“Wetenperwer” diniy zat abdulla nuraji 7 yashliq balining ölümi heqqide melumat berdi (2)

Muxbirimiz shöhret hoshur
2013.04.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
xumdan-305.png Xumdan
Public Domain

Biz aldinqi qétimliq programmimizda, pichanda yüz bergen 7-yashliq Uyghur balining 52 yashliq xitay köchmen teripidin chanap öltürülüsh weqesi we weqening jimiqturulush jeryani heqqide bir qisim melumatlarni diqqitinglargha sunduq. Bügünki programmimizda shu heqtiki melumatlarning dawamini anglitimiz.

Programmimizning bu qismida weqe yüz bérip ikkinchi küni jama'etning tutup kétilgen balilarni qoyuwétishni telep qilip, jesetni yerlikige qoyushni kéchiktürgenliki, bir türküm yashlarning saqchixana aldigha toplinip adaletsizlikke naraziliq bildürgenliki we shu küni yolgha qoyulghan bixeterlik tedbirliri heqqide melumat bérimiz.

Bu melumatlarni, weqeni bésiqturushta hökümet terepte turup neq meydanda wezipe ötigen pichan nahiyilik islam jem'iyitining mu'awin re'isi atalmish wetenperwer diniy zat abdulla nurajining öz éghizidin angliduq.

Melum bolushiche, weqe yüz bergen küni, xitay saqchilirining shunche qattiq kontrolluqlirigha qarimastin bir türküm yashlar, qollirigha bolqa we palta qatarliq saymanlarni élip, xumdan we xumdan etrapidiki öylerge hujum qilghan. Hujumda bir qisim öylerning ishik we dériziliri chéqilghan. Xitay saqchiliri bu balilardin birqanchisini tutqun qilghan. Shu küni tutulghanlarning sani bizge élxet arqiliq yetküzülgen uchurlardin melum bolushiche 20 etrapida, abdulla nurajining bildürüshiche 3 neper bolup, bu ölgüchining uruq-tughqanliri arisidiki newre we ewre oghullar.

Weqe yüz bergen küni diniy zat abdulla nurajining nesihetliri we xitay partkom sékrétarining wedisige asasen, köpchilik jesetni ürümchige ekirip namayish qilishtin waz kechken bolsimu, etisi jesetni yerlikke qoyidighan chaghda jama'etning ghezipi qaytidin qozghalghan. Ular tutulghan yashlarning qoyup bérilishini telep qilip tawutni zaratgahliqqa élip méngishni ret qilghan. Bu ariliqta 20-30 neper yash saqchixana aldigha bérip, balilarning tutulushigha naraziliq bildürgen. Ular saqchilar we saqchi bashliqliri bilen takalliship, saqchilarning qilmishlirini eyibligen. Ular sözide “Xitay Uyghurni öltürse, qamaqta Uyghur yatamdu?” dégendek so'allarni otturigha qoyghan.

Musibetlik a'ilige etigen sa'et 6 de toplan'ghan jama'et tawutni élip méngishni izchil ret qilghandin kéyin, da'iriler charisiz, qamaqtiki balilarni qoyup bérishke buyruq chüshürgen, qoyup bérilgen balilar, saqchilarning özlirige zorawanliq qilghanliqini éytip, saqchixana bashliqining özliridin epu sorishini telep qilghan. Abdulla nuraji arigha chüshüp yashlargha héssiyatqa bérilmeslik, ghezipini tutuwélish heqqide penniy-nesihet qilghan, da'iriler abdulla nurajining penniy-nesihetliri kargha kelmigendin kéyin, lükchündiki bir diniy zatni ishqa salghan, u zatning penniy‏-nesihetliridin kéyin qamaqxanidin qoyup bérilgen yashlar, jama'etke qoshulghan we jama'etmu tawutni élip méngishqa maqul bolghan. Netijide 4 sa'etlik talash-tartish we “Sodilishish” tin kéyin méyit zaratgahliqqa achiqilghan.

Abdulla nurajining bildürüshiche, shu künde dighar yézisining pütün yollirida her yüz métirida 2-3 tin saqchi we herbiy wezipe ötigen. Dighar yézisining qoshna yézilar bilen tutushidighan ghol yollirida saqchi we herbiyler nöwette turup yézidikilerni sirtqa chiqarmighan, sirttikilerni yézigha kirgüzmigen. Dighar, lükchün we dalankariz yézisida 2 kün téléfon we intérnét mulazimiti toxtitip qoyulghan. Yene ashkarilinishiche, yéza we nahiyining xitay emeldar we kadirliri weqe yüz bergen meydan'gha, bolupmu jama'et toplashqan jaygha yéqin kélelmigen؛ ular weqe yüz bergen jaydin bir kilométir yiraqliqta qomandanliq shtabi qurup yiraqtin nazaret we kontrol qilghan.

Méyit yerlikide qoyulghandin kéyin bixeterlik küchliri wezipisini oxshashla dawamlashturghan. Wilayet we aptonom rayondiki xitayning bir qisim Uyghur emeldarliri neq meydan'gha kélip weziyetni bashtin-axir közitip turghan. Shu küni weqe bésiqqandin kéyin, nahiyilik partkom we hökümetning ikki xitay emeldari diniy zat abdulla nurajini mexsus ziyaret qilip, uninggha alahide rehmet éytqan we uning intayin chong bir weqening aldini alghanliqini éytqan, partiye we hökümetning uning bu töhpisini menggü untumaydighanliqini éytqan. Bu medhiyilerdin u cheksiz memnun bolghan.

1971-Yildin bashlap imamliq qiliwatqan abdulla nuraji nahiyilik we yéziliq xelq qurultiyining wekili, shundaqla nahiyilik islam jem'iyitining mu'awin re'isi.

Tepsilatini yuqiridiki awaz ulinishidin anglighaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet