Уйғур елидики аһалиләрниң шәхсий саламәтлик архипиниң турғузулуши гуман қозғимақта

Мухбиримиз меһрибан
2017-11-06
Share
qan-tekshurush-dna-chinanews.com.jpg Уйғур деһқанларни йиғивелип қан әвришкиси еливатқан көрүнүш.
chinanews.com

«Шинҗаң гезити» ниң 2-ноябирдики санида уйғур аптоном райони бойичә бир туташ елип берилған 2017-йиллиқ омумий хәлқ саламәтлик тәкшүрүшиниң 30-өктәбир күни мувәппәқийәтлик аяғлашқанлиқи хәвәр қилинди.

Хәвәрдә дейилишичә, бу қетимқи омумий хәлқ һәқсиз саламәтлик тәкшүрүшигә уйғур аптоном районида 18 милйон 840 миң аһалә қатнаштурулған. Буларниң ичидә 13 милйон 960 миң кишиниң шәхсий саламәтлик архипи турғузулған. Хәвәрдә диққәт қозғайдиған йәнә бир нуқта шуки, бу қетимқи саламәтлик тәкшүрүшидә җәнубий уйғур районидики 3 вилайәт бир области асас қилинған болуп, бу йәрдики 9 милйон 127 миң кишиниң саламәтлики тәкшүрүлүп архиплаштурулған.

Хәвиридә йәнә уйғур аптоном районида омумйүзлүк елип берилған«һәқсиз саламәтлик тәкшүрүши» ниң бултур 9-айда башланғанлиқи, бу қетимқи саламәтлик тәкшүрүшигә 1 милярд 580 милйон йүән сәрп қилинғанлиқи алаһидә әскәртилгән.

Бу дәл хитай мәркизи һөкүмитиниң уйғур аптоном райониниң илгирики секретари җаң чүншәнни йөткәп кетип, униң орниға чен чүәнгони секретар қилип тәйинлигән вә уйғурларға қаритилған бастуруш һәссиләп күчәйгән мәзгилгә тоғра кәлгән. Бу әһвал вәзийәт анализчилириниң җиддий диққитини қозғиди.

Нөвәттә әнглийәдә туруватқан уйғур паалийәтчиси әнвәр тохти әпәнди илгири үрүмчи төмүрйол дохтурханисида дохтур болуп ишлигән. У, хитай даирилириниң уйғур диярида елип барған атом синақлириниң уйғурларға елип кәлгән апәтлири вә даириләрниң уйғур сиясий мәһпуслириниң ички органлирини йөткәп ишлитиш қилмишлири һәққидә ташқи дуняға көплигән учурларни бәргән уйғур паалийәтчисидур.

Әнвәр тохти әпәндиниң қаришичә, бу қетим уйғур диярида тамамланған аталмиш «омумий хәлқ һәқсиз саламәтлик тәкшүрүши» вә аһалиләрниң шәхсий саламәтлик архипиниң турғузулуши алақидар саһәләрниң җиддий гуманини қозғаватқан нуқтиларниң бири икән.

Түркийәдики дохтур полат әпәнди билән японийәдә ген тәтқиқати бойичә докторлуқ унванини алғандин кейин нөвәттә вашингтондики мәлум дохтурханида ишләватқан доктор җүрәт обул әпәндиләрму өзлириниң бу җәһәттики гуманий қарашлирини оттуриға қойди.

Өзиниң илгири хитай бойичә намрат наһийиләр мәркәзләшкән җәнубий уйғур районида дохтур болуп ишлигәнликини билдүргән полат әпәнди, хитай һөкүмитиниң бу қәдәр көп иқтисад вә адәм күчи сәрп қилип, уйғурлар зич олтурақлашқан җәнубий уйғур диярида 9 милйондин артуқ аһалә үстидин «һәқсиз саламәтлик тәксүрүши» елип бериши вә 13 милйон киши үстидин архип турғузушиниң хитай һөкүмәт тәшвиқатида тилға елинғандәк «хәлққә мәнпәәт йәткүзүш» ни әмәс, бәлки мәлум хупиянә мәқсәтни көзләватқан болуши мумкинликини илгири сүрди.

Җүрәт әпәндиниң қаришичә, хитай даирилириниң уйғур диярида мәҗбурий һалда «омумий хәлқ саламәтлик тәкшүрүши» елип бериши, мәлум мәнидин ейтқанда, йәрлик уйғурларниң DNA әвришкисини топлаш арқилиқ райондики контроллуқни күчәйтиш вә орган йөткәшкә алдинала архип турғузуш қатарлиқ рәзил мәқсәтләрни күзләйдикән.

Җүрәт әпәнди йәнә хитай даирилириниң уйғур районида «омумий хәлқ үстидин саламәтлик тәкшүрүши» елип бериши вә архип турғузуши әмәлийәттә хәлқара қанунда бәлгиләнгән «шәхсләрниң саламәтлик әһвали, болупму DNA мәхпийәтликини ашкарилимаслиқ» дегән бәлгилимигә хилап қилмиш икән. У, бу мәсилигә чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири, хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири вә ғәрб демократик дөләтлириниң җиддий диққәт қилиши керәкликини тәкитлиди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт