Хитайда сақчиларниң иҗтимаи делолардики гумандарларни тутуш рәсмийитигә түзитиш киргүзүшиниң арқа көрүнүши һәққидә муназириләр

26 - Декабир күни хитай җамаәт хәвпсизлик министирлиқи "җамаәт хәвпсизлик органлириниң иҗтимаи делоларни бир тәрәп қилиш қануниниң түзитилгән нусхси"ни елан қилип, 2013 - йили 1 - янивардин башлап,йеңи қануни бәлгилимиләрниң иҗра қилинидиғанлиқини билдүрди.
Мухбиримиз меһрибан
2012-12-27
Share
bo-xilai-305.png Бо шиләй
AFP


Йеңи бәлгилимидә сақчиларға иҗтимаи җинайәт гумандарлирини тутқун қилиш вә сорақ қилиш җәрянида бәзи чәклимиләр қоюлған. Нөвәттә хитайдики аммиви тор бекәтлиридә бу бәлгилимиләрниң йолға қоюлушиға сәвәб болған амиллар һәққидә муназириләр көпәйгән.

Түнүгүндин буян хитайдики аммиви тор бекәтлиридә хитай җамаәт хәвпсизлик министирлиқи тәрипидин елан қилинған,"җамаәт хәвпсизлик органлириниң иҗтимаи делоларни бир тәрәп қилиш қануниниң түзитилгән нусхси" һәққидә муназириләр көпәйди. Бу муназириләрниң бир қисми түзитилгән қануний бәлгилимиләрниң мәзмуни һәққидә болса, йәнә бир қисим муназириләр бу қануний бәлгилимиләрниң йолға қоюлушиға сәвәб болған амиллар һәққидә болди.

Хитайниң шинхуа агентлиқиниң 26 - декабир күнидики хәвиридин мәлум болушичә, хитай җамаәт хәвпсизлик министири тәрипидин чаршәнбә күни елан қилинған түзитилгән қануний бәлгилимидә, сақчиларниң иҗтимаи җинайәт гумандарлирини тутқун қилған чағда, шу кишиниң тутулуш сәвәбини шу кишигә, униң аилиси вә уруқ - туғқанлириға уқтуруш; қолға елиш гуванамиси болмиған әһвалда җинайәт гумандарини тутуп туруш вақтиниң 12 саәт болуш; узартилған һаләттиму 24 саәттин ешип кәтмәслик; гумандарниң адвокати кәлгәнгә қәдәр сақчиларниң соалиға җаваб бәрмәслик һәм адвокати билән сақчиларниң назаритисиз көрүшүш қатарлиқ һоқуқлири болуш бәлгиләнгән.

Шинхуа агентлиқиниң хәвиридә йәнә, хитай һөкүмәт тәрәпниң немә үчүн әслидики қануний бәлгилимиләргә түзитиш киргүзгәнлики һәққидә һичқандақ ениқлима бәрмигәнлики баян қилинди. Әмма хитайдики аммиви тор бекәтлиридә болса, хитай җамаәт хәвпсизлик министирлиқиниң әслидики қануний бәлгилимиләргә түзитиш киргүзүшкә мәҗбур болушиниң сәвәби икки йил илгири чуңчиңда, бо шиләй, ваң лиҗүн қатарлиқлар тәрипидин елип берилған аталмиш "қара җәмийәткә зәрбә бериш һәрикити"дә сақчиларниң һоқуқини зиядә ишлитиш қилмишлириниң паш болғанлиқи һәм шу қетимқи һәрикәттә наһәқ қарилинип бир йерим йил түрмидә ятқан бейҗиңлиқ адвокат ли җуваңниң чуңчиң сақчи идариси үстидин қилған әрзидә утуп чиққанлиқи қатарлиқлар сәвәб болғанлиқи илгири сүрүлмәктә.

Хитайда пуқраларниң кишилик һоқуқ қануниниң капаләткә игә әмәслики һәм сақчиларниң һоқуқини зиядә ишлитиш әһвалиниң дуня бойичә әң еғир икәнликини тәкитлигән америкидики сияси анализчи елшат әпәнди, хитай җамаәт министирлиқи "җамаәт хәвпсизлик органлириниң иҗтимаи делоларни бир тәрәп қилиш қануниниң түзитилгән нусхси"ни елан қилишқа мәҗбур болған амиллар һәққидә өз қаришини оттуриға қойди.

Елшат әпәнди сөзидә хитайда пуқраларниң наразилиқи клүчлүк болсиму, әмма узундин буян түзитилмәй кәлгән бу қануний бәлгилиминиң бу йил түзитилишигә һәқиқәтән чуңчиңда йүз бәргән "адвокат ли җуваңниң өзини ақлаш делоси"сәвәб болғанлиқини илгири сүрди.

Елшат әпәнди йәнә, 1 - янивардин башлап иҗра қилинидиғанлиқи елан қилинған,"җамаәт хәвпсизлик органлириниң иҗтимаи делоларни бир тәрәп қилиш қануниниң түзитилгән нусхси"ниң бу қануний бәлгилимиләрниң хитай өлкилиридә әмәлийлишишигә ишинидиғанлиқини билдүргән болсиму, әмма "хитай ишғалийити астидики уйғур елидә, бу бәлгилимиләрниң иҗра қилинишиға гуман билән қарайдиғанлиқи"ни тәкитләп, хитай һөкүмитиниң ишғалийәт вә бастуруш сияситигә наразилиқ билдүрүп, қаршилиқ көрситип келиватқан уйғурларға ниспәтән хитай һөкүмитиниң йәнила қаттиқ бастуруш сиясити йүргүзидиғанлиқини, шуңа хитай өлкилиридә йолға қоюлуш еһтимали болған демократийилик қанунларниң уйғур елидә әмәлийлишиши һазирчә мумкин әмәсликини тәкитлиди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт