Qazaqistanliq Uyghur ressam exmet exetning resimliri enqerediki resim körgezmiside

Enqeredin ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim teyyarlidi
2024.03.10
enqere-resim-korgezmisi-03 Qazaqistanliq Uyghur ressam exmet exet. 2024-Yili 6-mart, enqere
RFA/Erkin Tarim

Türkiye paytexti enqerede 10-nöwetlik xelq'ara güzel sen'et-resim körgezmisi échilghan bolup, qazaqistanliq Uyghur ressam exmet exetning Uyghurlar hayati teswirlen'gen may boyaq resimliri küchlük diqqet qozghimaqta.

Türkiye paytexti enqerede ötküzülgen 10-nöwetlik xelq'ara güzel sen'et resim körgezmisining échilish murasimining körünüshi. 2024-Yili 6-mart, enqere
Türkiye paytexti enqerede ötküzülgen 10-nöwetlik xelq'ara güzel sen'et resim körgezmisining échilish murasimining körünüshi. 2024-Yili 6-mart, enqere
RFA/Erkin Tarim

Bu resim körgezmisige 45 dölettin teklip qilin'ghan 152 neper ressamning eserliri körgezme qilin'ghan. Ularning ichide yawropa döletliri, rusiye fédératsiyesi we ereb döletliridin kelgen ressamlar bilen birlikte yene Uyghur, qazaq, qirghiz, ezerbeyjan we türk qatarliq türkiy xelqlerning ressamliri sizghan may boyaq resimliri orun alghan. Qazaqistanliq Uyghur ressam exmet exetning körgezmige qoyulghan resimliri ékskursiyechilerning qiziqip körüshige sazawer bolghan.

45 Dölettin kelgen tonulghan ressamlarning her xil témilarda sizghan resimlirini bir yerge jem qilghan bu qétimliq körgezme, dunyadiki her qaysi milletlerning medeniyet-sen'et sahesidiki milliy en'enilirini zamaniwi dewr bilen birleshtürüshni meqset qilidiken.

Exmet exet ependi özining eng chong arzusining qazaqistan medeniyet-sen'itini, bolupmu Uyghur sen'itini dunyagha tonutush ikenlikini bildürüp, mundaq dédi: “Méning meqsitim, her qaysi döletlerde we dangliq muzéylarda resim körgezmisi échip, qazaqistan sen'itini, bolupmu Uyghurlarning medeniyet we örp-adetlirini mezmun qilghan milliy sen'itini dunyagha namayan qilishtin ibaret. Men bu qétimqi körgezmidimu shu meqsitimni ishqa ashurushqa tirishiwatimen. ”

Ressam exmet exet ependi, özining bu qétimqi resim körgezmisige qoyghan may boyaq resimliri heqqide toxtilip mundaq dédi: “Men bu qétim enqerede échilghan xelq'ara resim körgezmige jem'iy 12 parche may boyaq resimimni qoydum. Méning resimlirimning témisi ‛kona kocha‚ bolup, Uyghurlarning qedimdin buyan dawamliship kéliwatqan en'eniwi kocha-koyliri, öy-jayliri, hayat shekli we örp-adetliri eks ettürülgen. Bu körünüshlerge singgen ichki mezmun, méning üchün eng nepis sen'et we pelsepe hésablinidu. ”

Qazaqistanliq Uyghur ressam exmet exet. 2024-Yili 6-mart, enqere
Qazaqistanliq Uyghur ressam exmet exet. 2024-Yili 6-mart, enqere
RFA/Erkin Tarim

Enqerede dawamlishiwatqan xelq'ara resim körgezmisi 10-martqiche dawamlishidiken. Exmet exet ependi, ziyaretchilerning özining körgezmige qoyulghan resimlirini qiziqip körüwatqanliqini bildürdi: “Körgezmini körüwatqan kishilerning resimlirimge bolghan qiziqishi zor boluwatidu. Men ulargha Uyghurlarning tarixi, medeniyiti we örp-adetliri toghrisida sözlep berdim. May boyaq resimlirimde qazaqistanning türkistan shehiridiki xoja exmet yesewi mazirining 1880-yilidiki körünüshi, qeshqerning kona kochisi, turpan tuyuqtiki men üchün intayin söyümlük bolghan menziriler teswirlen'gen. Ziyaretchiler resimlirimni qiziqip körüwatidu.”

Biz resim körgezmisini körüwatqan enqerediki ghazi uniwérsitétining gérman tili oqutquchisi dilek tahir xanimdin tesiratini soriduq. U, mundaq dédi: “Bu nahayiti chong resim körgezmisi iken. Resimlerdin bek huzurlandim. Körgezmige nahayiti yaxshi resimler qoyuluptu. Men tonulghan Uyghur ressam exmet exet ependining resimlirinimu kördüm. Bolupmu uning qeshqer we turpanning tarixiy öy-imaretliri we menziriliri eks ettürülgen resimliri méni jelp qildi. Özümni goya qeshqerning tarixiy kochilirida turghandek hés qildim. ”

Türkiye paytexti enqerede ötküzülgen 10-nöwetlik xelq'ara güzel sen'et resim körgezmisining échilish murasimining körünüshi. 2024-Yili 6-mart, enqere
Türkiye paytexti enqerede ötküzülgen 10-nöwetlik xelq'ara güzel sen'et resim körgezmisining échilish murasimining körünüshi. 2024-Yili 6-mart, enqere
RFA/Erkin Tarim

Bu körgezmini ziyaret qilghan enqerediki Uyghurlardin abdulhemid qaraxan ependimu neq meydanda so'alimizgha jawab berdi. U, Uyghurlar irqiy qirghinchiliqqa uchrawatqan, Uyghur medeniyiti yoq qiliniwatqan bügünki künde, Uyghur medeniyiti eks ettürülgen resimlerning bu xelq'ara körgezmide körsitilishining zor ehmiyetke ige ikenlikini bildürdi.

Exmet exet ependining éytishiche, u 1993-yili enqerede, 1997-yili amérikaning washin'gton shehiride, arqidinla italiyede, 2008-yili enqere bilen ürümchide hem rusiyening nurghun sheherliride, 2023-yili 11-ayning axirida türkiyening alanya shehiride mexsus resim körgezmisi achqan iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.