Қирғизистан уйғур яшлири уйғур тилини сақлап қелишқа тиришмақта

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2022.08.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Qirghizistan-Ilzad-Kerimof-Zarina-Ibdiminowa-1.jpg Қирғизистанлиқ уйғурлардин лайиһәлигүчи илзат кәримоф вә рәпиқиси сәнәткар зарина ибдиминова.
RFA/Feruze

Қирғизистанлиқ  уйғурлардин лайиһәләш кәспи билән шуғуллинидиған  илзат кәримоф вә рәпиқиси сәнәткар зарина ибдиминова “уйғур мерч” йәни уйғур темисидики майкиларни лайиһәләп чиққан. Улар уйғур тилини сақлап қелишқа, яшлар арисида уйғур тилини омумлаштурушқа тиришмақта.

Дизайнер, йәни лайиһәлигүчи  илзат кәримоф уйғур темисидики 11 түрлүк майкини лайиһәләп чиқти. Шу  майкиларниң алди тәрипидә оттура асияда көпрәк ишлитилидиған уйғур ләтипилири вә  чақ-чақ сөз- ибарилири, шундақла  уйғур миллий мәдәнийитигә хас болған рәсимләр тәсвирләнгән. Радиомиз зияритимизни қобул қилған илзат кәримоф, бүгүнки вәзийәттә уйғур тилини сақлап қелишниң мәсулийити яшларниң үстидә деди.

Илзат кәримоф 1994-йили бишкәк шәһириниң әтрапидики “петровка” йезисида туғулуп  бишкәк шәһиридә бинакарлиқ университетида билим алған.  2019 – Йили испанийә ширкити уюштурған “мантра. Нур” дегән лайиһәлигүчиләр мусабиқисидә илзат кәримоф өзиниң “кран” чириғи лайиһәси билән 1-орунға еришти. “architime.ru” тор ахбаратиниң билдүрүшичә илзат каримофниң “кран” дәп аталған чириғи 55 дөләттә ишләпчиқирилидикән.

Илзат каримоф билән зарина ибдиминовалар лайиһәләп чиққан  “уйғур мерч” дәп аталған майкилар иҗтимаий таратқуларда, тор бәтлиридә тарқитилип һәм қайиллиқ вә бәзи тәнқидләрни қозғиди. Бирқисим кийим лайиһәлигүчилири өз тәклиплири билән ортақлишип, майка әмәс бир көңләк болса, йәнә башқилар рәсим әмәс бәлки бир уйғур миллий әндизиси  болса техиму яхши болатти дегән пикирлирини изһар қилған.

Илзат кәримоф вә зарина ибдиминова лайиһәлигән график рәсим.
Илзат кәримоф вә зарина ибдиминова лайиһәлигән график рәсим.
RFA/Feruze

Лайиһилигүчи зарина ибдиминованиң дейишичә әң көп тәнқидләр сөзләрниң имласи мәсилисидә болғаникән. Шуни һәл қилиш үчүн улар кирилчә йезиқини  түзитиш үчүн қирғизистанда уйғур тилида нәшр қилинидиған “иттипақ” гезитиниң муһәррири зумрәт розийеваға, латин йезиқини түзитиш үчүн қазақистандики алимларға мураҗиәт  қилғанлиқини ейтти. Майкилардики ипадиләр уйғур тилида кирил вә латин һәрплиридә йезилған. Зияритимизи қобул қилған зарина ханим, “миллитим үчүн немә қилдим?” дегән соални һәр бир уйғур өз алдиға қоюш керәкликини ейтти.

Дуня уйғур қурултийи яшлар комитетиниң рәиси әркин зунун, зияритимизни қобул қилип, шу майкиларни яшларниң уйғур тилини өгинишидики бир төһпә дәп тәкитләп, уларға утуқ тилиди.

Қирғизистан яшлири миллий кимликини сақлап қелишта тиришчанлиқ көрситип, 2013-йили “яшлиқ авази” гурупписини тәшкиллигән. Улар 10-йилдәк уйғур яшлиридин йетишип чиққанларға мукапат берип, түрлүк тил, билим вә тәнһәрикәт мусабиқилирини уюштурғаниди. Бүгүнки күнләрдә қирғизистан уйғурлири “иттипақ” җәмийитиниң яшлар комитетиму уйғур миллий паалийәтлирини уюштуруп миллий мәдәнийәт вә сәнәтни сақлап қелишқа тиришмақта. Уйғур тилини өгиниш вә уни тәрғиб қилиш буларниң муһим ишлириниң биридур.

Сәнәткар зарина ибдиминова
Сәнәткар зарина ибдиминова
RFA/Feruze

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.