Amérika awam palatasi re'isi nensiy pélosi xitayning qarshiliqigha qarimay teywenni ziyaret qildi

Muxbirimiz jewlan
2022.08.02
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Amérika awam palatasi re'isi nensiy pélosi xitayning qarshiliqigha qarimay teywenni ziyaret qildi Teywen tashqi ishlar ministiri joséf wu(Joseph Wu) amérika awam palatasi re'isi nensiy pélosi(Nancy Pelosi) ni qarshi qizghin kütüwaldi. 2022-Yili 2-awghust, teybéy, teywen.
REUTERS

Amérika awam palatasi re'isi nensiy pélosi 2-awghust kechqurunda teywen'ge bérip, ziyaritini bashliwetken. U teywen'ge chüshkende bayanat bérip, amérikaning bu qétimliq ziyaritining meqset-nishanini dunyagha ashkarilighan. Bu munasiwet bilen “Washin'gton pochtisi” géziti nensiy pélosi imzasida bir maqale élan qilghan.

Nensiy pélosi xanim bu maqaliside, yéqinqi yillardin buyan xitay hökümitining teywen'ge bolghan bésimni kücheytkenliki, herbiy ayropilan we paraxotlirini ishqa sélip teywen'ge tehdit sélip uni yutuwélishqa qestligenlikini tilgha élip ötken؛ andin amérikaning rusiyening hujumigha uchrighan ukra'inaning igilik hoquqini qoghdighinigha oxshash, teywenningmu igilik hoquqi we démokratyesini qoghdaydighanliqini bildürgen. Nensiy pélosi xanim buningdin 30 yil ilgiri xitaygha bérip, tyen'enmén meydanida xitayning qetli'amigha uchrighan oqughuchilargha teziye bildürgen hem démokratiyeni menggü yaqlaydighanliqini körsetkenidi.

Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitétining re'isi nuri türkel ependi nensiy pélosidek küchlük bir rehberning elwette xitayning tehditliridin qorqup qalmay, teywenni ziyaret qilishqa jasaret körsiteleydighanliqini bildürdi.

Nensiy pélosi xanim bayanatnamiside bu qétimliq ziyaretning 1979-yil xitay bilen tüzgen “Teywen munasiwiti qanuni” gha, shundaqla “Amérika-xitay birleshme bayanati” diki maddilargha xilap emeslikini, teywen mesilisini bir döletning öz aldigha hel qilishigha we hazirqi haletni buzushigha yol qoymaydighanliqini bildürgen.

Nensiy pélosi xanim teywenni ziyaret qilishning peqet hindi-tinch okyan rayonidiki sin'gapor, malaysiya, koréye, yaponiye qatarliq döletlerni ziyaret qilishning ichidiki bir diplomatik pa'aliyet ikenlikini, teywen bilen ortaq tereqqiyat, hindi-tinch okyanning échiwétilgen, erkin rayon bolushini ilgiri sürüsh qatarliq mesililer üstide muzakirilishidighanliqi bildürgen.

U bu yerde xitaygha ochuq pozitsiye bildürüp: “Amérikaning teywen'ge yardem bérishi bu aralda yashawatqan 23 milyon xelq, shundaqla xitayning bésim we tehditlirige uchrawatqan milyonlighan kishiler üchün éytqanda, her qandaq waqittikidinmu muhim” dégen.

Siyasiy közetchi ilshat hesen ependi “Nensiy pélosi xanimning bu qétim teywenni ziyaret qilishi amérika bilen xitay munasiwetlirining yirikliship yuqiri nuqtigha yetkenlikining belgisi” dep chüshendürdi.

Nensiy pélosi xanim yene mundaq dégen: “Xitay kompartiyesi xongkongdiki erkinlik we kishilik hoquqni basturdi؛ ‛bir dölette ikki xil tüzüm bolush‚ dégenlirini exlet sanduqigha tashliwetti؛ tibette tibet xelqining tili, medeniyiti, étiqadi we kimlikini yoqitish herikitini uzun yil élip bardi؛ shinjangda musulman Uyghurlar we bashqa az sanliq milletlerge irqiy qirghinchiliq élip barmaqta”.

Nuri türkel ependining qarishiche, nensiy pélosi xanim Uyghurlar mesilisige her qachan jiddiy qarap kelgen we munasiwetlik qanunlarning tüzülüshi we ijra qilinishigha biwasite yétekchilik qilip kelgen bolup, bu qétimmu teywenni ziyaret qiliwatqan halqiliq waqitta Uyghurlarni tilgha élip, her da'im ularning yénida ikenliki heqqide xitaygha küchlük signal bergen.

Nensiy pélosi bu qétimliq ziyaretning dunyaning démokratiye yaki mustebitlikning ikkisining birini tallashqa duch kelgen waqitta élip bérilghanliqini, amérikaning teywen'ge, démokratiyege tehdit sélishigha qarap turalmaydighanliqini, rusiye ukra'inagha hujum qilghan, dunya malimanchiliqqa pétiwatqan bu weziyette amérikaning héchqandaq zorawan, öktem küchke yol qoymaydighanliqini bildürgen hemde “Teywenni ziyaret qilish arqiliq teywenning erkinlikini, démokratiyeni qoghdashqa bergen wedimizde turghinimizdin pexirlinimiz” dégen.

Nensiy pélosi xanim 2-awghust küni teywen'ge chüshkendin kéyin, xitay hökümiti buninggha qattiq naraziliq bildürgen. Xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatname élan qilip, amérikaning xitay bilen tüzgen teywen toghruluq kélishimge xilapliq qilghanliqini, xitayning birlikini parchilashqa urun'ghanliqini eyibligen. Si'asiy analizchi ilshat hesen ependi buninggha baha bérip, xitayning nechche kündin qiliwatqan tehditlirining quruq dawrang we popozidin bashqa nerse emeslikini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.