Merwine tursunning tutqundiki anisi we taghisi heqqidiki guwahliqi norwégiye taratqulirida diqqet qozghidi

Muxbirimiz méhriban
2019-05-16
Élxet
Pikir
Share
Print
Norwégiyede magistirliq oquwatqan merwinening tursunning lagérgha qamalghan apisi munewwer  tursunning pasporti.
Norwégiyede magistirliq oquwatqan merwinening tursunning lagérgha qamalghan apisi munewwer tursunning pasporti.
Social Media

Birnechche kündin buyan norwégiye döletlik radiyosi we stéwan'gér shehiride chiqidighan "Stéwan'gér kechlik géziti" qatarliq taratqularda norwégiyediki Uyghurlardin merwine tursunning a'ilisi heqqidiki xewerler diqqet qozghimaqta. Mezkur xewerlerde merwine tursunning qaramaydiki apisi munewwer tursun we taghisi kamil tursunning 2017-yilining axirida yighiwélish lagérigha qamilip, kéyin késiwétilgenliki bayan qilin'ghan.

Nöwette norwégiyening stéwan'gér shehiride iqtisad kespide magistirliq aspirantliqida oquwatqan merwine tursun 16-may küni radiyomiz ziyaritini qobul qilip, öz a'ilisidikilerning lagérgha tutulush jeryani heqqide melumat berdi.

U ilgiri özining bir mezgil süküt qilghanliqini, emma yéqinda lagérdiki apisining késilip türmige élip kétilgenlik xewirini anglighandin kéyin qet'iy niyetke kélip, taratqularning ziyaritini qobul qilish qararigha kelgenlikini bildürdi.

Merwinening bildürüshiche, uning we norwégiyede olturushluq hammisi hörnisa tursunning yurtidiki bashqa uruq-tughqanliri bilen bolghan alaqisi 2017-yilining axiridin bashlap üzülüp qalghan. 

Yéqinda merwinening hammisi qaramaydiki bashqa uruq-tughqanliridin sürüshtürüsh arqiliq qaramay 2-zawut rayoni, yeni jerenbulaq rayoni yoruq mehellisi 20-bina 5-öyde olturushluq qaramay néfitlikining dem élishqa chiqqan ishchisi munewwer tursun (1965-yili 9-ayning 15-küni tughulghan) bilen maytaghdiki taghisi kamil tursun (1970-yili 8-ayning 12-küni tughulghan) hede-ini ikkiylenning maytagh türmiside ikenlikini uqqan. Emma ulargha qandaq jinayet artilghanliqi we nechche yilliq késilgenliki heqqidiki uchurlarni sürüshtürüsh imkaniyiti bolmighan. 

Merwine xanim özining 2017-yili 5-ay mezgilide apisi bilen ündidarda körüshkinide uning tunji qétim terbiyilesh namida bir ayliq lagérgha élip kétilgenlikini uqqan. Shu yili 7-ayda u apisini yoqlash üchün yurti qaramaygha bérip kelgen. Epsuski, 2017-yili 11-ay mezgilide da'iriler uning apisini chet'eldiki atalmish "Térrorchilar" bilen alaqide bolghan dégen jinayet bilen 2-qétim lagérgha qamighan.

Merwine xanim yene eyni chaghda özining we norwégiyediki hammisining yurtidiki bashqa uruq-tughqanlirining bixeterlikidin ensirigenlikini, shu sewebtin norwégiye Uyghur komitéti arqiliq ehwalni norwégiye hökümet organlirigha melum qilish bilenla cheklen'genlikini, emma xewerni taratqularda élan qilishtin éhtiyat qilghanliqini eskertip ötti.

Norwégiye Uyghur komitétining re'isi bextiyar ömer ependimu ziyaritimizni qobul qilip, merwine tursunning öz waqtida apisi we taghisining ehwalini norwégiye Uyghur komitétigha melum qilghanliqini, özlirining buni "Xitay lagérlirigha qamalghan Uyghur mehbusliri arxipi" gha kirgüzgenlikini tilgha aldi.

U bayanida hazirgha qeder özlirining 3000 din artuq Uyghurning guwahliq ispatlirini toplighan bolsimu, emma ispat bergüchilerning telipi we uchur bilen teminligüchilerning bixeterlikni nezerde tutup, bu ispatlarni norwégiye hökümiti, yawropa ittipaqi we bashqa bir qisim kishilik hoquq organlirigha yollighandin bashqa taratqulargha ashkarilimighanliqini eskertti.

Bextiyar ömer ependi yene merwinening bu qétim dadilliq bilen otturigha chiqip, norwégiyediki döletlik taratqularda apisi we taghisining ehwalini anglitishining zor ehmiyetke ige ikenlikini, buning xitay da'iriliri teripidin lagérlargha qamalghan Uyghurlarning ehwalini dunyagha anglitishta we xelq'ara jama'et bésimi peyda qilishta ünümlük rol oynaydighanliqini alahide tekitlidi. 

Ziyaritimiz axirida merwine xanim yéqinda yene özining norwégiyediki birqanche taratquning ziyaritini qobul qilishqa teyyarliniwatqanliqini bildürdi.

U muhajirettiki Uyghurlarning xitay lagérlirigha qamalghan uruq-tughqanlirining mesiliside süküt yolini emes, belki taratqular arqiliq dunyagha ashkarilash yolini tutushini, buning tutqundiki Uyghurlarning baldurraq erkinlikke chiqishida xitaygha nisbeten zor bésim peyda qilidighanliqini bildürdi.

Toluq bet