Sérikjan bilash'oghlining ayali leyla: "Qazaqistan érimni yoshurun xitaygha qayturuwétermu?"

Muxbirimiz gülchéhre
2019-08-13
Élxet
Pikir
Share
Print
Sérikjan bilash'oghlining ayali leyla adiljan.
Sérikjan bilash'oghlining ayali leyla adiljan.
Leyla Adiljan teminligen

"Ata yurt pida'iyliri" teshkilatining qurghuchisi, qazaq pa'aliyetchi sérikjan bilash'oghli üstidin 29-iyul nursultan shehiride échilghan sotta, sérikjanning mirza qamaq jazasini buningdin kéyin nursultan shehiride emes belki almutadiki öz öyide dawam qilishigha qarar bérilgen idi. Aridin 2 hepte ötüp sérkjanning ayalidin igilishimizche sérikjan téxi öyge qayturulmighan we bu ariliqta qazaqistandiki ijtima'iy taratqulirida sérkjanning xitaygha mexpiy qayturulush éhtimalliqliri heqqide ghulghula peyda bolup, sérkjanning a'ilisi we uning qollighuchilirida belgilik endishe qozghighan iken.

"Atayurt pida'iyliri" namliq kishilik hoquq teshkilatining qurghuchisi sérikjan bilesh oghlining adwokati ayman umarowa, 6-awghust qazaqistandiki bir qisim ijtima'iy taratqularda bayanat élan qilip, sérkjanning a'ilisi hem qollighuchilirining, sérkjanning mexpiy halda qazaqistandin xitaygha qayturulushidin endishe qiliwatqanliqini bayan qilghan hemde pütkül démokratik dölet we kishilik hoquq teshkilatliridin sérikjan'gha köngül bölüsh we uni qutquzushni telep qilghan.

Sérikjanning ayali leyla adiljan 30-iyul küni ziyaritimizni qobul qilghanda érige bérilgen mirza qamaq jazasining almutagha yötkilidighanliqini, yeni sérikjanning mirza qamaqni emdi nur sultanda emes almutadiki öz öyide ötküzse bolidighanliqini xushalliq bilen éytqanidi.

Aridin ikki hepte ötüp, 13-awghust küni leylagha qayta téléfon qilghinimizda, u sérikjanning mirza qamaq jazasini almutada dawam qilish resmiyetliri üchün uzun waqit ketkenliki we uning hazirghiche téxi almutagha qaytip kélelmigenlikini bildürdi.

Leyla xanim, adwokat ayjan umarowa 6-awghust küni tarqatqan bayanatida tekitliginidek, öziningmu sérkjanning xuddi türkiyedin yéqinda xitaygha qayturulghanliqi pash bolghan zinnetgül weqeside, yoshurun halda qazaqistan da'iriliri teripidin uxlitish okuli urulup, xitaygha qayturiwétilermu dep endishe qiliwatqanliqini bildürdi.

Sérikjan 20 yildin buyan qazaqistanda yashimaqta shundaqla u 2011-yili qazaqistan girazhdanliqigha ötüp bolghan. Biz leyla xanimdin uning qazaqistanning öz qanunluq puqrasi bolghan sérikjanni xitaygha qayturuwétermu dep endishilinishining qandaq bir asasi barliqini sorighinimizda u buninggha mundaq 3 xil sewebni körsetti.

Uning éytishiche, aldinqi qétimliq sottin kéyinla ijtima'iy taratqularda "Bezi xitayperes kishiler sérkjanni xitayning ishpiyoni" dégendek ösek sözlerni tarqitishqa bashlap, ghulghula peyda qilghan. Leyla edliye tarmaqliri jinayet békitmigen ehwal astida chiqqan bu ghulghulini meqsetlik dep qaraydiken.

Ikkinchidin, hazir qazaqistanning ichki siyasiy we ijtima'iy weziyitimu turaqsiz bolup, qazaqistan hökümiti yéqinqi namayishlarda nurghun öktichilerni we pa'aliyetchilerni qolgha alghan we bezilirining türmide ölgenlikimu ashkarilan'ghan. Qazaqistanning, siyasiy meydani oxshimaydighan kishilerni qattiq basturuwatqanliqimu leylaning endishisini kücheytken. Shuning üchün u sérikjanning xeterde ikenlikini hés qilghan.

Üchinchidin, qazaqistan hökümiti özining puqraliqigha ötken qazaqlarni qayturush misallirimu yoq emes bolup, qazaqistan esqar azatbék isimlik, Uyghur aptonom rayonidin köchüp kelgen we qazaqistan puqraliqigha ötüp bolghan bir qazaq sodigerni 2017-yili xitayning telipi boyiche qayturuwetken. U qaytqandin kéyin türmige qamalghanliqi ashkarilan'ghaniken. Bu misalni ötken hepte adwokat ayjan umarowamu öz bayanatida eskertip ötken.

Leyla mushu bir qanche mesililerni közde tutup, gunahsiz halda tutqun qilinip, mirzaqamaq jazasi besh aydin buyan 3 qétim uzartilghan érining xitaygha qayturulush éhtimalini nezerdin saqit qilmasliq we bu endishisini xelq'ara jama'etke bildürüsh zörür dep bilidighanliqini tekitlidi.

Sérikjanning ayali leyla adiljan sérikjanning mirzaqamaq mudditini sot échilghan'gha qeder emdi almutadiki öz öyide ötküzüshi kéreklikini, resmiyetlirining axiri pütkenlikini, eger bashqa özgirish bolmisa 15-awghust sérikjanning nursultan shehiridin almutagha kélidighanliqini, emma yene bir qétimliq sotning waqti we qeyerde échilidighanliqi téxi békitilmigenlikini bildürdi.

Buning aldida metbu'atlarda pa'aliyetchi sérikjan bilash'oghlining 7 yilliq qamaqqa höküm qilinish xewpige duch kelgenliki heqqide türlük endishiler meydan'gha kelgenidi. Sérikjanning adwokati ayman umarowa 24‏-iyul küni almutada ötküzülgen axbarat élan qilish yighinida teptish da'irilirining uninggha ewetken eyibnamiside bilash'oghlini bashqilarni "Jihad" qa chaqirish, "Milliy öchmenlikke qutratquluq qilish" bilen eyibligenlikini bildürgenidi. Ayman umarowa yene eger sotta sérikjan'gha artilghan bu jinayetler békitilgen teqdirde uning 2 yildin 7 yilighiche qamaq jazasigha höküm qilinish éhtimalliqi barliqini otturigha qoyghanidi.

Toluq bet