һәмрайеф қатарлиқлар гаагадики аз санлиқлар көп тиллиқ маарип пилани йиғиниға қатнашти

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2016-05-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Доктор алимҗан һәмрайеф қатарлиқлар гаагадики аз санлиқлар көп тиллиқ маарип пилани йиғинида
Доктор алимҗан һәмрайеф қатарлиқлар гаагадики аз санлиқлар көп тиллиқ маарип пилани йиғинида
RFA/Oyghan

Қазақистандики уйғур доктор алимҗан һәмрайеф қатарлиқлар гаагада чақирилған «аз санлиқларниң көп тиллиқ маарип пилани йиғини» ға қатнашти. Униң ейтишичә, мәзкур йиғинниң программилири интайин әтраплиқ орунлаштурулған болуп, униңда аз санлиқ милләтләрниң тили, мәдәнийитини қандақ тәрәққий қилдуруш һәмдә шу дөләтләрдә яшаватқан һәр милләт хәлқлириниң орнини юқири көтүрүш, җәмийәт вә һөкүмәт ишлириға қандақ җәлп қилиш қатарлиқ мәсилиләр музакирә қилинған.

Мәлум болушичә, қазақистандики уйғур тиллиқ мәктәпләрдиму көп хил тилда тәң оқутуш программиси синақ тәриқисидә йолға қоюлған.

20 - Апрелда голландийәниң гаага шәһиридә явропа бихәтәрлик вә һәмкарлиқ тәшкилатиниң уюштуруши билән мәркизий асиядики аз санлиқ милләтләрниң иҗтимаий бирлишиши вә маарипи бойичә мәркизий асия маарип программисиниң мувапиқлаштурулған мәҗлиси болуп өткән иди.

Униңда өткән йили вә мушу йилниң биринчи чарикидә мәркизий асия мәмликәтлиридә йүргүзүлгән көп тиллиқ билим бериш бойичә қоллинилған чариләр, уларни қоллаш вә әмәлгә ашуруш вә башқиму мәсилиләр һәққидә берилгән тәвсийәләрни муһакимә қилиш көздә тутулған.

Мәзкур мәҗлискә явропа бихәтәрлик вә һәмкарлиқ тәшкилатиниң аз санлиқ милләтләр ишлири бойичә алий комиссари астрид турс, мәркизий асия маарип программисиға әза дөләтләрниң вәкиллири, мәзкур программа бойичә мутәхәссисләр, қазақистан, қирғизистан, таҗикистан вәкиллири қатнашти.

Қазақистанлиқ вәкилләрдин «өрлеу» кәсипни мукәммәлләштүрүш миллий мәркизи башқармисиниң рәиси гүлнас әхметова, җәнубий қазақистан вилайити сареми намидики 107 - мәктәп - гимназийә мудири баһадур нуралийеф, абдулла розибақийеф намидики 153 - мәктәп - гимназийә мудири шавкәт өмәроф, уйғур мәктәплирини қоллаш фондиниң рәиси алимҗан һәмрайеф болди.

Зияритимизни қобул қилған русийә тәбиий пәнләр академийисиниң әзаси, филологийә пәнлириниң доктори алимҗан һәмрайеф өз сөзидә пүтүнләй явропада қазақистанға болған көз қарашниң юқири дәриҗидә икәнликини, мәзкур мәҗлис қариған маарип программисиниң әтраплиқ болуп, униң муһим мәсилиләрни өз ичигә алғанлиқини көрсәтти.

Явропа бихәтәрлик вә һәмкарлиқ тәшкилатиниң көп тиллиқни киргүзүш лайиһиси бүгүнки күндә алмата шәһири вә алмата вилайитидики уйғур тиллиқ мәктәпләрдә, җәнубий қазақистан вилайитидики өзбек вә таҗик тиллиқ мәктәпләрдә киргүзүлди.

Мәмликәтлик сиясәт миқясида әмәлгә ашурулуватқан көп тиллиқ билим бериш системисини киргүзүш мәқситидә дәсләптә әнә шу айрим миллий мәктәпләрдә синақ ишлири йүргүзүлмәктә.

Шуларниң бири алматаниң авезоф наһийисигә орунлашқан достлуқ мәһәллисиниң абдулла розибақийеф намидики 153 - мәктәп - гимназийәсидур. Бир нәччә йил мабәйнидә өзбек, уйғур вә таҗик мәктәплиридә бу мәсилә бойичә өз - ара тәҗрибә алмаштуруш ишлири елип берилмақта.

Биз әнә шу көп тиллиқ билим бериш бойичә синақ йүргүзүлүватқан 153 - мәктәп - гимназийә мудири шавкәт өмәрофқа мураҗиәт қилғинимизда, у бу синақниң нәтиҗилири һәққидә мундақ деди: «биринчидин, мәктәпниң сапаси көтүрүлди. Иккинчидин, балилиримиз уйғурчә оқуп туруп бир туташ миллий имтиһанни алий оқуш орунлирида рус яки қазақ тиллирида тапшуруватиду. Дөләт хираҗитигә оқушқа чүшкән он балимизниң төти инглиз тилида оқуйдиған алий оқуш орунлириға чүшти. Дәлил, әгәр балилиримиз көп тиллиқ болидиған болса, у риқабәткә тәйяр болидиған болиду.»

Игилишимизчә, йеқинқи алтә - йәттә йил мабәйнидә қазақистандики уйғур, өзбек вә таҗик тиллирида омумий билим беридиған мәктәпләрдә явропа бихәтәрлик вә һәмкарлиқ тәшкилатиниң көп тиллиқни киргүзүш бойичә лайиһиси әмәлгә ашурулмақта. Бу қазақистандики көпчилик арисида талаш - тартиш туғдуруватқан мәсилиләрниң бири болуп, һазир бу сиясәт мәмликәт дәриҗисидә қоллап - қуввәтлимәктә.

Юқирида ейтилғандәк, көп тиллиқ билим бериш программиси явропа бихәтәрлик вә һәмкарлиқ тәшкилатиниң лайиһиси билән әмәлгә ашурулмақта.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт