Lagér shahidi méhrigül tursunning guwahliqi heqqidiki gérmanche kitab neshrdin chiqqan

Muxbirimiz gülchéhre
2022-01-19
Share
Lagér shahidi méhrigül tursunning guwahliqi heqqidiki gérmanche kitab neshrdin chiqqan Yazghuchi andriya s xofman(Andrea C, Hoffman) bilen lagér shahiti méhrigül tursunning hemkarliqida yézilghan “Barsa kelmes jay” namliq kitabni tonushturghan yighinigha qoyulghan lozunka. 2022-Yili 17-yanwar, gérmaniye.
Photo: RFA

17-Yanwar küni gérmaniyediki dangliq neshiryatlardin biri bolghan xéyné wérlag (Heyne Verlag) neshriyati bérlinda axbarat élan qilish yighini ötküzüp, yazghuchi andriya s xofman bilen lagér shahidi méhrigül tursunning hemkarliqida yézilghan “Barsa kelmes jay” namliq kitabni tonushturghan.

Gérman tilida neshirdin chiqqan mezkur kitabning-1 bétige kitabning bash qehrimani, hazir amérikada yashawatqan lagér shahiti méhrigül tursunning “Dunya méning aghzimdin Uyghur xelqige ishen'güsiz jinayetlerning qandaq shekillerde élip bériliwatqanliqini bilishi kérek, bu méning wezipem. Men bu ishlargha guwahchi bolush üchün hayat qaldim. Emdi héchkim buningdin kéyin bu ishlar heqqide héchnéme bilmeydighanliqini démesliki kérek”. Kitabning bash qismigha yene qelem tewretküchi aptor adriya s xofmanning bu kitabni oqup chiqishqa jasaret kétidighanliqi toghrisidiki eskertishimu ilawe qilin'ghan.

Shu künidiki axbarat élan qilish yighinigha kitabning qelem tewretküchi aptori xofman xanim, neshiriyatning tehrirliri we alahide teklip qilin'ghan zhornalistlar qatnashqan. Méhrigül tursun bu yighin'gha tor arqiliq qatnashqan.

Yazghuchi andriya s xofman(Andrea C, Hoffman) lagér shahiti méhrigül tursunning hemkarliqida yazghan “Barsa kelmes jay” namliq kitabini tonushturush yighinidin körünüsh. 2022-Yili 17-yanwar, gérmaniye.
Yazghuchi andriya s xofman(Andrea C, Hoffman) lagér shahiti méhrigül tursunning hemkarliqida yazghan “Barsa kelmes jay” namliq kitabini tonushturush yighinidin körünüsh. 2022-Yili 17-yanwar, gérmaniye.

“Barsa kelmes jay” namliq bu kitabta31 yashliq méhrigül tursunning xitay hökümiti teripidin bigunah halda tutup kétilish, turme we lagérlargha qamilish jeryani hemde özi uchrighan we shahid bolghan ishen'güsiz derijidiki échinishliq kechmishliri teswrlen'gen. Kitabta méhrigülning qutulush hékayiliridin bashqa yene uning üsüp-yétilish jeryani, Uyghurlarning xitaydin perqliq bir millet ikenliki, Uyghurlarning özige xas medeniyetliri we ularning arzu-armanliri yorutulghan iken.

Bu kitabning yézilish jeryanida méhrigül bilen qelem tewretküchi aptor otturisida terjimanliq qilghan gérmaniyidiki Uyghur pa'aliyetchi méhriban memet, ziyaritimizni qobul qilip, bu kitabning qelemge élinish jeryanining intayin tesrlik bolghanliqini bayan qildi. U: “Méhrigülning béshidin kechürgen, adettiki ademler qiyas qilalmighudek derijidiki échinishliq sergüzeshtilerdin her qandaq oqurmen tesrlenmey turalmaydu, shundaqla méhrigülning jasaritige qayil bolmay qalmaydu,” dédi.

Xitay hökümitining Uyghur rayonida qurghan jaza lagérlirining sirliri téxi échilmighan bir peytte, 29 yashliq méhrigül tursun xitaydiki misir elchixanisining arilishishi bilen-2018 yili martta qoyup bérilgen we shu yili aprilning axiri qahirege kelgen idi. U yene shu yili 9-ayda amérikagha yétip kélip olturaqlashqan idi.

Méhrigül tursun amérikagha kelgendin kéyin, xitayning Uyghur élida qurghan lagéridin qutulup chiqqan tunji ayal shahit bolush süpiti bilen erkin asiya radiyosining ziyaritini qobul qilghan idi. Shuningdin buyan méhrigül türlük xelq'araliq taratqularda guwahliq bérip, lagérlardiki qiyin-qistaq, ach qoyush,

Yazghuchi andriya s xofman(Andrea C, Hoffman) bilen lagér shahiti méhrigül tursunning hemkarliqida yézilghan “Barsa kelmes jay” namliq kitabning muqawisi. 2022-Yili 17-yanwar, gérmaniye.
Yazghuchi andriya s xofman(Andrea C, Hoffman) bilen lagér shahiti méhrigül tursunning hemkarliqida yézilghan “Barsa kelmes jay” namliq kitabning muqawisi. 2022-Yili 17-yanwar, gérmaniye.

“Yolwas orunduq” qa olturghuzush, uxlatmasliq, jinsiy parkendichilik qilish we basqunchiliq qilish, bimarlarni dawalimasliq qatarliq insan qélipidin chiqqan zulumlarni dunyagha ashkarlap keldi.

Méhrigül tursun, -2018 yili noyabirda amérka dölet mejliside guwahliq bérip, özige oxshash milyonlighan bigunah Uyghurlarning peqet Uyghurluq kimliki seweblikla xitayning yoqitish nishanigha ayliniwatqanliqini échip bergen idi. Méhrigülning her xil tehditlerge qarimay heqiqetni échishtiki jasariti nurghun amérika siyasiyonliri we axbarat sahesini tesirlendürgen idi.

“Barsa kelmes jay” namliq kitabining neshir qilinishi munasiwiti bilen mexsus ziyaritimizni qobul qilghan méhrigül tursun, bu kitabni aptor bilen hemkarliship yézishqa bir yérim yildin uzun waqit ketkenlikini, bu kitabning tunji neshrining 85 ming tirazh bilen chiqqanliqi we bashqa tillargha terjime qilinmaqchi ikenlikini bildürdi.

Méhrigül yene bu kitabning béyjing qishliq olimpik musabiqisi ötküzülüshning aldida neshirdin chiqqanliqidin intayin memnun ikenlikini, mezkur kitabning xitaygha qarshi awazlarning küchiyishige türtke bolushini ümid qilidighanliqini éytti.

Buning aldida méhrigül tursunning guwahliqi toghriliq yaponiyelik karton yazghuchisi tomomi xanimning “Méning kechmishim-bir Uyghur ayalning guwahliqi” namliq kartonluq sizma kitabi-2019 yili yaponiyide neshr qilin'ghan idi.

Méhrigül tursunning lagérdiki qabahetlik kechmishliri yézilghan bu kitab, sayragül sawutbay we gülbahar héytiwajilar bash qehriman qilin'ghan kitablardin kéyinki lagér shahidlirining guwahliqi heqqide yézilghan-3 kitab hésablinidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet