Qazaqistan Uyghurliri yene bir milletperwer perzentidin juda boldi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019-12-05
Élxet
Pikir
Share
Print
Qazan'ghan almuta sheherlik yigit bashliri kéngishining re'isi merhum inemjan xudaberdiyéf ependi. 2019-Yil almuta.
Qazan'ghan almuta sheherlik yigit bashliri kéngishining re'isi merhum inemjan xudaberdiyéf ependi. 2019-Yil almuta.
RFA/Oyghan

2-Dékabir küni almuta shehiride uzun yillar dawamida jama'etchilikni yéteklep, yurtida abruy qazan'ghan almuta sheherlik yigit bashliri kéngishining re'isi inemjan xudaberdiyéf 71 yéshida alemdin ötti. 3-Dékabirda sheherning dostluq mehellisige yighilghan yurt-jama'et uni axirqi seperge uzatti.

Merhumning jinaza namizi chüshürülüsh aldida ötken xatirilesh murasimida sözligen qazaqistan jumhuriyetlik Uyghur medeniyet merkizi qarmiqidiki yigit bashliri kéngishining re'isi yarmuhemmet kibirof merhumning uzun yillar dawamida özi turuwatqan dostluq mehellisini bashqurup, mehellining medeniy hayatida muhim rol oynighanliqini, bolupmu yashlarni milletperwerlik rohta terbiyelesh ishlirigha chong ehmiyet bérip kelgenlikini tekitlidi.

Nöwette sözge chiqqan qazaqistan Uyghurlirining jumhuriyetlik étno-medeniyet merkizi re'isining orunbasari, "Uyghur awazi" gézitining bash muherriri yérshat esmetof qazaqistan parlaménti aliy kéngishining ezasi, jumhuriyetlik Uyghur medeniyet merkizining re'isi shahimerdan nurumofning teziyenamisini yetküzdi. Érshat esmetof mundaq dédi: "Inemjan akini biz yürikide oti bar, öz menpe'etini tashlap, millet menpe'etige xizmet qilidighan insan süpitide tonup kelduq. Inemjan aka dések bizning köz aldimizgha milliy medeniyitimiz kélidu."

Xatirilesh murasimida sözligen almuta sheherlik aliy kéngishining ezasi, abdulla rozibaqiyéf namidiki 153-mektep-gimnaziyening mudiri shawket ömerof, tijaretchi exmetjan sherdinof merhumning hökümet we yurt aldidiki ish-pa'aliyetlirini, insaniy peziletlirini yuqiri bahalidi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan sultanqorghan mehellisining turghuni, ataqliq chaqchaqchi sabirjan ghapparof ependi mundaq dédi: "Inemjan, dostluq mehellisi yigitwéshi bolghandin kéyin meschit sélishta, balilarni Uyghur mektipige bérishte yaxshi küch chiqarghanidi. U bir yili ashxana échip, uni "Por-bajin" dep atidi. Inemjan nahayiti merd, wetenperwer, milletperwer idi. U özi bashqurghan dostluq mehellisi üchün jénini pida qilatti."

Sabirjan ghapparof inemjan xudaberdiyéfning 2008-yili rus mektipide oquwatqan töt newrisini hemde shu yili yette yashqa tolghan bir newrisini yétilep, özi yashawatqan mehellige orunlashqan abdulla rozibaqiyéf namidiki Uyghur mektipige élip kelgenlikini, uning bu bashlanmisining köpligen yigit bashliri, yurt aktipliri, pütkül Uyghur jama'etchiliki ichide zor qizghinliq peyda qilghanliqini bildürdi.

Inemjan meshrep oghli xudaberdiyéf 1948-yili Uyghur élining ghulja shehiride dunyagha kelgen. Ata-anisi 1955-yili qazaqistanning almuta shehirige kélip orunlashqandin kéyin u mektepke kirgen. Mektepni tamamlighandin kéyin u shopurluqni oqup, 1969-yildin 1977-yilghiche taksichi bolup ishligen. Almutadiki sana'et-téxnika institutining gé'ologiyelik tekshürüsh fakultétida sirttin oqughan. Inemjan xudaberdiyéf köktat bazirida, andin chay fabrikisida bashliq bolup ishligen, kéyinki yillarda u tijaret bilen shughullinish bilen bir qatarda jama'etchilik ishlirinimu élip barghan. Inemzhan xudaberdiyéf uzun waqit dawamida almuta shehiridiki dostluq mehellisi we nahiyelik yigit béshi lawazimini atqurghan.

Siyasetshunas qehriman ghojamberdi yigit bashlirining Uyghur jem'iyitidiki rolini yuqiri bahalap, mundaq dédi: "Merhum inemjan ependi yurt-jama'et ishlirini retlesh bilen birge köprek hazirqi weziyetke masliship, gézitke mushteri toplash, Uyghur mekteplirige bala élip bérish ishlirini qildi. Shuning bilen bir qatarda 2009-yil ürümchi qanliq paji'esidin kéyin almutada uyushturulghan chong namayishqa köp küch chiqardi. Andin kéyin hökümetning yol-yoruqi bilen dostluq mehelliside ötküzduq. Mushu ishqimu köp küch chiqardi."

Qehriman ghojamberdi qandaqla ishta bolmisun merhumning bashqilargha ülge bolup, millet, weten üchün qilghan xizmetlirining héch qachan untulmaydighanliqini alahide tekitlidi.

Igilishimizche, inemjan xudaberdiyéf jumhuriyetlik yigit bashliri kéngishining re'isi merhum abduréshit mexsütof bilen birlikte qazaqistanning her xil rayonlirida yüz bergen tebi'iy apetlerdin azab chekkenlerge, shundaqla turmush-tirikchiliki nachar a'ililerge, mejruh balilargha maddiy yardem körsitish ishlirigha we bashqimu xeyrxahliq heriketlirige aktip qatnashqan. U shundaqla 2008-yili almuta shehiride ötken ulugh mutepekkur mehmut qeshqerining 1000 yilliqigha béghishlan'ghan pa'aliyetlerni uyushturushta hemde Uyghur élidin kelgen alimlarni kütüwélishta aldinqi seplerdin bolghan.

Toluq bet