Алтай шәһиридики бирдинбир уйғур мәктәп - 5-оттураниң мудири рәйһан әмәт лагерда җан үзгән

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2021-06-21
Share
xitaylashturush-uyghur-medeniyiti-lozunka-bashlanghuch.jpg Сим тосуқта оралған йәслиниң темиға есилған "вәтиниңизни сөйүш хитайчә сөзләштин башлиниду" шоари. 2019-Йили март, қәшқәр.
BITTER WINTER

Мәлум болушичә, 5‏-оттура мәктәп алтай шәһиридики бирдин-бир уйғур мәктипи болуп, бу мәктәп 2017‏-йилиниң алдинқи йеримида алтайдики лагер тутқуниниң башланғуч нуқтиси болуп қалған. 3 Айға йәтмигән вақит ичидә йәттә нәпәр оқутқучи бешиға қара халта кийдүрүлүп бу мәктәптин тутуп кетилгән. Булардин мәзкур мәктәпниң мудири рәйһан әмәт лагерда сорақ үстидә һаятидин айрилған.

Алтай вәзийитидин хәвәрдар кишиләрдин бириниң инкас қилишичә, 2017-‏йилиниң дәсләпки йеримида, алтай шәһәрлик 5‏-оттура мәктәпниң 7 нәпәр оқутқучиси арқа-арқидин мәктәптин ғайиб болған. Булар мәктәп мудири рәйһан әмәт, җуғрапийә оқутқучиси рәйһан муса, рус тили оқутқучиси әкбәр, компютер оқутқучиси алим қатарлиқлар икән. Бу 7 нәпәр оқутқучиниң алтай шәһәрлик дөләт хәвпсизлики сақчилири тәрипидин бешиға қара халта кийдүрлүп елип меңилиши, мәктәптики пүтүн оқутқучи-оқуғучиларниң көз алдида йүз бәргән болсиму, әмма уларниң нәгә әкетилгәнлики вә немә үчүн тутқун қилинғанлиқи узун мәзгилләргичә сир пети давам қилған. Шу йили 7‏-айда алтай шәһәрлик җ х идариси мәзкур мәктәп рәһбәрлик гурупписиға рәйһан әмәтниң "дөләт тили маарипиға қарши туруш" вә "дөләтни парчилашқа урунуш" җинайити билән тутулғанлиқини уқтурған. Йәнә бир айдин кейин, униң тутуп тәкшүрүлүш давамида йүрәк кесили қозғилип җан үзгәнлики уқтурулған, әмма өлүм хәвириниң оқуғучилардин сир тутулуши тәләп қилинған.

Телефонимизни қобул қилған алтай шәһәрлик маарип идариси рәйһан әмәтниң әһвали һәққидә мәлумат беришни рәт қилди. Әмма рәйһан әмәт билән бирликтә мәзкур мәктәптин 7 оқутқучиниң тутқун қилинғанлиқ учурини инкар қилмиди.

Нөвәттә японийәдә яшаватқан тәтқиқатчи мухтәр абдурахман әпәнди, өзиниң алтайлиқ тонушлири арқилиқ мудир рәйһан әмәтниң өлүм сәвәби һәққидә мәлумат сориған вә униң тутулуш сәвәби һәққидә бәлгилик учур алған. Мухтәр әпәндиниң дейишичә, мудир рәйһан әмәт әйни чағда уйғур тилида оқутуш әмәлдин қалдурулғанда, бундақ уштумтут иҗраатниң мәктәпниң омумий оқутушини ақситидиғанлиқини билдүрүп, пикир баян қилған. Бу наразилиқ пикри униң аталмиш "бөлгүнчилик" җинайитигә пакит қилинған. Йәнә мәлум болушичә, мәзкур мәктәптин тутулған қалған 6 оқутқучиму әйни чағда рәйһан әмәтниң пикрини қоллап ипадә билдүргәнләр икән.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң йәнә әскәртишичә, рәйһан әмәт тутуп кетилип 2 айдин кейин җәсити аилисигә тапшурулған. Җәсәт сақчиларниң назарити астида йәрликкә қоюлған. Мейитниң диний вә миллий өрп-адәтләр бойичә узитилишини рухсәт қилинмиған. Мәзкур аилә вә мәрһумниң йәрлики бир ай муддәтчә сақчиларниң кечә-күндүз назарити астида турған.

Алтайдики алақидар хадимлар, бу түр делоларниң сәзгүрлүкини тәкитләп, соаллиримизға җаваб беришни рәт қилди.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң баян қилишичә, мудир рәйһан әмәт җараңлиқ авази, кәскин миҗәзи, мол мәктәп башқуруш тәҗрибиси биләнла әмәс, тинимсиз издиниш вә һәр күни сәһәрдә чениқиш адити биләнму мәктәптики оқуқтқучи-оқуғучилар арисида унтулмас тәсир қалдурған икән. Шуңа вәзийәттин хәвәрдар киши 50 йешида дуня билән видалашқан рәйһан әмәтниң йүрәк кесили билән өлгәнликиниң гуманлиқ икәнликини әскәртиду вә униң қейин-қистақтин өлгәнликини күчлүк бир еһтималлиқ сүпитидә илгири сүриду.

Алтайдики алақидар хадимлардин бири мудир рәйһан әмәтниң тутқундики мәзгилдә җан үзгәнликини дәлиллиди, әмма өлүм сәвәби һәққидә тәпсилий мәлумат берәлмиди.

Юқирида уйғур тилида оқутушниң әмәлдин қалдурулишиға наразилиқ билдүргән алтай шәһәрлик 5-оттура мәктәпниң сабиқ мудири рәйһан әмәтниң лагерда җан үзгәнлики һәққидә мәлумат бәрдуқ.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт