Qazaqistandiki Uyghurlarning saxawetlik ishliri bu yilmu dawamlashmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020-01-06
Élxet
Pikir
Share
Print

Qazaqistanda yashawatqan Uyghur jama'iti jem'iyetning her saheliride xeyr-saxawetlik ishlarni izchil dawamlashturup kelmekte.

Qazaqistanda Uyghur tilida chiqiwatqan metbu'atlarda, türlük pa'aliyetlerde bu heqte xewer we teshwiqatlar élan qilinmaqta. Hazir Uyghur élide éghir bir weziyet shekillen'gen, bolupmu ata-aniliri lagérlargha élip kétilip, minglighan balilar yétimsirep qéliwatqan bir mezgilde qazaqistandiki Uyghurlarning her xil jem'iyetlik teshkilatliri, saxawetlik insanliri turmush-tirikchiliki nachar hem qiyinchiliqlargha duchar bolghan a'ililerge, yétim-yésirlargha, mejruh balilargha, tebi'iy apetlerdin zerdab chekkenlerge xeyrxahliq yardimi körsitishni en'enige aylandurup kelmekte.

"Uyghur awazi" gézitining ötken yilining axirqi sanida élan qilin'ghan "Xeyrxahliq-insaniyliqning belgisi" namliq maqalida éytilishiche, almuta wilayitining emgekchiqazaq nahiyesige qarashliq qeynezer yézisida börek késilige duchar bolghan töt yashliq daniyél dilmuratofqa atap xeyrxahliq konsérti bolup ötken iken. Buni "Azad yézisining kün sholiliri" jem'iyetlik fondining mudiri rehimjan musayof uyushturghan bolup, uninggha "Yarkend baghliri", "Bahar", "Ümid" qatarliq sen'et guruppiliri, shundaqla bir qatar sen'etkarlar ishtirak qilghan. Konsérttin chüshken meblegh daniyél dilmuratofning hésab-chotigha ewetilgen.

Emdi "Ayshemu yardemge mohtaj" dégen maqalida tughulushidin éghir késellerge muptilla bolghan yene bir gödek ayshening bir nechche yillardin buyan dawalinip kéliwatqanliqi, mushu yili yanwar éyida türkiyede opératsiye qilish lazim bolup, uninggha 20 ming amérika dolliri telep qilinidighanliqi éytilghan. Maqalidin melum bolushiche, Uyghurlar zich olturaqlashqan tuzdibastaw, dostluq, sultanqorghan qatarliq yéza we mehellilerde xeyrxahliq konsértliri we yermenkiliri uyushturulghan iken. Buningdin tashqiri, bir qatar méhriban, hésdash kishiler we yashlarning aktip ishtirakchiliqida mebleghning bir qismi yighilghan.

Biz ene shundaq xeyrxahliq ishliri bilen meshghul bolup kéliwatqan almuta wilayitining qaraturuq yézisi awut sattarof namidiki ottura mektep mudirining terbiye ishliri boyiche orunbasari bübinur ghojamberdiyéwa bilen alaqileshtuq. Bübinur ghojamberdiyéwa xanim jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining qollap-quwetlishi bilen 2016-yili "Saxawet" topini qurushigha özi yashawatqan yézida bir mejruh balining ölümi seweb bolghanliqini otturigha qoyup, mundaq dédi: "Bu topqa öz ixtiyari bilen muhtajlargha yardem qilish üchün saxawetlik insanlar qoshuldi. Kéyinki yillarda nurghunlighan xeyrxahliq pa'aliyetliri ötküzüldi. Mohtaj janlargha kiyim-kéchek, ozuq-tülük, oyunchuq, dora-dermekke oxshash kéreklik nersiler yardem qilindi. 2019-Yilning mart éyida yarkend shehiride 100 din oshuq mejruh, yétim balilargha, yalghuz qalghan mötiwerlerge yardem süpitide xeyrxahliq murasimi uyushturuldi."

Bübinur ghojamberdiyéwa mushu yili yazda Uyghur nahiyeside chong xeyrxahliq pa'aliyiti uyushturushni közlewatqanliqini, ariliqta yardemge muhtajlarni yoqlap, heriketni toxtatmaydighanliqini bildürdi.

Qazaqistanda ene shundaq xeyrxahliq ishlirini yürgüzüp kéliwatqan yene bir teshkilat "Miras" anilar jem'iyiti bolup, u on yilgha yéqin waqittin buyan ishlep kelmekte.

Ziyaritimizni qobul qilghan "Miras" anilar jem'iyitining re'isi extirim exmetowa xanim mundaq dédi: "Biz 13 ayal öz pénsiyamizdin pul ayrip, ata-animizdin miras qalghan örp-adetlirimizni yashlargha chüshendürüp, yétim balilarning, köp baliliq a'ililerning, anilarning ehwalini sorap kéliwatimiz. 2019-Yili qoramda 22 yétim bala we köp baliliq anilargha soghilirimizni berduq. Qaraturuq mektipide 1-sinipqa barghan yétim balilargha yardem körsettuq. Doppa bayrimini ötküzgende yene shundaqlargha yardem bérip, méhmanlargha resim-qa'idilirimizni körsettuq. Aqsu mektipidiki 1-siniptin 9-sinipqiche bolghan balilargha yardem qilduq."

Extirim exmetowa yene Uyghur néni bayrimi, sangza bayrimi qatarliq köpligen sen'et féstiwallirini ötküzüsh jeryanida Uyghur örp-adetlirini, resim-qa'idilirini teshwiq qilish bilen birge ene shundaq xeyrxahliq ishlirinimu élip barghanliqini bildürdi. U shundaqla 15-yanwarda "Miras" anilar jem'iyitining 2020-yildiki ish-pilanining testiqlinidighanliqini, bu yilimu qilinidighan ishlarning az emeslikini tekitlidi.

Melum bolushiche, qazaqistanda mundaq xeyrxahliq ishlirini élip bériwatqanlar qatarida "Ish bilermen ayallar" kulubi, jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizi yénidiki "Nuraniy anilar kéngishi" qatarliq teshkilatlar, yéza, nahiye, oblast we sheher boyiche qurulghan meshrepler, shundaqla ayrim saxawetlik kishilermu köp iken. Ular yuqirida atalghan ishlardin tashqiri yene ataqliq Uyghur namayendilirining ismini ebediyleshtürüsh, ziyaliylarning eserlirini neshr qilish we tarqitish, Uyghur metbu'atini, sen'itini qollash we bashqimu pa'aliyetlerni yürgüzmektiken.

Igilinishiche, ötken yili 1-awghust küni almuta wilayitining talghir nahiyesige qarashliq güldala yézisida ötken murasimda "Nuraniy anilar kéngishi" ning re'isi güljahan muratowa besh köp baliliq a'ilige yéngi sélin'ghan öylerning achquchini tapshurghan. Uninggha köpchilik bilen bir qatarda yerlik hakimiyet wekillirimu qatnashqan idi.

Toluq bet