Стокһолмда өткүзүлгән «нөвәттә хитайдики кишилик һоқуқ апити» намлиқ йиғинда уйғурлар мәсилиси муһим тема болған

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-11-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Лагер шаһити сайрагүл саутбай ханим ситокһолмда өткүзүлгән «нөвәттә хитайдики кишилик һоқуқ апити» намлиқ йиғинда нутуқ сөзлимәктә. 2019-Йили 12-ноябир. Ситокһолм, шиветсийә.
Лагер шаһити сайрагүл саутбай ханим ситокһолмда өткүзүлгән «нөвәттә хитайдики кишилик һоқуқ апити» намлиқ йиғинда нутуқ сөзлимәктә. 2019-Йили 12-ноябир. Ситокһолм, шиветсийә.
RFA/Ekrem

12-Ноябир стокһолмда өткүзүлгән 2020-йиллиқ «еделстам мукапати» ға намзат көрситиш мурасиминиң ечилиши вә «нөвәттә хитайдики кишилик һоқуқ апити» намлиқ йиғинда уйғурлар мәсилиси муһим тема болған.

12-Ноябир уйғурлар тарихидики икки җумһурийәтниң қурулған күнигә тоғрилинип шиветсийә пайтәхти стокһолмда шиветсийә уйғур маарип уюшмисиниң орунлаштуриши, «уйғур фонди» ниң маддий ярдими, «еделстам» фонди җәмийити, хәлқара кишилик һоқуқ җәмийити, хитайдики кишилик һоқуқни қоллаш җәмийити, тибәт комитети қатарлиқ тәшкилатларниң һәмкарлишип уюштуриши билән 2020-йиллиқ «еделстам мукапати» ға намзат көрситиш мурасиминиң ечилиши вә «нөвәттә хитайдики кишилик һоқуқ апити» намлиқ йиғин бирликтә өткүзүлгән. 

Йиғинға бәзи дөләтләрниң депломатлири, шиветсийә парламентиниң әзалири, хитайшунас мутәхәссисләр, уйғур тәтқиқатчилири, тибәтшунаслар, нобел мукапатиниң намзатлири, алий мәктәпләрниң профессорлири, докторлири, мухбирлар болуп көплигән кишиләр қатнашқан.

Йиғинда шиветсийәдә узун йиллиқ тарихқа игә болған, һәр йили дуняниң һәрқайсий җайлиридики көзгә көрүнгән кишилик һоқуқ вә демократийә җәңчилирини мукапатлап келиватқан «еделстам» фонди җәмийитиниң 2020-йиллиқ мукапат намзатини көздин көчүрүш мәсилиси музакирә қилинған. Шуниң билән биргә йәнә хитайдики күнсери яманлишип кетиватқан кишилик һоқуқ вәзийити, җүмлидин шәрқий түркистандики җаза лагерлири мәсилиси вә уйғурларниң паҗиәлик һалитиму музакирә қилинған.

Шиветсийә уйғур марип уюшмисиниң рәһбәрлиридин ниҗат турғун әпәндиниң бәргән мәлуматлириға асасланғанда, бу йиғинға көплигән кишилик һоқуқ һәм демократийә паалийәтчилири иштирак қилип нутуқлар сөзлигән. Униңдин сирт хитайниң җаза лагерлирида йетип чиққан сайрагүл савутбай вә әнгилийәдә яшайдиған хитайдики орган әткәсчилики мутәхәссиси әнвәр тохти қатарлиқларму нутуқ сөзләп, җаза лагерлири вә уйғурларниң нөвәттики вәзийити тоғрисида мәлуматлар бәргән. Ниҗат турғун әпәнди бу қетимқи йиғин һәққидә бизни әтраплиқ учурлар билән тәминлиди.

Бу йил 3-июн шиветсийәгә келип сиясий панаһлиқ тилигән, өткән йилидин башлап қазақистанда туруп хитайниң җаза лагерлиридики җинайәтлирини паш қилиш билән тонулған қазақ қизи сайрагүл савутбай бу қетимқи йиғин тоғрисида зияритимизни қобул қилди. У өзиниң нуқтилиқ һалда шәрқий түркистандики җаза лагерлирида давам қиливатқан хитайниң инсан қелипидин чиққан зулумлирини аңлатқанлиқини билдүрди. 

Хитайниң ичкий әзаларни көчүрүп сетиш қилмишлирини хәлқарада мунбәрләрдә паш қилип келиватқан орган әткәсчилики мутихәссиси, әнгилийәдики уйғур зиялийси әнвәр тохти әпәнди бу йиғинда қилған сөзидә асаслиқи шәрқий түркистандики түрмиләр һәм җаза лагерлиридики уйғур тутқунларниң хитайниң орган әткәсчиликиниң асаслиқ мәнбәси вә қурбаниға айланғанлиқини илгири сүргән. 

Мәзкур йиғинда йәнә бәзи хитай демократлири вә тибәтликләрму нутуқлар сөзләп, хитай һакимийитиниң хитай хәлқигә вә мустәмликиси астидики уйғур, тибәт хәлқлиригә селиватқан мислисиз еғир зулумлири үстидин шикайәтләр қилишқан.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт