Qazaqistanning qaraturuq yézisida ötken murasim Uyghur milliy ma'aripigha béghishlandi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019-05-03
Élxet
Pikir
Share
Print
Qazaqistanning qaraturuq yézisida ötküzülgen milliy ma'aripqa béghishlan'ghan murasimdin bir körünüsh. 2019-Yil 2-may. Qaraturuq, qazaqistan.
Qazaqistanning qaraturuq yézisida ötküzülgen milliy ma'aripqa béghishlan'ghan murasimdin bir körünüsh. 2019-Yil 2-may. Qaraturuq, qazaqistan.
RFA/Oyghan

2-Mayda almuta wilayitining emgekchiqazaq nahiyisige qarashliq qaraturuq yézisining awut sattarof namidiki mektipide buningdin 40 yil ilgiri ottura mektepni tamamlighuchilarning uchrishishi bolup ötti. Uchrishish mektepni Uyghur tilida tamamlighanlar teripidin uyushturulup, uninggha yerlik hökümet wekilliri, ziyaliylar, yurt-jama'etchilik, ustazlar, oqughuchilar, shundaqla almuta shehiridin teklip qilin'ghan bir guruppa méhmanlar qatnashti.

Deslepte murasim qatnashquchiliri awut sattarof namidiki ottura mektepni ziyaret qilip, uningda Uyghur tilida bilim éliwatqan oqughuchilar bilen uchrashti. Almuta shehiridin kelgen bilim bérish sahesi xadimliri oqughuchilarning özlirini qiziqturghan so'allirigha jawab berdi.

Murasim yézining "Waris" réstoranida dawam qilip, almuta shehiri ewézof nahiyilik Uyghur medeniyet merkizining re'isi, murasim teshebbuskari hem uning uyushturghuchilirining biri burhan tajiddinof bu yighilishining asasiy meqsitining ana tilida bilim éliwatqan Uyghur balilirini hem ulargha bilim we terbiye bériwatqan mu'ellimlerni, mektepni meniwi we maddiy qollash ikenlikini tekitlidi. 

Andin murasim riyasetchisi qaraturuq yézisi Uyghur medeniyet merkizining re'isi gülinur baqiyéwa méhmanlarni tonushturdi. Méhmanlar qatarida almuta sheherlik aliy kéngishining re'isi, jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizi yénidiki Uyghur mektepliri birleshmisining re'isi, abdulla rozibaqiyéf namidiki 153-mektep-gimnaziye mudiri shawket ömerof, qaraturuq yézisi ottura mektipining sabiq mudirliri, alimlar, yazghuchilar, her sahe wekilliri boldi. 

Murasimda alemdin ötken ustazlargha, mektepning sabiq oqughuchilirigha atap qur'an tilawet qilin'ghandin kéyin deslep sözge chiqqan qaraturuq rayoni hakimi yérmék samsibékof mektep tamamlighuchilarni semimiy tebriklep, bu yurttin köpligen meshhur shexslerning chiqqanliqini hem xelqning ene shular bilen pexirlinidighanliqini otturigha qoydi. 

Murasimda yéziliq Uyghur medeniyet merkizi yénidiki xanim-qizlar kéngishining re'isi gülbadem roziyéwa "Ana tilida oqush we uning mahiyiti" témisida doklat qildi. U öz doklatida her bir xelqning öz tarixini öginish, ana tilini, örp-adetlirini, medeniy mirasini saqlash we terghib qilish hoquqigha ige ikenlikini bildürdi. 

Murasimda sözge chiqqanlardin mektepning sabiq mudirliri qehriman emetof we qasim ismayiloflar mektep tarixigha toxtilip, uningda eyni waqitlarda xizmet qilghan ataqliq ustazlar, her sahelerde ishlewatqan mektep tamamlighuchiliri heqqide toxtaldi. 

Murasimda sözge chiqqanlardin yene "Örléw" wilayetlik mu'ellimlerning kespini mukemmelleshtürüsh institutining bölüm bashliqi, filologiye penlirining kandidat doktori ruslan arziyéf Uyghur élide xitay da'iriliri teripidin Uyghur milliy ma'aripigha qarshi atalmish "Qosh tilliq ma'arip" siyasiti élip bériliwatqan bügünki künde qazaqistanda ana tilini, milliy medeniyetni, ana tilliq mekteplerni saqlap qélish üchün barliq imkaniyetlerning mewjut ikenlikini hem milliy ma'arip üchün küreshni peqetla dawam qilish zörürlükini alahide tekitlidi. 

Sözge chiqqan bashqimu méhmanlar ana tili, milliy ma'arip, Uyghurlar teqdiri, yashlar terbiyisi, birlik we ittipaqliq heqqide öz pikirliri bilen ortaqlashti. 

Ziyaritimizni qobul qilghan qaraturuq yézisining turghuni, yurt aktiplirining biri alimjan baratof we péshqedem ustaz we yazghuchi qasim ismayilof bu heqte öz qarashlirini bildürdi. 

Ziyaritimizni qobul qilghan péshqedem ustaz we yazghuchi qasim ismayilof mundaq dédi: "Ana tili mekteplirini saqlap qélish bügünki künning nahayiti muhim mu'emmalirining biri. Uchrishishqa kelgen balilar Uyghur siniplirigha köngül bölüp, ulargha maddiy yardem bérip, ana tilida oqushigha qiziqturush oyida boldi. Uningda barliqi mushu etrapida sözlidi. Hazir ana tilining yoqilish milletning yoqilishi dégen söz." 

Qaraturuq yézisining turghuni, yurt aktiplirining biri alimjan baratof qaraturuq yézisida ahalining balilirini Uyghur tilliq mekteplerge bermeywatqanliqining seweblirini körsetti.

U yene addiy xelqningmu Uyghur diyarida yüz bériwatqan weqelerdin bek ensirewatqanliqini tekitlep, mundaq dédi: "Wetinimizde nahayiti xewplik ish boluwatidu. Bashlan'ghuchni xitayche oqutudikenmish. Bashlan'ghuchni xitayche oqughan adem Uyghurchini qanchilik oqup kétidu? "Terbiyilesh" lagérlirini échiwaptu. Uyghurlarning rohiy jehettinmu, dininimu cheklep ézip kéliwatidu. Bu xitaylashturush siyasitidur". 

Alimjan baratof mushundaq murasimlarni, uchrishishlarni pat-pat ötküzüshning intayin muhimliqini, hazirqi waqitta Uyghurlarning öz kimlikini saqlap qélish üchün toxtatmay, küresh élip bérish lazimliqini bildürdi.

Toluq bet