Dunya Uyghur qurultiyi bayanatchisi dilshat rishit teywen'ge tosalghusiz kirdi

Muxbirimiz irade
2013.04.26
dilshat-rishit-duq-305.jpg Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit radi'omizgha bayanat berdi. 2011-Yili öktebir.
RFA/Shohret Hoshur

Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit ependi bir ilmiy muhakime yighinigha qatnishish üchün teywen'ge yétip bardi. Uning teywen'ge qilghan bu ziyariti xelq'ara metbu'at organlirining alahide diqqitini qozghidi.

Chünki, teywen da'iriliri bundin ilgiri uning teywen'ge kélishige ruxset qilmighan. Uning üstige rabiye qadir xanimning teywen'ge bérishimu ma yingju hökümitining tosqunluqigha uchrighan idi. Dilshat rishit ependi teywendiki Uyghur mesilisige bolghan qiziqishni körüp hayajanlan'ghanliqini bildürdi.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, dunya Uyghur qurultiyi bayanatchisi dilshat rishit ependi puqralar küchi teshkilati uyushturghan bir ilmiy muhakime yighinigha qatnishish üchün jüme küni teywenning paytexti teybéy shehirige yétip keldi. Ilgiri teywen'ge kirishi tosqunluqqa uchrighan dilshat rishit ependining bu nöwet teywen'ge muwappeqiyetlik halda kirishi, bolupmu xitay da'iriliri teripidin “Bölgünchi” dep atilidighan bu shexsning jughrapiyiwilik orni jehettin xitaygha tolimu yéqin bolghan teywen'ge kélish yétip kélishi xelq'ara metbu'atlarning diqqitini qozghighan ehwal boldi. Dilshat rishit ependi bügün teywendin bizning ziyaritimizni qobul qilip, özining teywen'ge kélishining kütülmigen bir yéngiliq bolghanliqini éytti.

Teywendiki herqaysi ammiwi teshkilatlar dunya Uyghur qurultiyining re'isi, Uyghur milliy herikitining rehbiri rabiye qadir xanimni köp qétim teywen'ge teklip qilghan. Emma teywen da'iriliri 2009 - yilidin béri rabiye qadir xanimgha wiza bérishni ret qilghan. Bu ehwal teywendiki öktichi partiye we rabiye qadir xanimni teklip qilghan ammiwi teshkilatlarni qattiq narazi qilghan idi. Ular bu ehwalni özgertish üchün hökümetke üzlüksz chaqiriq qilip kéliwatqan bolup, téxi 2012 - yili 10 - aydila teywendiki parlamént ezaliri, ataghliq yazghuchilar, proféssorlar, bir qisim siyasiy partiyilerning rehberliri birlikte dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanimgha wiza bérish toghrisidiki teshebbusnamige imza qoyush pa'aliyiti élip barghan we shu küni “Teywen - Uyghur dostluq guruppisi” ning qurulghanliqini élan qilghan. Dilshat rishit ependining éytishiche, bügünki axbarat élan qilish yighinidimu rabiye qadir xanimning teywen'ge kélish mesilisi alahide otturigha qoyulup, hökümetke chaqiriq qilin'ghan.

Dilshat rishitning bu qétimqi ziyariti téxi bir qanche kün aldidila maralbéshining sériqbuya yézisida saqchilar bilen yerlik amma arisida toqunush yüz bérip 21 kishi ölgen mezgilge toghra keldi. Mana bu sewebtin Uyghur mesilisige bolghan qiziqish hessilep örligen. Dilshat rishit ependi teywende Uyghur mesilisige köngül bölgüchiler we qiziqquchilarning intayin köplükini körgenlikini we buning özini xursen qilghanliqini bildürdi.

Merkizi amérikidiki puqralar küchi teshkilati uyushturghan bu yighin shenbe künidin itibaren resmiy bashlinidighan bolup, yighinda xitaydiki herqaysi milletlerning kishilik hoquq weziyiti, xitayda démokratiyini ilgiri sürüshke oxshash témilar muzakire qilinidu. Shübhisizki, Uyghurlarning mesilisi yighinning eng muhim kün tertiplirining biri. Dilshat rishit ependining teywendiki ziyariti bir hepte dawam qilidighan bolup, u bu jeryanda teywendiki Uyghur mesilisige köngöl bölidighan parlamént ezaliri, ammiwi teshkilatlar we muxbirlar bilen uchrishishlarni élip baridiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.