Yaponiyediki saxawetchi shireyshi ependi wapat boldi

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2015-11-12
Share

10-Noyabir yaponiyediki Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchisi, saxawetchi shireyshi 73-yéshida tokyoda wapat boldi.

Özining kemter we séxiyliqi bilen yaponiye oqushqa kelgen Uyghur oqughuchilargha maddiy we meniwi jehettin yéqindin yardemde boluwatqan, yaponiyede élip bériliwatqan Uyghur herikitige zor töhpilerni qoshqan, Uyghur dawasining harmas töhpikari, yaponiyediki meshhur Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchisi, saxawetchi, yaponiye yipek yoli kulubining idare bashliqi ménshu shireyshi 10-noyabir etigen sa'et altide késel sewebidin dawalash ünüm bermey tokyodiki doxturxanida 73 yéshida alemdin ötti.

Kishilik hoquq pa'aliyetchisi ilham mexmut shireyshining yaponiyediki Uyghur dawasigha qoshqan töhpiliri heqqide toxtaldi.

Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchisi, shireyshi ependi 1942-yili tughulghan bolup, u özining mol tarixiy bilimliri bilen yapon chay medeniyitini ögetküchi ustaz bolghan. Köpligen kishilerge bu heqte sawat bergen. Yaponiyening “Édo medeniyiti”, “Méyji siyasiy islahati” toghrisida köp izdinip etrapliq tetqiqat élip barghan. Kéyinki hayatida yapon qedimiy asar'etiqilirini élip-sétish soda tijariti bilen shughullan'ghan.

Yaponiyede yerliship qalghan Uyghurlarning éytishiche, u, 1985-yili tunji qétim Uyghur élidin tokyogha oqushqa kelgen Uyghur oqughuchilar bilen tonushup, eng deslepte ulargha her jehettin qizghin yardemde bolghan. Shireyshi 1996-yili saxawetchi yaponlar bilen birliship tokyoda “Yipek yoli kulubi” ni qurup, hijrettiki Uyghur oqughuchilargha noruz merikilirini qurban we roza héyt bayramlirini ötküzüp bergen. Bu kulub arqiliq yapon jem'iyitige Uyghur élini keng türde tonushturghan.

Melum bolushiche, saxawetchi shireyshi Uyghur oqughuchilar bilen söhbetlishish arqiliq Uyghur élidiki Uyghur ösmürlirining échinishliq ma'arip ehwalidin xewer tapqandin kéyin derhal yapon karxanichilirini heriketke keltürüp Uyghur élidiki mekteplerge “Yipek yoli kulubi méhri-shepqet yetküzüsh, oqushqa yardem bérish, i'ane qilish” pa'aliyetlirini élip barghan. Yighilghan pullarni kulub ezaliri bilen birlikte Uyghur yézilirigha bérip oqughuchilarning qollirigha yetküzüp bergen.

U, 2002-yili ilidiki nurtay hajim yétimler mektipidiki oqughuchilarni tokyogha teklip qilghan bolup, eyni waqittiki bu ishtin xewerdar Uyghurlardin mehbube xanim bu heqte toxtaldi.

Söhbitimiz jeryanida mehbube xanim yene, eyni yillarda shireyshi ependi mekit nahiyesining déhqan sen'etchilerdin teshkillen'gen dolan sen'et ömikini barliq iqtisadiy chiqimlirini öz üstige élip, tokyogha dolan muqamlirini orunlashqa teklip qilghanliqinimu eslep ötti.

Yaponiyediki kishilik hoquq teshkilatliridin “Xitaydiki millet mesilisi kishilik hoquq munbiri” ning re'isi doktor iwanaga shireyshi ependining wapati heqqide toxtilip mundaq dédi: “Uning wapatini yaponiyede élip bériliwatqan Uyghur herikitidiki chong yoqitish dep qaraymen. U Uyghurlarni tolimu söyetti. Bu yerdiki Uyghurlargha rohiy we jismaniy jehettin medet béretti. U wapat bolghan bolsimu, biz uning izigha warisliq qilip Uyghurlargha yardem bérish herikitini dawamlashturushqa tirishimiz dep oylaymen.”

Yaponiyediki dunya Uyghur qurultiyining wekili doktor turmuhemmet hashim merhum shireyshi bilen dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanimning eng axirqi téléfon söhbitini eslep ötti.

Uyghur siyasiy aktipliridin gülistan xanim shireyshining ish-izlirini eslep ötti.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet