Bu yili qazaqistanda qurban héytini ammiwi ötküzüsh qet'iy cheklen'gen

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020-08-04
Élxet
Pikir
Share
Print

Melumki, sabiq sowét ittipaqi terkibide bolghan ottura asiya jumhuriyetliri ötken esirning 90-yillirining bashlirida öz musteqilliqini alghandin buyan musulman ehli olturaqlashqan barliq sheher we yézilarda meschitler sélinip, ahalining diniy étiqadlirigha erkinlik bérilgenidi. Shu jümlidin memliketning bolupmu almuta shehiri we almuta wilayitide, shundaqla bashqimu wilayetlerde yashawatqan Uyghurlar özlirining milliy en'enilirini rawajlandurush bilen birge diniy bayramlirini ötküzüsh mumkinchilikige ige boldi. Ene shundaq bayramlarning biri qurban héytida Uyghurlar bashqimu musulman milletler bilen bir qatarda meschitlerge yighilip, héyt namizi oqushni, andin naghra sadasigha egiship, bir-birini tebrikleshni we öymu-öy méngip héytlashni en'enige aylandurghanidi. Lékin bu yili dunyagha tarighan korona wirusi sewebidin bu pa'aliyetlerning barliqi hökümet teripidin qet'iy cheklendi.

Bu yil qazaqistanda qurban héyt namizi 31-iyulgha toghra kelgen bolup, bayram ötküzüsh 2-awghustqiche dawam qilinishi belgilen'genidi. Buning aldida qazaqistan musulmanliri diniy bashqarmisi korona wirusi weziyiti munasiwiti bilen elde élan qilin'ghan karantin tertipini saqlash meqsitide qurban héytini ammiwi bayramlashni men'i qildi. Bu heqtiki bildürüsh qazaqistanning barliq metbu'atlirida élan qilindi. Ijtima'iy taratqularda bolsa, üch kün mabeynide jay-jaylarda qurbanliq qilinip, xeyri-saxawet pa'aliyetlirining uyushturulghanliqi toghriliq xewerler tarqitildi. Mundaq pa'aliyetlerning Uyghurlar teripidinmu yürgüzülgenliki melum boldi.

Igilishimizche, qurban héyti harpisida jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizi almuta shehirining bir nechche aghriqxanilirida korona wirusigha qarshi ishlewatqan tébbiy xadimlargha, ehwali éghir a'ililerge ozuq-tülük bilen yardem körsetken iken. Bu yardemni dolquntay ebduxélil rehberlikidiki "Métal prom" birleshmisi öz zimmisige alghan.

Biz "Métal prom" birleshmisining bash mudiri, almuta sheherlik Uyghur medeniyet merkizi re'isining orunbasari dolquntay ebduxélilni ziyaret qilduq.

Dolquntay ebduxélil bu pa'aliyetning qurban héyti munasiwiti bilen 30-iyulda qazaqistan xelqi birleshmisining "Ming minnetdarliq" herikiti da'iriside bashlan'ghanliqini otturigha qoyup, mundaq dédi: "300 Doxtur we 150 ehwali nachar a'ililerge yardem berduq. Her sahening ademliri buninggha küchini qoshuwatidu. Uyghur medeniyet merkizining namidin almuta sheherlik hakimiyiti we 'nur-otan' partiyesining qollishi bilen 450 xalta ozuq-tülük tarattuq. Her biri 30 kilogramdin. Bizning birlikimiz, pikirdashliqimiz arqisidin biz bu aghriqni yéngip chiqimiz."

Qurban héyti munasiwiti bilen xeyri-saxawet pa'aliyetliri Uyghurlar yashawatqan köpligen yézilardimu élip bérildi.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan almuta wilayitining Uyghur nahiyisi merkizi chonja yézisida turuwatqan pa'aliyetchi seydalim amutof bu yilqi qurban héytining pütkül Uyghur xelqi üchün éghirchiliqlar, qayghu-hesretler bilen birge xushalliqlar bilenmu kelgenlikini bildürüp, mundaq dédi: "Qayghumiz-wetinimizde shir kebi qiran yashlirimizni lagérlardin boshatmay, bezi éghir ehwalda turuwatidu. Xushal bolidighan yérimiz-amérikagha oxshash nahayiti chong bir dölet bizning yighimizni yighlawatidu. Uninggha egiship, yawropadiki döletlermu Uyghur ehlini qollawatidu. Dunya Uyghur qurultiyi rehberliri üch yilning ichide nahayiti chong ishlarni qildi. Uyghurning xitayning qol astida nahayiti éghir künlerni kechürüwatqanliqini tonutti. Yene bir xushalliq, dunya Uyghur qurultiyi we yawropada yashawatqan türk fédératsiyesi bizge pul ewetip bériwatidu. U pulgha biz mal élip, soyup, muhtajliqi bar insanlargha tarqitip bériwatimiz."

Seydalim amutof öz yurti xelqi namidin dunya Uyghur qurultiyi we türk fédératsiyesige chong rehmitini éytti.

Melum bolushiche, her yili roza we qurban héyti bayramlirida qazaqistan musulmanlar diniy bashqarmisining qollap-quwwetlishi bilen meschitlerde balilargha béghishlan'ghan murasimler, xeyri-saxawet pa'aliyetliri uyushturulup turidiken. Bolupmu yétim-yésirlargha, mezhruh balilargha, köp baliliq a'ililerge, ehwali nachar a'ililerge maddiy yardem körsitish herikiti keng qanat yayghaniken. Bu yili mundaq heriketler korona wirusi sewebidin tar da'iride élip bérilghan bolsimu, emma bu ahale ichide chong qollashqa érishken.

Toluq bet