Mejburiy emgek bilen chétishliqi bar yene 3 yapon shirkiti xitay bilen bolghan tijaritini toxtatqan

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-06-01
Share
mejburiy-emgek-xitaygha-yotkesh.jpg Teygu'ang(Tai Guang) zawutidiki Uyghur ishlemchiler "Anar uruqi" kechlik mektipining échilish murasimida. 2019-Yili iyun. (ASPI Ning doklatidin élin'ghan)
aspi.org.au

Awstraliye istratégiyelik siyaset instituti élan qilghan Uyghurlarning mejburiy emgekke sélinishi toghrisidiki doklatta ismi tilgha élin'ghan 14 chong yaponiye shirkitidin yene üchi xitay bilen bolghan soda alaqisini toxtatqanliqini jakarlighan bolup, hazirghiche xitay bilen tijaritini toxtatqan shirketlerning sani altige yetken.

Yaponiyening eng chong gézitliridin "Yaponiye iqtisad géziti" ning 21-may küni xewer qilishiche, yaponiyede Uyghur élidin chiqidighan paxtilarni ishlitidighan shirketlerdin üch shirket hazirqi kishilik hoquq depsendichilikini nezerde tutup, Uyghur diyaridin paxta sétiwélishni toxtitishni qarar qilghan. BularUyghur mejburiy emgiki bilen chétishliqi bar dep qaralghan mizuno, word we kox qatarliq üch shirkettin ibaret iken.

Biz bu heqte téximu tepsiliy melumat igilesh üchün yaponiye Uyghur jem'iyiti bash katipi exmetjan litip ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq. U, bu toghriliq melumat bérip mundaq dédi: "Yaponiye iqtisad gézitide yézilishiche bular kiyim-kéchek we tenterbiye buyumliri ishlep chiqiridighan shirketlerdin pay-chékini bazargha salghan 50 chong shirket üstide tekshürüsh élip barghan. Bularning ichide Uyghur diyaridin chiqiwatqan paxtini ishlitiwatqan 14 shirketni bayqighan, bu 14 shirketning ichidin üchi xitaydin paxta élishni toxtatqanliqini jakarlighan. Bu üch shirkettin biri waqtinche toxtatqanliqini jakarlighan".

Ötken yili üchinchi ayda awstraliyediki istratégiyelik siyaset instituti élan qilghan doklatta Uyghurlargha élip bériliwatqan mejburiy emgek bilen chétishliqi bar dep qariliwatqan 14 yapon shirkitige orun bérilgendin kéyin, yaponiye Uyghur jem'iyiti derhal heriketke ötüp, bu shirketlerning xojayinlirigha ikki qétim xet yazghan we muxbirlarni kütüwélish yighinliri chaqirghan. Exmetjan litip ependi xet yazghan ikki chong shirkettin xet kelgenlikini bayan qilip mundaq dédi: "Yene biri yaponiyediki éléktronika sahesidiki chong shirketlerdin japan display namliq shirket 5-ayning 21-küni yaponiye Uyghur jem'iyitige alaqe yollap, özlirining Uyghur mejburiy emgiki bilen chétishliqi bar dep qariliwatqan 2 xitay shirkiti bilen alaqisini üzgenlikini, buningdin xewerdar bolup qélishimizni bizge xewer qildi".

Exmetjan litip ependi hazirghiche yaponiyening 6 shirkitining xitay bilen bolghan alaqisini üzgenlikini bayan qilip mundaq dédi: "Bularni qoshqan chaghda 4-ayning otturiliridin hazirghiche bolghan bir yérim ay ichide yaponiyening éléktronika, yémek-ichmek, paxta mehsulatliri, sahesidin bolup, jem'iy 6 shirket mushu Uyghurlarning mejburiy emgek mesilisi bilen chétishliqi bar xitay shirketliri, yaki wetendin biwasite kirgüzidighan. Mehsulatlarni ishlitishni bu jehettiki sodisini toxtatqanliqini jakarlighan boldi, bu nahayiti yaxshi bir bashlinishtur".

Yaponiye Uyghur jem'iyiti re'isi doktor abdukérim abduraxman ependi amérika bashta gherb ellirining tesiri bilen 5-ayning 30-küni yaponiye parlaméntigha Uyghurlar toghrisida bir layihe sunulghanliqini bayan qildi.

Yaponiye shirketlirining arqa-arqidin xitaydiki shirketler bilen bolghan tijaret alaqisini üzüshi yaponiye bilen xitay otturisidiki munasiwetke qandaq tesir körsiter? yaponiyediki Uyghur ziyaliysi sadulla Uyghur ependi eger amérika we gherb döletliridin bu heqte yaponiyege bésim kelse tesir körsitish éhtimal barliqini bayan qildi.

Kagome namliq yémek-ichmek saheside bek tonulghan bir shirket 4-ayning 14-küni bayanat élan qilip, Uyghurlarning hazirqi weziyitidin ensirewatqanliqini, bu yerdiki kishilik hoquq depsendichilikige qarap turalmaydighanliqini, shu wejdin xitaydin pemidur import qilishni toxtatqanliqini élan qilghanidi. Xitay bilen bolghan soda-alaqisini tamamen üzgenlikini élan qilghan ikkinchi chong shirket bolsa yaponiyediki kyokera namliq chong bir shirket bolup, bu yaponiyede éléktron üskünilirini ishlep chiqiridighan bir shirket idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet