Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining 30 yilliqini xatirilidi

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2019-11-26
Élxet
Pikir
Share
Print
Qirghizistandiki "Ittipaq" jem'iyetning teshebbuskari muzepperxan qurbanof we bash katipi ekberjan ba'udunof tamashabinlar arisida. 2019-Yili 24-noyabir, bishkek.
Qirghizistandiki "Ittipaq" jem'iyetning teshebbuskari muzepperxan qurbanof we bash katipi ekberjan ba'udunof tamashabinlar arisida. 2019-Yili 24-noyabir, bishkek.
RFA/Féruze

24-Noyabir küni qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining 30-yilliq xatirisi ötküzüldi. Murasim bishkek shehirining "Opéra we balét" tiyatirida qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyiti teripidin uyushturuldi. Mezkur murasimgha qirghizistan jumhuriyitining aliy kéngishining we hökümitining ezaliri, prézidént apparatining xadimliri, qirghizistan xelq kéngishining re'isi, az sanliq milletler merkezlirining re'isliri, ölimalar, qirghizistanning besh wilayet wekilliri, shundaqla qazaqistan, özbékistan we rusiyediki Uyghur jama'etchilikining wekilliri bolup, jem'iy 800 din oshuq kishi qatnashti.

1989-Yili sabiq sowét ittipaqining siyasitide démokratiyening shamili ijabiy terepke yüzlen'gen peyttin paydilinip, Uyghur xelqining béshini qoshidighan bir milliy merkezni qurup chiqish mesilisini Uyghur ziyaliyliridin muzepperxan qurbanof qatarliqlar otturigha qoyghanidi. Netijide, 1989-yili, 17-dékabir, "Ittipaq" jem'iyitining tesis qurultiyi échildi. 30-Yil jeryanida "Ittipaq" jem'iyiti özige layiq ish-charilerni emelge ashurup, Uyghur xelqining medeniyet-sen'itini we tarixining tereqqiy qilishigha tiriship kelmekte, shu jümlidin "Ittipaq" jem'iyitining qurulghanliqining 30 yilliqini xatirilesh pa'aliyitini ötküzdi.

Tentenilik murasim qirghiz jumhuriyitining marshi bilen resmiy échilip, qirghiz, Uyghur we rus tillirida élip bérildi. Aldi bilen qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining re'isi esqer qasimof jama'etke illiq salam yollap, qatnashquchilargha öz minnetdarliqini bildürdi.

Murasim dawamida Uyghur xelqi we shexsen "Ittipaq" jem'iyiti toghrisida nurghun nutuqlar sözlendi. Qirghiz jumhuriyitining aliy kéngishining mu'awin re'isi bekirof nurlan, Uyghur xelqining qirghiz jumhuriyitining tereqqiyatigha uzun yillardin buyan zor töhpilerni qoshup kéliwatqanliqini tekitlep ötti. U mundaq dédi.

"Qirghizistanning tarixi, medeniyiti, iqtisad, salametlik we yene bashqa sahelerde Uyghur xelqining oghul-qizliri zor töhpilerni qoshup kelmekte. Fashistlargha qarshi urushta, we bashqa éghir künlerdimu Uyghur xelqi qirghiz xelqi bilen birge özlirining mexsus töhpilirini qoshup kelgenidi. Ularning qatarida iboxan saypowa traktorist xanim, sotsiyalistik emgek qehrimani unwanigha érishkenliki, buning yarqin bir ipadisi" dédi.

Qirghiz jumhuriyitining aliy kéngishining ezasi perhat tulendibayéf öz nutiqida qirghizistan Uyghurlirini ittipaqliqqa chaqirdi we özining qirghiz jumhuriyitige az sanliq milletlerge yaritilip bergen shara'itlar üchün razi ikenlikini bildürdi.

Qirghizistan xelq kéngishining re'isi erkébayéf abdughéni öz nutiqida qirghizistan Uyghurliri öz milliy kimlikini saqlap rawjlanduriwatqanliqi üchün söyüngenlikini tekitlep, diplomatik halda, Uyghur diyarida qiyniliwatqan musulmanlar üchün échiniwatqanliqini bildürdi. U mundaq dédi.

