“Oslo tinchliq munbiri” de Uyghurlar uchrawatqan qirghinchiliqlar muhim téma bolghan

Myunxéndin ixtiyariy muxbirimiz ekrem teyyarlidi
2024.06.06
Oslo-tenichliq-munbiri-magnitskiy-qanuni-teshebbuschisi-Bill-Browder “Oslo ténichliq munbiri” yighinida “Uyghur herikiti teshkilati” ning rehbiri rushen abbas xanim magnitskiy qanunining teshebbuschisi bil browdér(Bill Browder) ependi bilen. 2024-Yili 3-iyun, oslo.
RFA/Ekrem

Norwégiye paytexti osloda 3-iyun bashlan'ghan “Oslo tinchliq munbiri” ge herqaysi ellerdiki bir qisim parlamént ezaliri, dunyaning herqaysi elliridiki köpligen kishilik hoquq teshkilatlirining rehberliri we muxbirlar teklip qilinish bilen birge, tibetlikler, xongkongluqlar we Uyghurlarmu ularning méhmanliri qataridin orun alghan. Uyghurlargha wakaliten merkizi washin'gtondiki Uyghur herikiti teshkilatining rehbiri roshen abbas, Uyghur tetqiqat merkizining diréktori abdulhakim idris, norwégiyede yashawatqan yashlardin ihsan shükran qatarliqlarmu teklipke bina'en bu yighin'gha qatnashqan.

“Oslo ténichliq munbiri” yighinida “Uyghur herikiti teshkilati” ning rehbiri rushen abbas xanim sabiq shahmat chémpiyoni garry kasparow(Garry Kasparov) ependi bilen. 2024-Yili 3-iyun, oslo.
“Oslo ténichliq munbiri” yighinida “Uyghur herikiti teshkilati” ning rehbiri rushen abbas xanim sabiq shahmat chémpiyoni garry kasparow(Garry Kasparov) ependi bilen. 2024-Yili 3-iyun, oslo.
RFA/Ekrem

Naxsha-ussul, resim körgezmisi we bashqa sen'et türlirimu qoshulup ötküzülüwatqan bu yighinning 3-iyundiki deslepki muhakime témisi “Xitayning chégra halqighan basturushliri” din ibaret bolghan. “Oslo tinchliq munbiri” bu témining meqsiti heqqidiki izahatida: “Xitay kommunistik partiyesining chégra halqighan basturushlirigha qarita démokratik döletlerde puqralarning erkinlikini qoghdash we tesirge uchrawatqan jem'iyetning berdashliq bérish iqtidarini kücheytishning istratégiyesini muzakire qilish” déyilgen. Bu muzakire yighinida Uyghur herikiti teshkilatining rehbiri roshen abbas xanim “Xitayning dölet halqighan basturushlirining tesirige eng qattiq uchrawatqan xelqning Uyghurlar bolghanliqi” ni pakitliri bilen bayan qilip ötken. U bügün bu heqte bizni bezi melumatlar bilen teminlidi.

Uyghur tetqiqat merkizining diréktori abdulhakim idris bu yighinda “Xitay hakimiyitining nöwette Uyghur irqiy qirghinchiliqini yoshurush yolidiki saxta teshwiqat jéngi bilen chégra halqighan basturush kürishini birleshtürüp, xelq'arada Uyghurlar mesilisini pütünley kömüp tashlash üchün jiddiy bir seperwerlik qozghawatqanliqi” ni pakitliri bilen otturigha qoyghan.

“Uyghur herikiti teshkilati” ning rehbiri rushen abbas xanim “Oslo ténichliq munbiri” yighinida. 2024-Yili 3-iyun, oslo.
“Uyghur herikiti teshkilati” ning rehbiri rushen abbas xanim “Oslo ténichliq munbiri” yighinida. 2024-Yili 3-iyun, oslo.
RFA/Ekrem

“Oslo tinchliq munbiri” de kishilik hoquq fondi teripidin Uyghur rézhissori, sha'iri tahir hamut izgil qatarliq üch kishige bérilgen “Waslaw xawél xelq'ara ijadiy öktichilik mukapati” ni tarqitish murasimimu bolup ötken. Tahir hamut izgil yighin'gha qatnishalmighan bolsimu, emma özining yürek sözliri bayan qilin'ghan sin körünüshi arqiliq “Jawab” namliq shé'irini yighin'gha ewetken. Sürgündiki tibet hökümitining sabiq bash ministiri lobzang san'gay bu mukapat heqqide nutuq sözlep, tahir hamut izgilning xitayning Uyghurlar üstidin yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliqlirini pash qilish yolida körsetken tirishchanliqlirigha yuqiri baha bergen.

Mezkur yighin'gha ishtirak qilghan norwégiyediki Uyghur yash aktipliridin ihsan shükranmu bu heqte öz tesiratlirini bildürüp ötti. Uning qarishiche, bundaq yighinlar irqiy qirghinchiliqqa uchrawatqan Uyghurlargha nisbeten téximu keng sehipe ajritishi kérek iken.

Her yili bir qétim ötküzülüp kéliwatqan “Oslo tinchliq munbiri” bügün 5-iyun axirlishidighan bolup, bu yighinda Uyghurlar mesilisi bilen birge, shimaliy koréye, tibet, xongkong mesililiri hemde yene bashqa köpligen xelq'araliq mesililermu muzakire témisi bolghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.