Qirghizistanda Uyghur milliy ussulliri qiziqish qozghimaqta
2024.03.28
Qirghizistan Uyghur ahalisi arisida Uyghur milliy medeniyiti, milliy örp-adetlirini terghib qilish, saqlash we uni yéngi ewladlargha ögitish omumiy qizghinliq sheklide dawamlashmaqta. Shuning bilen bir waqitta Uyghur medeniyet en'eniliri qirghizistan ahaliliri arisighimu öz tesirini körsetmekte. Uyghur medeniyitining bir qismi bolghan Uyghur milliy ussul sen'iti Uyghur yashlirining, jümlidin qirghizistandiki asasiy millet qirghizlar we bashqa milletlerningmu öginishke qiziqidighan eng muhim medeniyet ülgilirining birige aylan'ghan. Hetta bishkek shehiridiki réstoranlarda, kulublarda Uyghurche naxsha-muzikilargha jor bolup, ussul oynash omumiy ehwalgha aylan'ghan.
Nöwette, Uyghur milliy ussullirining mestaniliri köpiyip Uyghur ussullirigha bolghan qiziqish we uni öginish qizghinliqi ashmaqta.
26-Mart qirghizistan paytexti bishkek shehiride ötküzülgen Uyghur milliy ussuli boyiche 4-nöwetlik ussul mahariti dersi buning yarqin bir ipadisidur.
Ussul maharitini öginish dersi qirghizistandiki “Yultuz” Uyghur milliy ussuli ansambilining bedi'iy rehbiri gülnaz mexsutowaning teshebbusi bilen uyushturuldi. Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan gülnaz xanim shu ussul mahariti dersining asasiy meqsiti qirghizistandiki ussulchilargha asasliq Uyghur ussuli we milliy kiyim-kécheklirini tonushturush ikenlikini bildürdi. U mundaq dédi: “Bügün Uyghur milliy ussuli boyiche maharet dersi bolup ötti, bu derske méning ‛yultuz‚ ansambilimdin sirt yene bashqa yene naxshichilar we qirghiz ussulliri toplirining ussulchiliri, ustazliri qatnashti. Bizning asasliq meqsitimiz milliy ussul mesililiri heqqide bilim bérish we bashqa milletler hem bashqa millet ussul ustazlirigha Uyghur milliy ussuli we Uyghur milliy kiyim-kécheklirining néme ikenlikini körsitishtur. ”
Gülnaz xanim yene qirghizistan ahalisi “Chine ussuli” we kéyinki yillarda “Dolan ussulini” ni bek yaqturidighanliqini tilgha aldi.
Qazaqistanda dangqi chiqqan “Dolan” Uyghur milliy ussul akadémiyesining bedi'iy rehbiri bextiyar imran qirghizistan'gha dewet qilinip bir top ussulchilargha ussul mahariti dersi berdi. U, ussul dersliri jeryanida Uyghur ussulining kélip chiqish tarixi we medeniyet qimmiti heqqidimu sözlidi. Mezkur derslerge peqet ussulchilarla emes, belki Uyghur milliy ussullirigha qiziqqan bashqa millet qizlirimu qatnashti. Yash ussulchi qiz mé'érim, ziyaritimizni qobul qilip özining Uyghur ussulliridin “Dolan” ussulini bekrek yaqturidighanliqini éytti: “Méning ismim mé'érim men ‛yultuz‚ topida on yildin buyan ussul oynawatimen, méning eng söyümlük ussulum bu ‛dolan‚ ussuli, chünki u bashqa Uyghur ussulliridin bek perqlinidu. Bügünki maharet derside men ‛dolan‚ ussuli toghrisida érishken bilimlerdin bek xursenmen. Bügün biz yéngi ussul heriketlirini ögenduq shundaqla ‛dolan‚ ning owchilar ussuli ikenliki we kiyimning rengliri neqeder muhim bolghanliqini ögenduq. Qara reng zéminni, aq reng asmanni we qizil reng yalqunni simwol qilidiken. Bizge mushundaq bir purset yaritip bergenliki üchün bizning rehbirimiz gülnaz xanimgha öz minnetdarliqimni bildürimen” .
Mezkur pa'aliyet bishkek shehiridiki alamédin 1-mehellisidiki “Omat” ussul merkizide uyushturuldi. Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan “Dolan” Uyghur milliy ussulining bedi'iy rehbiri bextiyar imran özining qirghizistanda Uyghur milliy ussuli boyiche tötinchi qétim ders bériwatqanliqini éytip, Uyghur milliy ussullirigha bashqa millettiki qizlarning qiziqishidin bek xushal bolghanliqini éytip, bügünki dersining mezmuni toghrisida toxtaldi.
Qirghizistan Uyghurliri öz medeniyitini we milliy örp-adetlirini saqlap qélish yolida tirishchanliq körsitip 2013-yili bir top yash sen'etkarlarni ürümchi shehirige bir yilliq kursqa ewetken, shu yash sen'etkarlarning arisida gülnaz mexsutowamu bar. Qirghizistan Uyghurliri özlirining milliy medeniyiti, jümlidin milliy naxsha-muzika, ussul sen'itini saqlap qélish we tereqqiy qildurushqa ehmiyet bérip kelmekte. Qirghizistan Uyghurliri asasen bishkek shehiri we uning etrapidiki wilayet yézilirigha hem jenubtiki osh we jalal-abad wilayetlirige tarqalghan. Lékin öz medeniyitini, sen'itini saqlighan asasiy qisim bishkek shehiri we etrapigha orunlashqandur.









