Marriyot (Marriott) méhmanxanisi dunya Uyghur qurultiyigha yighin zali bermigenliki üchün kechürüm soridi

Muxbirimiz irade
2021-11-19
Share
Marriyot (Marriott) méhmanxanisi dunya Uyghur qurultiyigha yighin zali bermigenliki üchün kechürüm soridi D u q re'islikige qayta saylan'ghan dolqun eysa ependi, d u q ning 7-nöwetlik qurultiyida sözde. 2021-Yili 14-noyabir. Piraga, chéxiye.
Photo: RFA

Dunyada 130 din artuq dölette shöbisi bolghan we dunyadiki eng chong méhmansaraylar zenjiri hésablinidighan marriyot (Marriott) méhmanxanisining chéxiye paytexti piragadiki shöbisi dunya Uyghur qurultiyining yighinigha zal bérishni ret qilghan. Weqe bügün ashkarilan'ghandin kéyin axbaratlarda we ijtima'iy taratqularda zor inkas qozghidi.

Dunya Uyghur qurultiyining programma yétekchisi zumret'ay erkinning bizge éytishiche dunya Uyghur qurultiyi 11-ayning 12-künidin 14-künigiche piragada ötküzülgen yighini échilishtin burun bu sheherge jaylashqan bir qanche méhmanxanilar bilen körüshüp, qurultayni échish üchün muwapiq méhmanxana izdigen we marriyot méhmanxanisini körüp kélishi üchün bir mes'ul kishini ewetken.

Dunya Uyghur qurultiyigha wekil bolup barghan kishi deslepte bu yighinning kim teripidin échilidighanliqini éytmighan. U méhmanxanining yighin zallirini aylinip körüp bolghandin kéyin andin méhmanxana mes'uligha özining dunya Uyghur qurultiyigha wekil bolup kelgenlikini, bu yighinning dunya Uyghur qurultiyining yighini ikenlikini éytqan. Netijide uzun ötmeyla marriyotning piragadiki méhmanxanisidin bu yighin'gha zal bérelmeydighanliqi heqqide xet tapshuruwalghan. 1-Öktebir küni yézilghan bu élxette mundaq déyilgen: "Bügün méhmanxanimizni ziyaret qilghanliqingiz üchün köp rehmet. Bextke qarshi, men sizge bizning silerge zal teminliyelmeydighanliqimizni uqturmaqchimen. Biz shirket bashqurush orgini bilen bu heqte meslihetleshtuq. Siyasiy bitereplikimiz sewebidin, biz bu xildiki siyasiy témiliq pa'aliyetlerge sorun bérelmeymiz. Waqtingiz we chüshinishingizge yene bir qétim rehmet".

Halbuki zumret'ay erkinning déyishiche, ularning siyasiy yighinlargha orun bermeymiz, dégini put tirep turalmaydighan seweb iken.

Marriyot méhmanxanisining bu herikiti ashkarilan'ghandin kéyin ijtima'iy taratqularda zor inkas qozghidi. Nurghun kishiler marriyotning herikitini qattiq eyiblidi.

Kishilik hoquqni közitish teshkilati xitay ishliri diréktori sofi richardson bügün bizge qilghan sözide marriyotning herikiti "Ayrimichiliq" dep tenqidlidi. U mundaq dédi:

"Marriyotning herikiti intayin qorqunchaqlarche qilin'ghan, kemsitish xaraktérlik bir heriket we u qattiq eyiblinishke tégishlik. Marriyot özining bir hökümet emeslikini untup qalmasliqi kérek. Ular mulazimet kespi bilen shughullinidighan bir sahe bolush süpiti bilen bundaq kemsitish heriketliridin uzaq turushi kérek idi. Emma bilginingizdek bu, ularning tunji xataliqi emes. Ilgiri tibetlergimu ular oxshash xataliqni sadir qilghan".

