Yaponiyedin qaytqan méhri'ay erkinning tutqun qilinishi we tuyuqsiz ölümi yaponiyede jiddiy diqqet qozghidi

Muxbirimiz méhriban
2021-03-03
Share
Yaponiyedin qaytqan méhri'ay erkinning tutqun qilinishi we tuyuqsiz ölümi yaponiyede jiddiy diqqet qozghidi 2019-Yili yaponiyedin yurti qeshqerge qaytip, lagérgha qamilip hayatidin ayrilghan méhri'ay erkin yaponiyediki Uyghur ösmürlerge ana til dersi ötüwatqan körünüsh. Yaponiye (waqti éniq emes).
Oqurmen teminligen

"Yaponiye Uyghur jem'iyiti" re'isi gheyret kenji ependi we mu'awin re'isi exmetjan létip ependilerning radiyomizgha bildürüshiche, 26-féwral yaponiye parlaméntida échilghan Uyghur weziyiti heqqidiki yighinda, ular 2019-yili yurti qeshqerge qaytqan méhri'ay erkinning lagérgha qamilip, ölüp kétishtek paji'elik qismiti heqqide guwahliq bergen. Bu ehwal yighin'gha qatnashqan yaponiye parlamént ezalirining jiddiy diqqitini qozghighan we birnechche kündin buyan yaponiyediki taratqularning muhim xewer témisi bolghan.

Yaponiyede turuwatqan méhri'ay erkinning, 2019-yili yurti qeshqerge qaytqandin kéyin, 2020-yili 12-ay mezgilide tuyuqsiz ölüp ketkenliki heqqidiki uchurlar 2021-yili 1-ayning axiri deslep ijtima'iy alaqe munberliridin feysbok qatarliqlarda ashkarilinip, Uyghurlarni qayghugha salghanidi.

"Yaponiye Uyghur jem'iyiti" ning bashliqi gheyret kenji ependi 2014-yildin buyan yaponiyede turuwatqan méhri'ay erkinning 2019-yili 8-ay mezgilide, xitay da'irilirining bésimliri seweblik tuyuqsiz qeshqerge ketkenliki heqqide "Yaponiye Uyghur jem'iyiti" kéyin xewer tapqanliqini we uning ölüm xewirini anglighinida yaponiyediki Uyghurlarning qattiq échin'ghanliqini bildürdi.

Mihri'ay erkin heqqide yaponiye parlaméntida guwahliq bergen "Yaponiye Uyghur jem'iyiti" ning mu'awin bashliqi exmetjan létip ependimu ziyaritimizni qobul qilip, özliri igiligen ehwallarni bayan qildi.

Uning bayanidin melum bolushiche, méhri'ay erkin 2014-yili yaponiyening tokyo uniwérsitétigha qobul qilin'ghan we magistirliq oqushini tamamlighan. Méhri'ay erkin, 1990-yili 2-ayda qeshqerde tughulghan bolup, qeshqerde ottura mektepni tügetkendin kéyin xitayning béyjing pochta uniwérsitéti we shangxey qatnash uniwérsitétida oqughan. 2013-Oqushini tamamlighandin kéyin yurti qeshqerge qaytqan. Méhri'ay erkinning özining bildürüshiche u yaponiyege kélishtin ilgiri dadisi échip bergen Uyghur ana tili mektipide bir mezgil oqutquchiliq qilghan iken.

Exmetjan létip ependi yene méhri'ay erkinning yaponiyediki mezgilide yaponiyediki Uyghur baliliri üchün heqsiz Uyghur tili ders ötüp, Uyghurlarning hörmitige érishkenliki we "Yaponiye Uyghur jem'iyiti" teripidin teshkillen'gen pa'aliyetlerde tutqundiki dadisi we bashqa tughqanliri heqqide guwahliq bergenliki qatarliq ehwallarnimu bayan qilip ötti.

Uning bildürüshiche, méhri'ay erkinning 2019-yili yaponiyediki Uyghurlardin xewersiz halda, tuyuqsiz yurti qeshqerge kétishige, xitay da'irilirining uning dadisi qatarliq a'ile ezalirini tutqun qilishi we uninggha qilghan her xil bésimliri seweb bolghan iken.

Exmetjan létip ependining tekitlishiche, "Yaponiye Uyghur jem'iyiti" xitay hökümitining bésimi bilen yurtigha qaytqandin kéyin ölüp ketken mihri'ay erkinning paji'elik qismiti, we ilgiri yaponiyede oqughan shinjang uniwérsitétining mektep mudiri tashpolat téyip qatarliq Uyghur ziyaliylirining tutqundiki ehwali heqqide, yaponiye parlaméntida guwahliq bérish qatarliq pa'aliyetlerni aktip élip barmaqtiken. Uning bildürüshiche ular bu xil pa'aliyetler arqiliq, nöwette yaponiyede turuwatqan Uyghurlarning wetendiki tughqanliri we özlirining xitay da'irilirining her xil bésimigha uchrawatqan riyal weziyitini yaponiye hökümitige bildürüsh, we bu arqiliq yaponiye hökümitining Uyghur mesiliside xitaygha qarita tedbir qollinishini qolgha keltürüsh iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet