Özbékistan we qirghizistan Uyghurliri noruz bayrimini daghdughiliq kütüwaldi

Qirghizistandin ixtiyariy muxbirimiz féruze teyyarlidi
2024.03.22
qirghizistan-noruz_02 Sergili tuman nahiyesidiki Uyghur jama'iti. 2024-Yili 21-mart, tashkent
RFA/Feruze

21-Mart küni özbékistan we qirghizistan jumhuriyetliride yashaydighan Uyghur jama'etliri özliri turushluq döletlerdiki xelqler bilen birlikte bu yilliq noruz bayrimini kütüwaldi. Ular shu döletlerdiki Uyghurlar merkezlik topliship olturaqlashqan sheher mehelliliri we yéza-qishlaqlarda tentenilik qutlash pa'aliyetliri orunlashturup, türlük noruz murasimlirini ötküzüshti.

Tashkent shehiridiki Uyghur medeniyet merkizining bayram pa'aliyitidin körünüsh. 2024-Yili 21-mart, tashkent
Tashkent shehiridiki Uyghur medeniyet merkizining bayram pa'aliyitidin körünüsh. 2024-Yili 21-mart, tashkent
RFA/Feruze

Noruz bayrimi ottura asiya xelqlirining, shu jümlidin Uyghur xelqining en'eniwi milliy bayrimidur. Noruz bayrimi uzaq tarixtin buyan Uyghurlarni öz ichige alghan ottura asiyadiki türkiy xelqlerning yéngi yil, yeni baharni kütüwélish؛ tebi'et we hayatliqni söyüsh؛ birlik we ittipaqliqni namayan qilish؛ shundaqla en'eniwi milliy medeniyet rohini gewdilendürüsh qatarliq mezmunlarni asas qilghan milliy bayramdur. Bu yilliq noruz bayrimining ramizan mezgilide kélishi, uning tentenisige téximu rengdar mezmunlar qoshti.

2010-Yilning 23-féwral küni b d t ilim-pen, medeniyet we ma'arip teshkilati (UNESCO) qarar qilishi bilen her yili 21-mart küni xelq'araliq noruz bayrimi küni qilip békitilgen.

Tashkent shehirining sérgili tümen nahiyeside yashaydighan Uyghur jama'iti munajidin heweydullayéw bashchiliqida shu nahiyediki bashqa xelqler bilen birlikte noruz bayrimini qizghin kütüwalghan. Ular shu küni Uyghur milliy buyumliri, qol hünerwenchilik mehsulatliri we milliy kiyim-kéchek qatarliqlarni körgezme qilghan, shundaqla  xalayiqqa Uyghur milliy naxsha-ussullirini körsitip, noruz keypiyatini yuqiri pellige kötürgen.

Sérgili tümen nahiyesidiki ayallar kéngishining aktip ezasi izzetbuwi amirdin xanim radiyomiz  ziyaritini qobul qilip, ottura asiya xelqlirining, shu jümlidin Uyghur xelqining noruz bayrimini tebriklidi, shundaqla reshidem abdusemetowaning “Noruz keldi” namliq shé'irini oqup berdi.

Yultuz Uyghur milliy ansambili bishkek merkizide ussul oynashqa teyyarlanmaqta. 2024-Yili 21-mart, bishkek
Yultuz Uyghur milliy ansambili bishkek merkizide ussul oynashqa teyyarlanmaqta. 2024-Yili 21-mart, bishkek
RFA/Feruze

Igilishimizche, özbékistan paytexti tashkent shehiride ötküzülgen döletlik noruz bayrimi tebriklesh pa'aliyitige özbékistan pirézidénti shawket mirziyayéwning teklipi bilen tashkenttiki “Uyghur medeniyet merkizi” ning re'isi alimjan zayétow ependi qatnashqan.

Noruz bayrimi küni qirghizistan paytexti bishkek shehiridiki merkiziy meydanda daghdughiliq tebriklesh pa'aliyiti ötküzüldi. Pa'aliyet jeryanida qirghizistanda yashawatqan her millet xelqi özlirining milliy sen'et maharetlirini namayan qildi.  Qirghizistan Uyghurlirining “Ittipaq” teshkilatimu Uyghur jama'itige bashchiliq qilip, tebriklesh pa'aliyetlirige aktipliq bilen qatnashti. “Yultuz” Uyghur milliy ussul ansambili bu pa'aliyet jeryanida öz maharitini tamashibinlargha körsetti,

Noruz bayrimini tebriklesh pa'aliyetliri yene qirghizistanning chong-kichik yéziliridimu uyushturuldi. Uyghurlar zich olturaqlashqan nowopokrowka, lébédinowka, wasiléwka qatarliq yézilarda, shundaqla qaraqol, osh, jalal'abad we qarabalta qatarliq sheherlerde ötküzülgen tebriklesh pa'aliyetliride Uyghurlar aldinqi seplerdin orun élip öz medeniyitini namayan qilishti.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan dunya Uyghur qurultiyining qirghizistandiki wekili tursun'ay islam xanim, noruz bayrimining Uyghurlarning milliy kimliki we örp-adetlirini saqlap qélishtiki muhim roli toghriliq pikir bayan qildi.

Igilishimizche, rusiyening nowosibirsk shehiride tijaret we bashqa sewebler bilen turuwatqan Uyghurlar noruz bayrimini birlikte iptarliq pa'aliyiti bilen kütüwélishqan.

Qirghizistandiki qara balta shehiride noruz bayrimi pa'aliyitining körünüshi. 2024-Yili 21-mart, qara balta
Qirghizistandiki qara balta shehiride noruz bayrimi pa'aliyitining körünüshi. 2024-Yili 21-mart, qara balta
RFA/Feruze

Özbékistan bilen qirghizistan ottura asiya jumhuriyetliri ichide qazaqistandin qalsila Uyghurlar nisbeten köprek yashaydighan döletlerdur. 20-Esirning 30-yillirida stalinning sabiq sowétlar ittipaqida yürgüzgen basturush siyasiti tüpeylidin ottura asiya jumhuriyetliridiki köpligen Uyghurlar özlirini “Özbék” yaki “Qirghiz” dep tizimlitishqa mejbur bolghan. 1991-Yili sabiq sowétlar ittipaqi yimirilip, ottura asiya döletliri musteqil bolghandin kéyin, qirghizistandiki Uyghurlar öz kimliki, medeniyiti, tili we örp-adetlirini saqlap qélish üchün tirishchanliq körsitip kelmekte.

Kéyinki yillarda özbékistandiki Uyghur merkezliri muhajirettiki Uyghur teshkilatliri bilen aktip hemkarlishishqa bashlighan. Ular dunya Uyghur qurultiyi we Uyghur akadémiyesi qatarliq teshkilatlarning uyushturushidiki bir qisim medeniyet pa'aliyetlirige aktip qatniship, özbékistandiki Uyghurlarning awazini anglitip kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.