Qirghizistan Uyghurliri yéngi nöwetlik re'isini saylap chiqti

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2019-07-02
Élxet
Pikir
Share
Print
Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki 9-qurultiyida mezkur jem'iyitining yéngi re'isi esqer qasimof ependi sözge chiqti. 2019-Yili 30-iyun, bishkek.
Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki 9-qurultiyida mezkur jem'iyitining yéngi re'isi esqer qasimof ependi sözge chiqti. 2019-Yili 30-iyun, bishkek.
RFA/Féruze

30-Iyun küni qirghizistan paytexti bishkek shehirining chinggiz aytmatof namidiki rus drama tiyatirida Uyghurlar ikki aydin buyan intizar bolghan qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki 9-qurultiyi bolup ötti. Uninggha memliketning Uyghurlar zich olturaqlashqan chuy, osh, issiq köl, jalalabad wilayetliridiki we bishkek hem uning etrapidiki jaylardin bolup 375 wekil, shundaqla qirghizistan xelq assambléyesi, yeni xelq qurultiyi kéngishining re'isi abdughéni erkébayéf we uning terkibidiki az sanliq milletler wekilliri qatnashti.

Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining nizamnamisi boyiche her töt yil ichide qirghizistan Uyghurlirining qurultiyi ötküzülüp nöwetlik re'is we merkiziy kéngesh toluq hésabat bérishi shundaqla yéngi re'is saylinishi shert iken.

Yighin qirghizistan jumhuriyitining dölet marshi bilen resmiy échilip, yighin pa'aliyiti "Ittipaq" gézitining bash muherriri, pelsepe penlirining kandidat doktori ekberjan bawudunofning riyasetchilikide élip bérildi.

Mezkur qurultay kün tertipi re'is artiq hajiyéfning hésabat doklati, teptish we maliye hey'itining doklati we "Ittipaq" jem'iyitining yéngi re'isni saylap chiqishtin ibaret bir qatar jeryanlardin ibarettur.

Yighinda deslep "Ittipaq" jem'iyitining re'isi artiq hajiyéfning töt yilliq ish-pa'aliyiti toghriliq hésabat bérilip mexsus filim körsitildi. Bu filimdiki sherqiy türkistan tarixiy xeritisi kishilerni alahide jelp qildi.

Qurultayda söz qilghan qirghizistan xelq qurultiyi kéngishining re'isi abdughéni erkébayéf ependi qurultay wekillirige illiq salam yollap, "Uyghurlar qirghizistan xelqliri ichide köp sanliq milletlerdin biri" dep tekitlesh bilen birge yene Uyghur diyaridiki bügünki weziyetni tilgha élip özining köngli yérim bolghanliqini bildürdi. U mundaq dédi: "Uyghurlar bizning memlikitimizdiki eng köp sanliq milletlerning biri. Uyghur we qirghiz qérindash milletlerdur. Bizning tariximiz, tilimiz, dinimiz birdek. Méni eng hayajanlandurghini bu filim axiridiki sherqiy türkistan tarixiy xeritisidur, epsuski tarix bizning könglimizdek bolmaydiken. U yerlerde bolghan weqelerni biz hemmimiz bilip échinimiz, lékin biz xelq'araliq qanunlargha boy sunushimiz kérek."

Abdughéni erkébayéf yene Uyghurlar qirghizistan tereqqiyatigha her sahelerde zor hessilerni qoshqanliqlirini tekitlep mundaq dédi. "Omumen méning pikirimche, Uyghurlar bizning dölitimizning tereqqiyatigha her sahelerde zor töhpilerni qoshup kelmekte. Mesilen ilim-pen, yéza igilik, charwichiliq, iqtisad, méditsina, isport we sen'et saheliride. Qirghizistan xelq ressami sabitjan babajanofning resim körgezmilirige men özüm nechche qétim qatniship, bek xursen bolghan idim, shundaqla merhum akadémik eziz narinbayéf bilen yéqin mu'amilide boldum. Hazirghiche qirghizistandiki Uyghur metbu'atini oqup turimen".

Yighin dawamida sözge chiqqan qirghizistan aliy kéngishining ezasi perhat tuléndibayéf "Ittipaq" jem'iyiti re'islikige töt kishining namzati körsitilgenlikini, buning démokratiyening bir ipadisi ikenlikini tekitlidi.

Perhat tuléndibayéf ependi yene öz nutqida hökümetning qollishi bilen bu yil séntebir éyidin tartip, nowopokrowka we osh wilayitidiki qeshqer qishlaq yéziliridiki mekteplerde Uyghur tili dersi échilidighanliqini tekitlidi. U ziyaritimizni qobul qilip u mundaq dédi. "Nowopokrowka we qeshqer qishlaq yézilirining ahaliliri men bilen alaqe qilip, bu jaylardiki mekteplerde Uyghur til dersini kirgüzüsh heqqide muraji'et qilishti. Men qirghizistan aliy kéngishining ezasi bolush süpitim bilen kéreklik höjjetlerni teyyarlap qoydum. Alla nésip qilsa bu yilning séntebir éyidin tartip bu ikki yézida Uyghur til dersi échilidu."

Yighin axirida yekün chiqirilip, "Qirghizistan Uyghurliri ittipaq jem'iyiti" ning "Töt yilliq pa'aliyiti qana'etlinerlik boldi" dep bahalandi. Qurultayning ikkinchi basquchida yighin qatnashquchiliri bir éghizdin esqer qasimofning namzatini qollap, awaz bérishti. Andin jem'iyetning teptish hey'iti we merkiziy kéngesh saylandi.

Yéngi saylinip chiqqan re'is sözge chiqip, özining Uyghur xelqini ittipaqlashturush, Uyghur xelqining tili we medeniyitini rawajlandurush üchün xizmet qilidighanliqini tekitlidi.

Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining yéngi re'isi esqer qasimof ependi ziyaritimizni qobul qilip özini bu qurultayda yenggüchi dep körmeydighanliqini tilgha élip, özining peqet xelq üchün xizmet qilidighanliqini tekitlidi.

Qurultaygha wekil qatarida qatnashqan méditsina penliri sahesidiki néwrologiye proféssori nurmuhemmet babajanof ependi ziyaritimizni qobul qilip, "Ittipaq" re'isi we hey'etlirining ish-pa'aliyetlirini yuqiri bahalidi. Lékin u jem'iyet re'islikige bir kishiningla namzat körsitilgenlikini toghra tapmighanliqini tilgha aldi.

Igilinishiche eslide "Ittipaq" jem'iyiti re'islikige nizamname boyiche töt kishi öz namzatlirini körsitishkenidi. Ular téxnika penlirining kandidat doktori, dotsént bextiyar qasimi, qirghiz jumhuriyitining medeniyet we sayahet ministirliqidiki jem'iyetler kéngishining re'isi dilshat hesenof, nowopokrowka yéziliq hökümet idarisining sabiq bashliqi nurmuhemmet bayaxunof we nowopokrowka yéziliq kéngishining ezasi esqer qasimoflardur. Lékin, esqer qasimoftin bashqilar, "Re'islikini yashlargha yol béreyli" déyiship, öz ixtiyari bilen re'islikke saylinishtin waz kéchishti.

Nowopokrowka yézisining meshrep ezasi arafat ziyaritimizni qobul qilip, yéngi re'isning yashlargha köprek köngül bölüp, ularni öm qilidu dégen ümidi barliqini izhar qildi.

Toluq bet