Дуня уйғур қурултийи баянатчиси дилшат ришит тәйвәнгә тосалғусиз кирди

Мухбиримиз ирадә
2013.04.26
dilshat-rishit-duq-305.jpg Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат ришит радиомизға баянат бәрди. 2011-Йили өктәбир.
RFA/Shohret Hoshur

Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат ришит әпәнди бир илмий муһакимә йиғиниға қатнишиш үчүн тәйвәнгә йетип барди. Униң тәйвәнгә қилған бу зиярити хәлқара мәтбуат органлириниң алаһидә диққитини қозғиди.

Чүнки, тәйвән даирилири бундин илгири униң тәйвәнгә келишигә рухсәт қилмиған. Униң үстигә рабийә қадир ханимниң тәйвәнгә беришиму ма йиңҗу һөкүмитиниң тосқунлуқиға учриған иди. Дилшат ришит әпәнди тәйвәндики уйғур мәсилисигә болған қизиқишни көрүп һаяҗанланғанлиқини билдүрди.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, дуня уйғур қурултийи баянатчиси дилшат ришит әпәнди пуқралар күчи тәшкилати уюштурған бир илмий муһакимә йиғиниға қатнишиш үчүн җүмә күни тәйвәнниң пайтәхти тәйбей шәһиригә йетип кәлди. Илгири тәйвәнгә кириши тосқунлуққа учриған дилшат ришит әпәндиниң бу нөвәт тәйвәнгә муваппәқийәтлик һалда кириши, болупму хитай даирилири тәрипидин “бөлгүнчи” дәп атилидиған бу шәхсниң җуғрапийивилик орни җәһәттин хитайға толиму йеқин болған тәйвәнгә келиш йетип келиши хәлқара мәтбуатларниң диққитини қозғиған әһвал болди. Дилшат ришит әпәнди бүгүн тәйвәндин бизниң зияритимизни қобул қилип, өзиниң тәйвәнгә келишиниң күтүлмигән бир йеңилиқ болғанлиқини ейтти.

Тәйвәндики һәрқайси аммиви тәшкилатлар дуня уйғур қурултийиниң рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханимни көп қетим тәйвәнгә тәклип қилған. Әмма тәйвән даирилири 2009 - йилидин бери рабийә қадир ханимға виза беришни рәт қилған. Бу әһвал тәйвәндики өктичи партийә вә рабийә қадир ханимни тәклип қилған аммиви тәшкилатларни қаттиқ нарази қилған иди. Улар бу әһвални өзгәртиш үчүн һөкүмәткә үзлүксз чақириқ қилип келиватқан болуп, техи 2012 - йили 10 - айдила тәйвәндики парламент әзалири, атағлиқ язғучилар, профессорлар, бир қисим сиясий партийиләрниң рәһбәрлири бирликтә дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханимға виза бериш тоғрисидики тәшәббуснамигә имза қоюш паалийити елип барған вә шу күни “тәйвән - уйғур достлуқ гурупписи” ниң қурулғанлиқини елан қилған. Дилшат ришит әпәндиниң ейтишичә, бүгүнки ахбарат елан қилиш йиғинидиму рабийә қадир ханимниң тәйвәнгә келиш мәсилиси алаһидә оттуриға қоюлуп, һөкүмәткә чақириқ қилинған.

Дилшат ришитниң бу қетимқи зиярити техи бир қанчә күн алдидила маралбешиниң сериқбуя йезисида сақчилар билән йәрлик амма арисида тоқунуш йүз берип 21 киши өлгән мәзгилгә тоғра кәлди. Мана бу сәвәбтин уйғур мәсилисигә болған қизиқиш һәссиләп өрлигән. Дилшат ришит әпәнди тәйвәндә уйғур мәсилисигә көңүл бөлгүчиләр вә қизиққучиларниң интайин көплүкини көргәнликини вә буниң өзини хурсән қилғанлиқини билдүрди.

Мәркизи америкидики пуқралар күчи тәшкилати уюштурған бу йиғин шәнбә күнидин итибарән рәсмий башлинидиған болуп, йиғинда хитайдики һәрқайси милләтләрниң кишилик һоқуқ вәзийити, хитайда демократийини илгири сүрүшкә охшаш темилар музакирә қилиниду. Шүбһисизки, уйғурларниң мәсилиси йиғинниң әң муһим күн тәртиплириниң бири. Дилшат ришит әпәндиниң тәйвәндики зиярити бир һәптә давам қилидиған болуп, у бу җәрянда тәйвәндики уйғур мәсилисигә көңөл бөлидиған парламент әзалири, аммиви тәшкилатлар вә мухбирлар билән учришишларни елип баридикән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.