Almutada 5-féwral ghulja paji'esi xatirilendi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019-02-04
Élxet
Pikir
Share
Print

3-Féwral küni almuta shehirining sultanqorghan mehellisige orunlashqan "Qorghan" réstoranida 1997-yili 5-féwral küni ghuljida yüz bergen Uyghur yashlirining tinch namayishining oqqa tutulush weqesining 22 yilliqigha béghishlan'ghan xatirilesh murasimi bolup ötti. Murasimni dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitéti re'isining orunbasari erkin exmetof we qazaqistan Uyghur yashliri birliki uyushturdi. Uninggha almuta shehiri we nahiyelerning yurt-jama'etchiliki, ijtima'iy birleshmiler wekilliri, ziyaliylar, yashlar bolup 500 ge yéqin adem qatnashti. Murasimgha shundaqla ezer, bashqurt, noghay xelqlirining wekillirimu ishtirak qildi.

Xatirilesh pa'aliyitige riyasetchilik qilghan dunya Uyghur qurultiyining ottura asiyadiki diniy ishlar boyiche mes'uli sedirdin ayupof murasimning meqsitini chüshendürdi.

Aldi bilen ghulja qanliq weqeside hemde musteqilliq, erkinlik, özlirining kishilik hoquqliri üchün qurban bolghanlargha atap qur'an tilawet qilindi. Andin sözge chiqqan qazaqistan Uyghur yashliri birlikining ezasi adilem mesümjan "5-Féwral ghulja qanliq weqesining kélip chiqishi we uning aqiwetliri" témisida doklat qildi.

Dunya Uyghur qurultiyining meslihetchisi, siyasetshunas qehriman ghojamberdi diktator xitay kommunistik hakimiyitining Uyghur élide Uyghur, qazaq, qirghiz qatarliq türk-musulman xelqlirige qaratqan basturush siyasitining qurbanlirini xatirilesh pa'aliyitini uyushturghan erkin exmetof bashliq yashlargha öz minnetdarliqini bildürdi. Qehriman ghojamberdi dunya Uyghur qurultiyining pa'aliyiti we Uyghur weziyiti heqqide tepsiliy toxtaldi.

Xatirilesh murasimida sözge chiqqan ezerlerning "Turan" qurultiyining prézidénti muséyib noruzof, almuta sheherlik ezerbeyjan medeniyet merkizining re'isi ghérib memetof, "Agidél" bashqurt medeniyet merkizining re'isi azamat riskéldin, almuta sheherlik noghay medeniyet merkizining re'isi enwer qurmanaqayéflar Uyghur xelqining bügünki paji'elik teqdirige échinip, özlirining hésdashliqini bildürdi hem Uyghurlargha yaxshiliqlar tilidi.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan "Agidél" bashqurt medeniyet merkizining re'isi azamat riskéldin ependi mundaq dédi: "Bu murasimgha teklip qilin'ghanliqtin uninggha qatnishishni özümning burchi dep qaridim. Yene mushu pa'aliyetni uyushturghuchilargha özümning rehmitini éytish bilen birge bu pa'aliyetning jumhuriyitimizning shenige dagh kelmeydighan bir halette ochuq ötküzülüwatqanliqini tekitleymen hemde sherqiy türkistanda, yeni shinjang-Uyghur aptonom rayonida yüz bériwatqan adaletsizliklerge qarshi bu küreshke özümning pikirdashliqimni bildürimen. Türkistan bu peqet biz turuwatqan ottura türkistanla emes, bu peqet jenubiy türkistan emes, bu hem gherbiy türkistandur. Bir nechche milliy döletlerge bölün'ginige qarimay, buning barliqi biz üchün chong bir weten. Men sherqiy türkistanda yüz bériwatqan weqelerning biwasite guwahchisi bolmisammu, emma bu heqte axbarat bizge tömür ishiklerdinmu yétip kéliwatidu. Bu 20-esirdin buyan kéliwatqan yighiwélish lagérlirining sadasi. Yighiwélish lagérliri déginimiz héch qandaq bir shexsiy erkinlikke, a'iliwi hayatqa hoquq yoq dégen sözdur!".

Murasimda yene yighin qatnashquchiliri üchün mushu künde norwégiyede seperde boluwatqan dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa we gérmaniyening myunxén shehiridin dunya Uyghur qurultiyi re'isining orunbasari perhad yorunqash ependiler bilen téléwiziye söhbiti uyushturuldi. Ular murasim qatnashquchilirining so'allirigha jawab berdi.

Almutada ötken xatirilesh murasimige yashlar köplep kelgen bolup, ular murasim qatnashquchilirining 80 pirsentini teshkil qildi. Almuta wilayitining emgekchiqazaq nahiyesige qarashliq bayséyit yézisidin kelgen yashlar wekili yéfrat nasirof ziyaritimizni qobul qilip, mundaq dédi: "Nezir dunya Uyghur qurultiyining rehberlirining tor arqiliq qatnishishi bilen ötküzüldi. Ular dunya Uyghur qurultiyi heqqide omumiy chüshenche berdi. Uningda Uyghur bedili toghrisida toluq jawablar bérildi. Dolqun eysa, perhad muhemmed, qehriman ghojamberdi we bashqimu ziyaliylirimizning léksiyeliridin kéyin men alahide tesiratta boldum. Bu méning yurtum, millitim üchün janpida bolushumgha küch we gheyret eta qildi. Bu nezirge köpligen yashlar keldi. Ular zalgha sighmay ketti."

Almuta wilayiti talghir nahiyesining bésaghash yézisidin kelgen isma'il roziyéfning éytishiche, Uyghur yashliri teshkilligen bu qétimqi xatirilesh murasimi hemde uninggha bolupmu yashlarning köplep kélishi köpchilikni qattiq tewrendürgen. U qehriman ghojamberdining nahayiti hayajanliq ilikide we jushqun keypiyat bilen dunya Uyghur qurultiyining bügünki pa'aliyiti heqqide tepsiliy melumat bergenlikini otturigha qoyup, mundaq dédi: "Dunya Uyghur qurultiyi rehberliri bilen zaldikilerning uttur alaqe arqiliq so'al-jawab teriqiside ötken bu yighin uning qatnashquchiliri üchün bir yéngiliq boldi. Wetendiki qérindashlirimizning tartiwatqan azab-oqubetliri, ésil serxillirimizning türmilerge qamilip, ölüwatqanliqi qazaqistandiki her bir Uyghurning yürikini qan yighlitip, néme qilsaq shu wetendashlirimizgha yardem qilalaymiz dégen oyda boluwatidu."

Almutada ötken xatirilesh murasimida shundaqla sözge chiqqan ataqliq sha'ir abdughopur qutluqof dunya Uyghur qurultiyining ish-pa'aliyetlirini qollaydighanliqini, bolupmu yashlarning ishliridin köp memnun bolghanliqini otturigha qoydi. Murasimda sözge chiqqan Uyghur yashliri weten, ana yurt, erkinlik heqqide shé'irlar oqudi.

Igilishimizche, qazaqistan muhajirettiki Uyghurlar eng köp olturaqlashqan memliketlerning biri bolup, naresmiy melumatlar boyiche qazaqistanda 500 mingdin köp Uyghur yashaydiken. Qazaqistanliq Uyghurlar özlirining milliy mekteplirini, örp-adetlirini, metbu'atlirini, tiyatirini saqlap qélish boyiche her xil pa'aliyetlerni ötküzüshtin tashqiri yene Uyghur élide yüz bériwatqan paji'elerge béghishlan'ghan xatirilesh murasimlirinimu uyushturup kelmekte.

Toluq bet