Ömer bék'ali shiwétsiye parlaménti we kishilik hoquq organlirigha jaza lagérliri toghrisida guwahliq bergen

Muxbirimiz gülchéhre
2019-04-05
Élxet
Pikir
Share
Print
Shahit ömer békali shiwétsiye tashqi ishlar ministirliqining teklipi we shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining orunlashturushi shiwétsiyede Uyghur mesilisi toghriliq guwahliq berdi. 2019-Yili mart.
Shahit ömer békali shiwétsiye tashqi ishlar ministirliqining teklipi we shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining orunlashturushi shiwétsiyede Uyghur mesilisi toghriliq guwahliq berdi. 2019-Yili mart.
RFA/Ömer Békali teminligen

Shahit ömer bék'ali xelq'araliq kishilik hoquq teshkilatliri we bir qisim yawropa döletlirining teklipi bilen 8-marttin bashlap yawropada guwahliq bérish pa'aliyetlirige qatniship, yaxshi inkaslar peyda qilmaqta. Uning lagérlar heqqide bergen guwahliqliri bu döletlerning asasliq axbaratlirida xewer qilinip, alahide diqqet qozghimaqta.

Ömer bék'ali shiwétsiye tashqi ishlar ministirliqining teklipi we shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining orunlashturushigha bina'en bu hepte shiwétsiyege yétip kelgen. Ömer bék'ali ependining shiwétsiye ziyariti dawamidiki tunji pa'aliyiti 3-aprél küni shwétsiye sol partiyesining tashqi ishlar bölümi mes'ulliri bilen körüshüsh bilen bashlan'ghan. 

Shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining iltimasi, shiwétsiye yéshillar partiyesining orunlashturushi bilen 4-aprél küni shu jay waqti etigen sa'et 8 din 9 ghiche ömer bék'ali shiwétsiye parlaméntida xitaydiki jaza lagérliri heqqide guwahliq bergen. Bu yighinda ömer bék'ali özining lagérdiki 8 aygha sozulghan qiyin-qistaq we qorqunchluq qismetlirini sözlep ötken. U béshidin ötken kechürmishlirini téximu obrazliq anglitish üchün neq meydanda put-qollirini zenjir bilen baghlap tutup sözligen. 

Stokholmdin ziyaritimizni qobul qilghan ömer bék'ali özining bu qétimqi guwahliq bérish yighinigha shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining mes'ulliri, shiwétsiye yéshillar partiyesining tashqi ishlar bayanatchisi yanina xanim, shiwétsiye sotsiyal démokratlar partiyesining tashqi siyaset boyiche mes'uli tomas hammarbérg, xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilatining shwétsiye shöbisi mes'uli mons molandér ependi we bashqa bir qisim muhim kishiler bilen birlikte qatnashqanliqini bildürdi.

Mezkur yighinda xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilatining shiwétsiye shöbisi mes'uli échilish sözi qilghan. U sözide xitay hökümitining sherqiy türkistanda Uyghur we qazaqlargha élip bériwatqan zulumi bilen jaza lagérlirigha qamalghan kishiler toghrisida melumat bergen.

Ömer bék'ali shiwétsiye hökümitidin Uyghur, qazaq qatarliq xelqler uchrawatqan zulumni toxtitish, lagérlardikilerni qutquzush üchün emeliy heriketke ötüshni shundaqla "Magnétskiy qanuni" arqiliq xitay emeldarlirini jazalashni jiddiy türde telep qilghanliqini hemde ularning tégishlik wedisige érishkenlikini bildürdi.

Ömer bék'ali ependi shwétsiye parlaméntidiki guwahliq bérish yighinidin kéyin shiwétsiye tashqi ishlar ministirliqidimu jaza lagérliri toghrisida guwahliq bergen. Guwahliqtin kéyin ular bilen muhim söhbetlerde bulghan. U yene xelq'ara kechürüm teshkilati shiwétsiye shöbisidikiler bilenmu muhim körüshüshlerde bolghan. 

Ömer bék'ali ependi yene bu qétimqi yawropani aylinip guwahliq bérish we axbaratlarning ziyaretlirini qobul qilish jeryanida qazaqistanda tutup turuluwatqan sérikjan bilesh'oghli bilen sayragül sawutning teqdiri toghriliqmu melumat anglatqanliqini bildürdi.

Qazaqistanda turup Uyghur diyaridiki jaza lagérliri heqqide eng aktip pa'aliyet élip bériwatqan "Ata yurt pida'iyliri" ning weziyiti heqqide özining köz qarishini otturigha qoyghan ömer bék'ali mundaq dédi: "Sérikjan bilesh'oghli we sayragül sawutbaylarning teqdirining qandaq bölishi qazaqistanning kelgüsidin, yeni qazaqistanning yéngi prézidénti qasim jomart toqayéwning qazaqistanda démukratiyeni qanchilik derijide ilgiri süridighan yaki sürmeydighanliqidin bésharet béridu." 
Uyghur we qazaq qérindashliri üchün guwahliq bérishni toxtatmay kéliwatqan qazaqistan puqrasi ömer bék'ali ependining shiwétsiye ziyariti mezgilide shwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining sabiq re'isi we hazirqi hey'et ezasi nijat turghun ependi bixeterlik üchün uning qéshidin ayrilmay bille turghan. U jaza lagéridin tirik chiqqan az sandiki shahitlarning biri bolghan ömer bék'alining shiwétsiye parlaméntida bergen lagérlar heqqidiki janliq guwahliqining küchlük tesir qozghighanliqini, buning ünümlük bir netije béridighanliqigha ishinidighanliqini bildürdi.

Nijat ependining éytishigha qarighanda, ömer bék'alining shiwétsiyediki ziyaret waqti tolimu qisqa bolghan bolsimu, emma uning pa'aliyetliri intayin zich we ünümlük bolghan. U bügün shiwétsiye parlaméntida xitayning jaza lagérliri heqqide guwahliq bergendin kéyin shiwétsiyediki ammiwi teshkilatlar bilen söhbet ötküzüshke orunlashturulghan. 

Igilinishiche, ömer bék'ali ependi shiwétsiye ziyariti jeryanida yene muxbirlarni kütüwélish yighinigha qatnishidiken we shiwétsiye hökümitining bir qisim muhim orunliri bilen uchrishishlarni élip baridiken.

Toluq bet