Tashkentte jama'et erbabi yarmuhemmet abdusattarof wapat boldi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020-12-14
Share
Tashkentte jama'et erbabi yarmuhemmet abdusattarof wapat boldi Jama'et erbabi yarmuhemmet abdujappar oghli abdusattarof ependi muxbirning ziyaritini qobul qiliwatqan körünüsh. 2015-Yili özbékistan.
RFA/Oyghan

Xewerlerdin melum bolushiche, 11-dékabirda özbékistan paytexti tashkent shehiride jama'et erbabi, eyni chaghlarda özbékistanda Uyghur medeniyet merkizi qurushqa hem Uyghurlarning medeniy ishlirini janlandurushqa alahide töhpe qoshqan yarmuhemmet abdujappar oghli abdusattarof 84 yéshida alemdin ötti.

Igilishimizche, ötken esirning 80-yillirining otturilirida sabiq sowét ottura asiya jumhuriyetliride, shu jümlidin özbékistandimu Uyghur medeniyet merkezliri qurulushqa bashlighan bolup, ular ana tilini saqlash, milliy en'enilerni rawajlandurush, bilim, metbu'at, sen'et we bashqimu sahelerni janlandurush oxshash ishlarni élip barghaniken. 1989-Yili bolupmu shu waqittiki özbékistan dölet radiyo-téléwiziye komitéti bashliqining orunbasari xélem xudayberdiyéf we yarmuhemmet abdusattaroflarning teshebbusi bilen tunji qétim özbékistan Uyghur medeniyet merkizi qurulghanidi. Yarmuhemmet abdusattarof-2008-2004-yilliri tashkent sheherlik Uyghur medeniyet merkizining re'isi bolup, pa'aliyet élip barghan.

Jama'et erbabi yarmuhemmet abdujappar oghli abdusattarof ependi (2-qatarda soldin üchinchi) medeniyet merkizi ezaliri bilen. 2011-Yili tashkent, özbékistan.

Biz Uyghur medeniyet merkizining teshkiliy ishlirigha yéqindin arilashqan yene bir ziyaliy, tebi'iy penlirining doktori abduljan berayéf bilen alaqileshkinimizde u mundaq dédi: "Yéqinda tashkent jama'etchiliki éghir musibetke uchridi, sewebi bizning hörmetlik akimiz wapat boldi. Biz qattiq qayghurduq. U kishi jama'etchilikning jiq ishlirigha arilishatti. U soda merkizide sétiqchi, chong sétiqchi, andin bölüm bashliqi boldi. Yarmuhemmet aka tirishchan, heqiqeten algha intilip yashighan kishi. Yene bir alahidiliki, u sha'ir adem. Bir qanche kitablarni yazdi. U 2004-yili tashkent sheherlik medeniyet merkizi qurulup, shuning re'isi boldi. 1999-Yili jumhuriyetning Uyghur aqsaqallar kéngishining re'isi boldi. Kéyinki peytlerde salametliki bolmidi."

Melum bolushiche, yarmuhemmet abdusattarof 1936-yili Uyghur élining ghulja shehiride tijaretchi a'iliside tughulghan. 1953-Yili u shinjang milletler institutining til-edebiyat fakultétigha oqushqa kirgen. 1957-Yili bashqilar qatarida yarmuhemmet abdusattarofmu her xil töhmetler bilen eyiblinip, uninggha "Esheddiy ongchi, milletchi" dégen qalpaq kiydürülgenidi. U ürümchi etrapidiki kommunilarning birige ewetilip, kücheytilgen tüzüm astida jismaniy éghir emgekke sélinidu. Töt yilgha sozulghan azablar netijiside u salametlikidin ayrilghan idi. Yarmuhemmet abdusattarof ghuljagha qaytip kélip, 1962-yili 29-may küni kélip chiqqan ghulja weqeside yene töhmet bilen eyiblinip, bir yil dawamida qiyin-qistaq qilin'ghan. Kéyin u sowét ittipaqigha köchüp kétishke mejbur bolup, tashkent wilayitige qarashliq qibrey nahiyesining dorman yézisigha orunlashqan.

Hazir tashkent shehiride yashaydighan mehelle re'isi nijat niyazof ependining éytishiche, yarrmuhemmet abdusattarof Uyghur medeniyitining köpligen saheliride közge chüshken talantliq adem bolghaniken.

U mundaq dédi: "Meshreplerning hemmisini özi teshkil qildi. Meshreptiki hemme örp-adetlerni, qanun-qa'idilerni bizge éytip béretti. U hem zhurnalist, hem yazghuchi idi. Uyghur xelqige köp xizmetlerni qildi. Özbékistanda abruyi chong idi. Gézit we zhurnallargha maqaliler bérip turatti. Qazaqistandiki hemme gézitlerge bergen. Sen'etke yaxshi qiziqatti. Uyghurlarning köp sen'et ansambillirini teshkil qilishta ulargha köp yardem bergen."

Nijat niyazof yene yarmuhemmet abdusattarofning qazaqistan'gha sen'et guruppilirini élip bérishqa, hetta bir nechche qétim milliy ansambillargha özining rehberlik qilghanliqini, buningdin tashqiri, ularni saz eswabliri we milliy kiyim-kéchek bilen teminlesh ishlirinimu öz höddisige alghanliqini bildürdi.

Nijat niyazof yene mundaq dédi: "Üch oghul, ikki qizi bar. Baliliri hemmisi xelq xizmitide. Uyghur dése jénini béridu. Hemme baliliri aliy melumatliq. Atisi ornini bésip, balilirimu Uyghurlar bilen jem'iyetke ariliship, qolidin kelgen yardimini qiliwatidu. Uyghurluqini hemishe ten alidu. Ayalimu bille ishligen. U hazir tirik."

Yarmuhemmet abdusattarof 1964-yili tashkent shehirige köchüp bérip, traktor zawutida, andin chilanzar yirik soda merkizide addiy ishchi bolup ishligen. U 1970-yili tashkent dölet uniwérsitéti til-edebiyat fakultétining zhurnalistika bölümini tamamlighan. Yarmuhemmet abdusattarof zaman özgirip, uzun yillar tijaret bilen shughullan'ghan. Kéyinki yillarda u Uyghur medeniyet merkezlirini qurush ishlirigha yéqindin arilashqan hem özimu rehberlik lawazimlarda xizmet qilghan. U, edebiy ijadiyet bilenmu shughullinip, uning shé'ir we hékayiliri "Eng eziz ustaz", "Ötti ömrüm ademler bilen", "Dostlarsiz ötken künlirim" qatarliq kitabliridin orun alghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet