Қазақистан уйғурлири бу йиллиқ роза һейтини өз өйлиридә күтүвалди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2020-05-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Алмута шәһириниң достлуқ мәһәллисидики роза һейт намизидин көрүнүш. 2018-Йил 15-июн, қазақистан.
Алмута шәһириниң достлуқ мәһәллисидики роза һейт намизидин көрүнүш. 2018-Йил 15-июн, қазақистан.
RFA/Oyghan

Мәлумки, һәр йили роза һейт байримини күтүвелиш уйғурларниң узун йиллардин буян келиватқан миллий әнәниси сүпитидә қелиплишип қалғаниди.

Чоң-кичикниң ортақ байримиға айланған бу әнәниниң һәр хил тилларда сөзлишидиған хәлқләрни, шу җүмлидин дуняниң һәр қайси мәмликәтлиридә яшаватқан уйғурларни бирләштүридиған хусусийити бар болуп, уни һәр бир хәлқ өзгичә өткүзиду. Муһаҗирәттики әң көп олтурақлашқан қазақистандики уйғурларму һәр йили мәсчитләрдә топлишип, роза һейт намизини оқуп болғандин кейин, бир-бирини тәбрикләш, нағра-сунайларға тәңкәш келип, уссул ойнаш, қәбристанлиқларни зиярәт қилиш, бир-бириниң өйлиригә һейтлап беришни адәткә айландурғаниди.

Бу йили қандақ болди?

Радийомиз зияритини қобул қилған җумһурийәтлик уйғур етно-мәдәнийәт мәркизи йенидики йигит башлири кеңишиниң рәиси, алмута шәһириниң заря востока мәһәллисиниң йигит беши ярмуһәммәт кебирофниң ейтишичә, бу йили дуняға тариған корона вирус кесили сәвәбидин роза һейт байримини өткүзүш қазақистан диний ишлар башқармисиниң мәхсус қарари билән тохтитилғаникән.

Ярмуһәммәт кебироф әпәнди мундақ деди: «һәр йили роза вә қурбан һейтта заря востокта бир йерим, икки миң адәм мәсчиткә келип, намаз өтәйдиған. Бу йили мәсчитләрни тақивәтти. Һөкүмәтму мушу ағриқтин сақлинайли дәп, мушу ишларни қиливатиду. Хәлқ өйдә олтурғанлиқтин, ишсиз қалидикән. Ишлимигәнликтин һал ейтишқа башлиди. Ишләватқан балилиримиз шуларға ярдәм бәрди. Мақтарал районини су басқанда қурулуш материяллирини, ун, чай, туз әвәттуқ. Буниңға һөкүмәтму чоң рәһмәт ейтти. Вәтинимиз азад болса дәп, дуа қиливатимиз».

Мәлум болушичә, алмута шәһиридики заря востока мәһәллиси асасий җәһәттин уйғур вә туңганлар яшайдиған чоң мәһәллә болуп, бу районда чоң базар вә уйғур мәктипиму баркән.

Алмута шәһиридики уйғурлар зич олтурақлашқан йәнә бир чоң мәһәллә достлуқ мәһәллиси болуп, униңда башқа милләт вәкиллириму яшайду. Бу мәһәллидиму қазақистан бойичә әң чоң уйғур мәктәплириниң бири орунлашқан.

Радийомиз зияритини қобул қилған достлуқ мәһәллисиниң ақсақаллар кеңишиниң рәиси ели әхмәтоф әпәнди рамзан айлирида достлуқ мәһәллиси юрт-җамаәтчиликиниң көплигән сахавәтлик ишларни қилғанлиқини оттуриға қоюп, мундақ деди: «350 адәмгә 4-5қетим йемәк-ичмәк тарқаттуқ. Тиҗарәтчиләрму яқ демиди. Достлуқ мәһәллиси өзидила үч йерим милйон тәңгә хәҗләнди. Бизниң мәһәллидә 36 коча йигит беши бар. Улар яхши оқәтләрни қилди. Биз милләткә қаримидуқ. Тезрәк корона вируси түгисикән дәймиз. Мусулман хәлқимизгә бирлик, иттипақлиқ тиләймиз. Асасән уйғур хәлқигә парлақ күнләр тиләймән. Буни ойлисам, икки көзүмгә яш келиду.»

Алмута шәһиридә уйғурлар көп яшайдиған йәнә бир юрт султанқорған мәһәллисиниң пешқәдәм вәкиллиридин бири, атақлиқ чақчақчи сабирҗан ғаппароф әпәнди уйғурларниң миң йилдин ошуқ вақит мабәйнидә ислам диниға етиқад қилип келиватқанлиқини, бу вақит ичидә роза һәм қурбан һейтлириниң уйғурлар үчүн миллий байрамға айланғанлиқини билдүрүп, мундақ деди: «һейттин кейин оғлақларни тартип ойнатти. Һейт қошақлириму болатти. Бу йили ағриқ түпәйлидин һейт намазлири начарлишип қалди. Уйғурлар һәммә милләтләр билән инақ. Мусулман хәлқләр ичидә уйғурларни мөмин мусулман дәйду. Шуниң үчүн қазақистандики 130 милләт билән инақ яшаватимиз. Бу кесәл пүткәндин кейин йеңи утуқлар болар.»

Игилишимизчә, қазақистанда елан қилинған карантин тәртипи мушу күнгичә сақлинип келиватқан болуп, һазир корона вируси билән юқумланғанлар сани 8 миңдин ешип кәткән. Әлниң бәзи вилайәтлиридә юқумланғанлар сани йәниму өсмәктикән. Пүткүл әл бойичә бихәтәрлик чарилири бир аз юмшитилған болсиму, һөкүмәт даим аһалини бу кесәлдин сақлинишқа чақирмақта. Корона вируси сәвәбидин аһалә көп топлинидиған җайларға, шу җүмлидин мәсчитләргә йиғилиш мәний қилинған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт