Yazghuchi nurmuhemmet toxtining kanadadiki qizi: "Dadam erkinlik küychisi idi"

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-06-14
Élxet
Pikir
Share
Print
Yazghuchi nurmuhemmet toxti repiqisi we qizi zorigül nurmuhemmet bilen birge.
Yazghuchi nurmuhemmet toxti repiqisi we qizi zorigül nurmuhemmet bilen birge.
Photo: RFA

Yazghuchi nurmuhemmet toxtining ölümi heqqidiki xewirimiz élan qilin'ghandin kéyin merhumning muhajirettiki sepdashliridin biri radiyomizgha uchur yollap, yazghuchi nurmuhemmet toxtining tutqun qilinish sewebliridin biri uning 2015‏-yilidiki kanada sayahiti we bu heqte "Baghdash" torida élan qilghan sayahet xatirisi ikenlikini ilgiri sürdi. Merhumning kanadada yashawatqan qizi zorigül nurmuhemmetmu bu éhtimalliqni chetke qaqmidi. U dadisining hayati boyi hörlükke intilip yashighan we ijadiyet bilen shughullan'ghan bir erkinlik küychisi ikenlikini bayan qildi.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, melum bolushiche, xotende lagérdin qoyup bérilip bir aydin kéyin hayatidin ayrilghan yazghuchi nurmemet toxti 2015 ‏-yili tughqan yoqlash wizisi bilen kanadada sayahette bolghan. Bu jeryanda u Uyghur rayonidiki "Baghdash" torida bir sayahet xatirisi élan qilghan. Merhumning muhajirettiki qelemdashliridin biri xotendin wasitilik yollar bilen anglighan uchurlirigha asasen merhumning tutulush sewebliri heqqide melumat berdi. Uning déyishiche, Uyghur rayonida aldinqi yili neshriyat sahesige qarita élip bérilghan siyasiy tekshürüshte uning birqanche kitabi "Mesililik kitablar" tizimlikige kirgüzülgen. Xotendiki alaqidar xadimlar bu heqte melumat bérishni ret qildi. Merhumning mezkur qelemdishining yene déyishiche, uning 2015‏-yilidiki kanada sayahiti we bu heqte "Baghdash" torida élan qilghan sayahet xatirisi uning ölümidin awwalqi lagérgha tutulushigha seweb bolghan amillarning biri bolghan iken. Merhumning kanadada yashawatqan qizi zorigül nurmuhemmetmu bu éhtimalliqni chetke qaqmidi. U dadisining ölümini eng awwal ijtima'iy taratqulardin, andin xotendiki a'ilisidin uqqanliqini bayan qildi. U yene rayondiki siyasiy weziyet seweblik a'ilisidin anglighanliriningmu toghriliqigha guman bilen qaraydighanliqini éytti. Xotendiki alaqidar xadimlar merhumning tutulush sewebi heqqidimu melumat bermidi. 

Merhumning mezkur qelemdishining xotendin anglighanlirigha asasen yene bayan qilishiche, eslide 15 yilliqtin artuq késilishi mumkin bolghan nurmuhemmet toxti tutqundiki mezgilide késili pewqul'adde éghirliship ketkenliki üchünla amalsiz a'ilisige qoyup bérilgen. Merhumning qizi bu éhtimalliqnimu chetke qaqmidi. Uning déyishiche, merhum perzentlirini terbiyilesh dawamida milletning teqdiri bilen a'iliwi bext-sa'adetning munasiwitini köp tekitligen we özining milliy azadliq, kishilik erkinlik heqqidiki intilish we arzu-armanlirini bezide ochuq we bezide yépiq shekilde perzentliri we uruq-tughqanlirigha singdürüp mangghan. U dadisining hörlükke teshna qelbining uning ijadiy hayatidimu roshen eks étidighanliqini bayan qildi we bu heqte merhumning "Boynaq" namliq hékayisidin neqiller keltürdi.

Zorigül sözining axirida buningdin kéyin özi we a'ilisining muhajirettiki Uyghur milliy herikitige téximu aktip qatnishish arqiliq milliy azadliq hesritide alemdin ötken dadisining rohini emin qilidighanliqini bayan qildi.

Toluq bet