“осло тинчлиқ мунбири” дә уйғурлар учраватқан қирғинчилиқлар муһим тема болған

Мюнхендин ихтиярий мухбиримиз әкрәм тәйярлиди
2024.06.06
Oslo-tenichliq-munbiri-magnitskiy-qanuni-teshebbuschisi-Bill-Browder “осло теничлиқ мунбири” йиғинида “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рушән аббас ханим магнитский қануниниң тәшәббусчиси бил бровдер(Bill Browder) әпәнди билән. 2024-Йили 3-июн, осло.
RFA/Ekrem

Норвегийә пайтәхти ослода 3-июн башланған “осло тинчлиқ мунбири” гә һәрқайси әлләрдики бир қисим парламент әзалири, дуняниң һәрқайси әллиридики көплигән кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң рәһбәрлири вә мухбирлар тәклип қилиниш билән биргә, тибәтликләр, хоңкоңлуқлар вә уйғурларму уларниң меһманлири қатаридин орун алған. Уйғурларға вакалитән мәркизи вашингтондики уйғур һәрикити тәшкилатиниң рәһбири рошән аббас, уйғур тәтқиқат мәркизиниң директори абдулһаким идрис, норвегийәдә яшаватқан яшлардин иһсан шүкран қатарлиқларму тәклипкә бинаән бу йиғинға қатнашқан.

“осло теничлиқ мунбири” йиғинида “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рушән аббас ханим сабиқ шаһмат чемпийони гаррй каспаров(Garry Kasparov) әпәнди билән. 2024-Йили 3-июн, осло.
“осло теничлиқ мунбири” йиғинида “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рушән аббас ханим сабиқ шаһмат чемпийони гаррй каспаров(Garry Kasparov) әпәнди билән. 2024-Йили 3-июн, осло.
RFA/Ekrem

Нахша-уссул, рәсим көргәзмиси вә башқа сәнәт түрлириму қошулуп өткүзүлүватқан бу йиғинниң 3-июндики дәсләпки муһакимә темиси “хитайниң чегра һалқиған бастурушлири” дин ибарәт болған. “осло тинчлиқ мунбири” бу теминиң мәқсити һәққидики изаһатида: “хитай коммунистик партийәсиниң чегра һалқиған бастурушлириға қарита демократик дөләтләрдә пуқраларниң әркинликини қоғдаш вә тәсиргә учраватқан җәмийәтниң бәрдашлиқ бериш иқтидарини күчәйтишниң истратегийәсини музакирә қилиш” дейилгән. Бу музакирә йиғинида уйғур һәрикити тәшкилатиниң рәһбири рошән аббас ханим “хитайниң дөләт һалқиған бастурушлириниң тәсиригә әң қаттиқ учраватқан хәлқниң уйғурлар болғанлиқи” ни пакитлири билән баян қилип өткән. У бүгүн бу һәқтә бизни бәзи мәлуматлар билән тәминлиди.

Уйғур тәтқиқат мәркизиниң директори абдулһаким идрис бу йиғинда “хитай һакимийитиниң нөвәттә уйғур ирқий қирғинчилиқини йошуруш йолидики сахта тәшвиқат җеңи билән чегра һалқиған бастуруш күришини бирләштүрүп, хәлқарада уйғурлар мәсилисини пүтүнләй көмүп ташлаш үчүн җиддий бир сәпәрвәрлик қозғаватқанлиқи” ни пакитлири билән оттуриға қойған.

“уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рушән аббас ханим “осло теничлиқ мунбири” йиғинида. 2024-Йили 3-июн, осло.
“уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рушән аббас ханим “осло теничлиқ мунбири” йиғинида. 2024-Йили 3-июн, осло.
RFA/Ekrem

“осло тинчлиқ мунбири” дә кишилик һоқуқ фонди тәрипидин уйғур режиссори, шаири таһир һамут изгил қатарлиқ үч кишигә берилгән “васлав хавел хәлқара иҗадий өктичилик мукапати” ни тарқитиш мурасимиму болуп өткән. Таһир һамут изгил йиғинға қатнишалмиған болсиму, әмма өзиниң йүрәк сөзлири баян қилинған син көрүнүши арқилиқ “җаваб” намлиқ шеирини йиғинға әвәткән. Сүргүндики тибәт һөкүмитиниң сабиқ баш министири лобзаң сангай бу мукапат һәққидә нутуқ сөзләп, таһир һамут изгилниң хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқлирини паш қилиш йолида көрсәткән тиришчанлиқлириға юқири баһа бәргән.

Мәзкур йиғинға иштирак қилған норвегийәдики уйғур яш актиплиридин иһсан шүкранму бу һәқтә өз тәсиратлирини билдүрүп өтти. Униң қаришичә, бундақ йиғинлар ирқий қирғинчилиққа учраватқан уйғурларға нисбәтән техиму кәң сәһипә аҗритиши керәк икән.

Һәр йили бир қетим өткүзүлүп келиватқан “осло тинчлиқ мунбири” бүгүн 5-июн ахирлишидиған болуп, бу йиғинда уйғурлар мәсилиси билән биргә, шималий корейә, тибәт, хоңкоң мәсилилири һәмдә йәнә башқа көплигән хәлқаралиқ мәсилиләрму музакирә темиси болған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.