"Men chin qelbimdin Uyghur qérindashlirimni 30-yilliq tewelludi munasiwiti bilen tebrikleymen. Tarixiy weqelerge qarighanda qirghiz we Uyghur xelqliri uzun yillardin buyan qérindashliq munasiwette yashap kelmekte. Bügün men bek xoshalmenki musteqil qirghizistanda Uyghur qérindashlirimiz, bashqa milletler bilen birge, öz milliy kimlikini saqlap rawazhlandurup kelmekte, lékin bezi döletlerde, biz hemmimiz bilimiz, qérindashlirimiz éghir külpetlerge uchrap kelmekte." dédi

Shuni tekitlep ötüsh kérekki, her bir nutuq sözligüchige qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyiti teripidin Uyghur doppisi teqdim qilindi.

Murasim dawamida yene rusiye, özbékistan we qazaqistandin kelgen Uyghur jama'etchilikining wekilliri nutuqlarni sözlep sowghatlarni tapshurdi. Qazaqistanda neshr qilinidighan "Uyghur awazi" gézitining bash muherriri irshat esmetof öz nutqida "Ittipaq" jem'iyiti bilen 30 yil jeryanida dostluq alaqide boluwatqanliqini tekitlep, Uyghur jama'etchilikining ömlük we ittipaqliqta téximu chong utuqlargha érishishini ümid qilidighanliqini izhar qildi.

Ziyaritimizni qobul qilghan irshat esmetof, 1989-yili "Ittipaq" jem'iyitining qurulghanliqi qazaqistanliq Uyghurlarnimu söyündürgenlikini tekitlep, shexsen özi bir nechche ish-charilerge qatnashqanliqini éytip, "Ittipaq" jem'iyitining sabiq re'isi, merhum nighmet bosaqofni eslep ötti.

Irshat ependi yene, qirghizistan Uyghurliri her sahelerde zor utuqlargha érishkenlikini tekitlep, lékin ana-til jehettin chong qiyinchiliqlarning barliqini tilgha aldi. . . .

Murasim dawamida yene "Ittipaq" jem'iyitining tereqqiyatigha zor töhpilerni qoshqanliqi üchün wapat bolghan nighmet bosaqof we irshat ebbasoflarni "Ittipaq" ordéni bilen mukapatlidi shundaqla jem'iyetning teshebbuskari muzepperxan qurbanof we bash katipi ekberjan ba'udunof, we sabiq re'isler rozimuhemmed abdulbaqi, dilmurat ekbarof we artiq hazhiyéflarmu "Ittipaq" ordéni bilen mukapatlandi.

"Ittipaq" jem'iyiti teshkil qilin'ghandin kéyin ayallarmu aktipliq bilen her xil pa'aliyetlerge qatniship, millet üchün öz töhpilerni qoshup kelmekte. "Ittipaq" jem'iyitining eng birinchi "Ayallar komitétining" ezasi, hazirqi mezgilde "Qirghizistan Uyghur ayallar birlik" ining re'isi cheshmem muxtarowa, radiyo ziyaritimizni qobul qilip öz eslimilirini bir parchisini éytip, we bezi köz qarashlirini otturigha qoydi.

Mezkur murasim üch sa'ettin oshuq dawam qildi. "Ittipaq" jem'iyiti yashlar komitéti teripidin uyushturulghan konsért körsitildi. "Intizar" milliy saz ansambili, "Yultuz" Uyghur milliy ussul ansambilliri öz nomurlirini teqdim qilishti, shundaqla qazaqistandiki quddus ghojamiyarof namidiki Uyghur tiyatirining mahirlirining "Yashliq" naxsha guruppisi we "Ruxsare" milliy ussul ansambili sen'et nomurlarni orundap tamashibinlarning qizghin alqishlirigha érishti.

Toluq bet