Qirghizistan Uyghurliri qurban héytta saxawetlik ishlarni qildi

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2020-08-05
Élxet
Pikir
Share
Print
Zumret abdurehimowa(soldin ikkinchisi ) qatarliq pida'iylar doxturlargha yardem yetküzmekte. 2020-Yili 31-iyul, qirghizistan.
Zumret abdurehimowa(soldin ikkinchisi ) qatarliq pida'iylar doxturlargha yardem yetküzmekte. 2020-Yili 31-iyul, qirghizistan.
RFA/Féruze

Melum bolushiche xitayning wuxen shehiridin birinchi qétim bayqalghan korona wirus késili pütün dunyagha tarqilip, yershari boyiche iqtisadiy, ijtima'iy, diniy we insaniy ziyanlarni keltürüp chiqardi. Musulman xelqliri özlirining eng muqeddes bayramlirini tebriklesh we bezi diniy wezipilirini atqurushtinmu mehrum qélishti.

31-Iyul küni qirghizistan Uyghurliri bu dölette yashawatqan musulman xelqler bilen birlikte ulugh qurban héyt bayrimini qarshi aldi. Korona wirusi késilining yamrap kétishi bilen héyt namizini meschitlerde oqushqa cheklime qoyulghan bolup, ular öz öyliride diniy wezipilirini atqurup milliy örp-adetlirini saqlap qélishigha tirishmaqta. Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining ayallar kéngishining re'isi tursun'ay islam xanim Uyghurlarning korona wirusi késili tüpeylidin bir-birini baghrigha bésip tebrikliyelmeydighan bolsimu, ular öz a'ile ichide milliy adetlirini hörmet qilip, merhumlarni eslep, yash ösmürlerni milletperwerlik rohida terbiyelewatqanliqini tekitlidi.

Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyiti köp yillardin buyan mohtaj bolghan a'ililerge qurbanliq tarqitish we sediqe bérish ishlirini dawamlashturmaqta. Bu yili korona wirusi késilining yamrap kétip karantin halet yürgüzülgen bolsimu, qirghizistan Uyghurliri saxawet ishlirini toxtatmay dawamlashturmaqta. Igilinishiche qirghizistan Uyghurlirigha chet'ellerdiki musulman jama'etliridin birqisim qurbanliqlar ewetilgeniken. Islam qanuni boyiche ewetilgen bu i'anilerge qoy élinip qurbanliq qilinip chuy we bashqa wilayetlerdiki yéza-qishlaqlardiki mohtaj we késel bolghanlargha tarqitildi.

Bu yilning mart éyidin tartip, korona wirusidin mudapi'elinish üchün qirghizistan paytexti bishkek shehiride jiddiy halet, bashqa wilayetlerde karantin tüzümi yolgha qoyulup, köp kishiler kündilik kirimidin ayrilip, iqtisadiy hayati nahayiti éghirlashti, mohtaj a'ililerning sani köpeydi. Dunya Uyghur qurultiyining qirghizistandiki wakaletchisi rozimuhemmet abdulbaqi, ziyaritimizni qobul qilip, qurbanliqlar dunya Uyghur qurultiyi, gérmaniyediki türk qérindashlar teshkilati, shundaqla türkiyediki "Ma'arip" teshkilati teripidin ewetilgenliki, bularning hemmisining "Ittipaq" jem'iyitining bashchiliqida tarqitilghanliqini tekitlidi.

Qirghizistanning jenubidiki osh, jalal-abad wilayetliride qurbanliq göshlerni "Ittipaq" jem'iyitining shöbiliri tarqitishti. Ular mohtaj a'ililerdin sirt, yene doxturlargha we korona wirusigha qarshi turush shipaxaniliridiki pidakarlargha tarqitishti. Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan jalal-abad wilayitidiki "Ittipaq" jem'iyitining shöbe re'isi elishir nasiraxunof yawropadiki Uyghur qérindashliri ewetken qurbanliq hediyelirini millet ayrimastin mohtaj a'ililerge tarqitip bergenlikini bildürdi.

Qirghizistandiki 40 Uyghur a'ilisige yene hindonéziyediki AST xeyri-saxawet teshkilati qurbanliq tarqatti. Radi'o ziyaritimizni qobul qilghan AST xeyri-saxawet teshkilatning xadimi kémas sofyan ependi "Global qurban" yeni "Xelq'ara qurban" layihesining ichide besh yildin buyan dunyadiki 30 din oshuq döletke qurbanliq tarqitip kéliwatqanliqini éytip, mundaq dédi. : "Biz AST fondi, xeyri-saxawet teshkilati bolush süpitimiz bilen her yili asiya, yawropa we afriqadiki 30 din oshuq döletlerge qurbanliq tarqitip kéliwatimiz. Bu yili biz türkiy döletlerge qurbanliq ewettuq, ularning ichide türkiye we qirghizistandiki Uyghurlar bar. Bu programmimizni bek muhim dep körimiz, chünki qurbanliq tarqitish islam dinidiki bir wajiptur. Birinchidin biz zulum ASTidiki xelqlerge yardem bérimiz, mesilen Uyghurlar, süriyedikiler we roxin'ga musulmanliri, shundaqla eng mohtaj bolghan döletlerge, mesilen afriqadiki éfiyopiye, uganda, somali we bashqilargha qurbanliq ewetishke tirishiwatimiz".

Resmiy melumatlargha asaslan'ghanda qirghizistanda 60 minggha yéqin Uyghur ahalisi yashaydu. Emeliyette bolsa Uyghurlar özlirining sanini bir hesse köp deydu. Ularning köp qismini 1960-yillarda Uyghur diyaridin köchüp kelgenler we ularning ewladliri. Yene bir muhim qismini qirghizistan jenubidiki jalal-abad we osh wilayetliridiki Uyghurlar teshkil qilidu, Uyghurlar yene issiq köl wilayitidiki qaraqol shehiridimu az emes. Qirghizistandiki Uyghurlar öz medeniyet-sen'itini saqlap qélishqa we her xil murasimlar arqiliq milliy rohini kücheytishke tirishmaqta.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan "Ittipaq" jem'iyitining re'isi esqer qasimi qirghizistan Uyghurlirigha qurbanliq hediyelirini ewetken chet'ellerdiki musulman jama'etliri we Uyghur pa'aliyetchilirige rehmet éytti.

Toluq bet