Biz weqedin kéyin marriyot méhmanxanisining weqe heqqidiki inkasini sorap béqish üchün ularning bash shtabi bilen alaqileshtuq. Méhmansarayning axbaratqa mes'ul bashqarmisining mudiri ben gérw bizge qayturghan yazma inkasida töwendikilerni dégen:

"Marriyot méhmanxanisi hemme kishini qarshi alidu. Biz méhmanxanichiliq kespiy tijariti bilen shughullinimiz we bu sewebtin dunyaning her qaysi jayliridiki we her sahediki perqliq köz qarashlargha wekillik qilidighan kishilerni oxshash qarshi alimiz. Bu méhmanxanining igilik bashqurush guruppisi bizning yuqiridiki siyasitimizge mas kelmigen herikiti sewebidin siz dégen bu guruppa bilen alaqiliship kechürüm sorighan. Bizmu bu méhmanxanidiki xizmetchilerni méhmanxanimizning uzun yilliq en'enimiz boyiche terbiyeleshtin ötküzüsh ular bilen hemkarlishiwatimiz".

Dunya Uyghur qurultiyi programma yétekchisi zumret'ay erkinning bizge éytishiche, weqe ijtima'iy taratqularda zor inkas qozghap ketkendin kéyin piragadiki marriyot méhmanxanisi heqiqeten dunya Uyghur qurultiyigha wakaliten barghan kishi bilen alaqiliship kechürüm sorighan we özlirining dunya Uyghur qurultiyi bashliqi dolqun eysa ependi bilen körüshüshni arzu qilidighanliqini bildürgen.

Marriyot shirkitining piragadiki yighin'gha zal bérishni ret qilishining arqisida xitay hökümitining bésimi barmu yaki ular buni xitayning chishigha tégip qoyushtin ensirep qilghanmu bunisi éniq emes. Emma sofi xanim marriyotning bu herikitining qanuniy jehettin hem jama'et teripidin tenqidlinishi kéreklikini éytti. U mundaq dédi: "Men chéxiyening kemsitish heriketlirige munasiwetlik qanunlarning qandaqliqini bilmeymen. Emma birer organ marriyot méhmanxanisining kemsitish herikitini eyiblep dawa achsa heqiqetenmu diqqet qozghighan bolatti. Andin yene istémalchilar bundaq mesililerge diqqet qilishi, ayrimichiliq qiliwatqan mushundaq shirketlerni yene dawamliq qollaymizmu dégen mesile üstide yaxshi oylishishi kérek. Yene bir jehettin, biz bu shirket weqedin kéyin qandaq pozitsiyede boldi, buni tüzitish üchün qandaq ijabiy heriketlerni qildi dégenlerni oylishishimiz kérek".

Mezkur weqe xitay hökümitining xelq'aradiki tesir körsitish we bu arqiliq pikir erkinlikini qamal qilish herikitining bir parchisi süpitide zor diqqetke érishti. Ijtima'iy taratqularda nurghun inkaslar chüshti hetta piraga shehirining sheher bashliqi izdenik xéribmu tiwittérda inkas qayturup "Marriyot méhmanxanisi özlirining siyasetke arilashmaydighanliqini ilgiri sürüp turup Uyghur diyasporasigha sorun hazirlashni ret qiliptu. Men bulardin qattiq nomus qildim. Xitayning jaza lagérlirini, u yerdiki qéyin –qistaq we mejburiy tughmas qilish heriketlirini mushundaq wasitilik qollash heriketliri bügünkidek puqralar jem'iytide esla yüz bermesliki kérek" dep yazghan.

Diqqet qozghaydighini u tiwittérdiki yuqiridiki sözige "Men emdi marriyotta turmaymen" yeni "Iwontstaymarriot#" dégen xeshtegni qollan'ghan.

Melum bolushiche, marriyot xelq'ara shirkiti 2018-yili méhmanxanining bir ray sinash qeghizide tibet, teywen, xongkong we makaw (awmén )ni xitayning zémini emes belki musteqil döletler qatarigha tizip qoyghanliqtin xitayning ghezipige we iqtisadiy öch élishigha uchrighandin kéyin xitaydin kechürüm sorashqa mejbur bolghan. Ular eyni chaghda élan qilghan bayanatida "Biz xitayning igilik hoquqi we zémin pütünlükini buzidighan bölgünchi guruppilarni qollimaymiz" dégen. Yene shu oxshash yilda marriyot méhmanxanisining bir xizmetchisi marriyotning tiwittérdiki resmiy hésabi arqiliq tibetni qollaydighan bir guruppining yollanmisi'ini "like" (yaxshi körüsh belgss )qilghanliqi üchün uni ishtin qoghlighan. Marriyotning bu herikitimu eyni chaghda qattiq eyibleshke uchrighan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet