Қирғизистандики уйғурлар роза һейтни қутлуқлиди

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2020-05-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
30 Миңдин артуқ һәр милләт мусулманлири алатав мәйданиға йиғилип қурбан һейт намизи отиди. 2014-Йили 4-өктәбир, бишкәк.
30 Миңдин артуқ һәр милләт мусулманлири алатав мәйданиға йиғилип қурбан һейт намизи отиди. 2014-Йили 4-өктәбир, бишкәк.
RFA/Azad Qasim

Бу йиллиқ рамзан ейи дуняниң һәр қайси җайлиридики мусулманлар үчүн наһайити мурәккәп вә ибрәтлик болди.

Вухән шәһиридин тарқалған корона юқумлуқ кесили түпәйлидин бу йиллиқ рамзан ейида мәккә-муһәррәмдин башлап пүтүн дуня бойичә мәсчитләр тақилип, , мусулманлар тарави намазлирини һәтта һейт намизини җәм болуп бирликтә оқуш пурситидин мәһрум қалғаниди.

Қирғизистан оттура асиядики уйғурлар бир қәдәр көп вә зич олтурақлашқан мәмликәт, улар өз миллий вә диний әнәнилирини яхши сақлап кәлмәктә. Қирғизистандики уйғурларму бир ай роза тутуштин ибарәт муқәддәс пәрзини ада қилип, йетим-мискинләргә сәдиқә берип, шундақла қурани кәрим назил қилинған қәдир кечисини қуран тилавәт билән түниди. Лекин улуғ роза-һейт күни һейт намизини мәсчитләрдә җамаәт билән бирликтә оқуялмиди. Қирғизистан уйғурлири «иттипақ» җәмийитиниң рәиси әсқәр қасими җамаәтни тор арқилиқ тәбрикләп, җамаәтсиз һейт намизини тарихий әсирниң тамғиси дәп тәкитлиди.

Роза һейти ислам дунясиниң әң чоң байрамлиридин биридур. Роза һейти дастиханлар селинған, инсанлар өзлири оттурисидики адавәтләрни түгитип, өз-ара һәмкарлишишни күчәйтидиған, қериндашлардәк бир-бирини бағриға бесип һейтлишидиған күндур. Мушундақ чоң байрамларда уйғур хәлқиниң меһмандостлуқи вә өрп-адәтлири намаян қилиниду. Бирақ, бу йил қирғизистан уйғурлири бундақ өзара һейтлишиш вә меһмандостлуқ көрситиштин мәһрум қалди.

Зияритимизни қобул қилған қирғизистан уйғурлири аяллар комитетиниң рәиси турсунай ислам бу еғир күнләрдә қирғизистан уйғурлириниң йәнила роза һейтни байрамлап, яш-өсмүрләрниң милләт ғурурини көтүрүп, өрп адәтлирини сақлап қелишиға тиришиватқанлиқини ейтти.

Һиндонезийәдики AST Хәйри-сахавәт тәшкилатиниң түркийәдики хадими фирдаус әпәнди корона вируси сәвәбидин бу йиллиқ рамзан ейида бир-бири билән иптарлиқ қилалмиғанлиқидин, болупму мәсчитләр тақалғанлиқидин бәк биарам болғанлиқини, уйғурларға болған һесдашлиқлириниң бу қетим техиму ашқанлиқини билдүрүп мундақ деди: «бу йили рамзан ейи, болупму роза һейти башқа вақитларға охшимайдиған болди. Пүтүн дуняда мәсчитләр тақалған, өлкимиздә, шәһиримиздә мәһәллимиздә һәммә йәрләрдә мәсчитләр тақалған. Бу һәқиқәтән ечинишлиқ бир иш, чүнки биз ойлапму көрмигән идуқ мәсчитләр тақилип биз намазлиримизни оқуялмайдиғинимизни. Адәттә биз рамзан ейида уруқ-туғқанлиримиз, қериндашлиримиз билән биргә иптарлиқларни уюштураттуқ, бирликтә намазлиримизни өтигән идуқ, шунчә көп адәм һейт намизиға қатнишатти. Әмәлийәттә мән шәрқий түркистандики вә үрүмчи шәһиридики вәзийәтни билимән, мән түркийәгә кәлгәндә түрк тилини уйғур достлирим билән бирликтә өгәнгән идим, улар маңа һәммисини аңлатқаниди. Мән шу чағда һәйран болғанидим, әмди болса 2020-йили биз өзимиз буниңға учридуқ, буни өз бешимиздин кәчүрүватимиз. Биз шәрқий түркистандики қериндашлиримиз билән охшаш әһвалға дуч кәлдуқ. Бу һәқиқәттин әң начар әһвал, лекин уйғур дияридики қериндашлиримиз көп йиллардин буян бу әһвалға дуч кәлмәктә. Биз лагерлардики, зулум астидики уйғур қериндашлиримизға әң чоңқур тәзийәмизни билдүримиз, шундақла биз һиндонезийә җамаити һәр даим уйғурлар үчүн дуа қилимиз вә улар билән биллә турушқа тиришиватимиз».

Бу йил пүтүн қирғизистан бойичә коллектип һейт намизи оқуш чәкләнгән болуп, карантин йәнила давамлашмақта. Қирғизистан уйғурлириму вирустин мудапиәлиниш чарилирини қоллинип, һөкүмәтниң пәрманлири бойичә иш көрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт