23-Нөвәтлик «мунбәр 2000» йиғиниға уйғур вәкиллириму қатнашти

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-10-14
Елхәт
Пикир
Share
Принт
23-Нөвәтлик «мунбәр 2000» йиғинида д у қ рәиси долқун әйса(оңда) вә «уйғур һәрикити» тәшкилатиниң рәиси рошән аббас мәзкур мунбәрниң баш директори җакуб кләпал билән. 2019-Йили 11-өктәбир, чех җумһурийити.
23-Нөвәтлик «мунбәр 2000» йиғинида д у қ рәиси долқун әйса(оңда) вә «уйғур һәрикити» тәшкилатиниң рәиси рошән аббас мәзкур мунбәрниң баш директори җакуб кләпал билән. 2019-Йили 11-өктәбир, чех җумһурийити.
RFA/Ekrem

11-Өктәбир күни чех җумһурийитиниң пайтәхти прага шәһиридә башланған 23-нөвәтлик «мунбәр 2000» йиғиниға уйғурларму қатнашти.

Мәркизи прага шәһиридә болған «мунбәр 2000» фонди җәмийити америкадики демократийәни илгири сүрүш фонди җәмийити, чех җумһурийити ташқи ишлар министирлиқи, мәдәнийәт министирлиқи, явропа иттипақи кеңиши, америка әлчиханиси қатарлиқ 20 дин артуқ органниң бирликтә саһибханилиқ қилиши билән 11-өктәбир күни 23-нөвәтлик «мунбәр 2000» йиғини йүзлигән кишиләрниң қатнишишида прага шәһиридә дағдуғилиқ башланған.

Мәзкур йиғинда дуняниң кишилик һоқуқ вәзийитидики өзгиришләр, ғәрб әллириниң ички қисмидики идийәвий турақсизлиқлар, дуня миқясида демократийәни илгири сүрүш вә қоғдаш мәсилилири, хитай билән һиндистанниң баш көтүрүп чиқиши нәтиҗисидә барлиққа келиватқан дуняви йеңи тәртип вә буниң келәчәктики 30 йилда кишиләрниң һаятиға көрситидиған тәсирлири, хирисқа йүзлиниватқан ғәрб қиммәт қариши вә демократийәсини қандақ қилғанда сақлап қалғили болидиғанлиқи қатарлиқ көп хил мәсилиләр музакирә темиси сүпитидә оттуриға қоюлидикән һәм талаш-тартиш қилинидикән.

Бу йиғинниң ечилиш мурасимиға чех җумһурийитиниң президенти зузанна ханим кесәллик сәвәби билән қатнишалмиған болсиму, көплигән министирлар қатнашқан вә бәзи дөләтләрниң сабиқ президентлири, ташқи ишлар министирлири, нобел тинчлиқ мукапатиниң саһиблири, сиясийонлар, әдибләр, сәнәткарлар, ахбарат хадимлири һәмдә 5 қитәдин кәлгән йүзлигән кишилик һоқуқ паалийәтчилири иштирак қилған. Тибәт сүргүндики һөкүмитиниң вәкиллири, тәйвән демократийәни илгири сүрүш җәмийити қатарлиқлар билән бир қатарда д у қ ниң рәиси долқун әйса, «уйғур һәрикити» тәшкилатиниң рәиси рошан аббас вә уйғур сиясий актиплиридин санийә қатарлиқларму тәклипкә бинаән бу йиғинға қатнашқан.

3 Күн давамлишидиған бу йиғинда уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисини вә униңға қамалған милйонлиған уйғурларниң азаблиқ тәқдирини кәң тонутуш уйғур сиясий паалийәтчилириниң асаслиқ мәқситигә айланған. Прага шәһиридики йиғин мәйданидин зияритимизни қобул қилған д у қ рәиси долқун әйса әпәнди аз тепилидиған бу пурсәттин пайдилинип бәзи дөләтләрниң рәһбәрлиригә уйғурлар мәсилисини билдүрүш имканиға еришкәнликини тилға алди.

Йиғинниң күнтәртипигә бинаән, уйғурлар вә тибәт вәкиллириниң сөз қилидиған вақти 15-өктәбиргә орунлаштурулған. Д у қ рәиси долқун әйса вә «уйғур һәрикити» тәшкилатиниң рәиси рошән аббаслар әтә уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилиси үстидә мәхсус доклат тәқдим қилидикән.

Рошән аббас ханимниң билдүрүшичә, у бу икки күн ичидә көплигән дөләтләрниң дипломатлири вә дуняниң һәрқайси җайлиридин кәлгән кишилик һоқуқ актиплири билән учришип, хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан етник қирғинчилиқ сиясәтлирини паш қилишқа тиришқан. У йәнә «праг-бейҗиң достлуқ шәһири» программисини әмәлдин қалдуруш йолида зор тиришчанлиқ көрсәткән чех җумһурийити парламентиниң һәмдә явропа парламентиниң әзаси болған иван бартош әпәнди билән көрүшкәндә униңға кишилик һоқуқ вә инсанпәрвәрликни хитайдин келидиған мәнпәәттин юқири көргәнлики үчүн рәһмәт ейтқан. Иван әпәнди болса «мән бир инсанлиқ бурчумни ада қилдим, халас» дәп җаваб бәргән.

Голландийәдә яшайдиған уйғур зиялийси санийә ханимму бу қетимқи йиғин тоғрисидики тәсиратлирини баян қилип өтти.

Бу қетимқи йиғинниң асаси саһибхани болған «мунбәр 2000» фонди җәмийити кишилик һоқуқ, демократийәни илгири сүрүш, етник милләтләрниң һәқ-һоқуқлирини қоғдаш мәқситидә чех җумһурийитиниң сабиқ президенти васлав һавел, японийәлик сахавәтчи йоһәи сасакава вә нобел тинчлиқ мукапатиниң саһиби әлийә висел тәрипидин 1996-йили чех җумһурийитиниң пайтәхти прагада қурулған. Бу җәмийәт шундин буян һәр йили дегүдәк мустәбитликкә, зораванлиққа қарши туруш идийәси билән «мунбәр 2000» паалийитини уюштуруп кәлмәктә икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт