Явропа парламентидики 5 партийә җаза лагерлири тоғрисидики соалға имза қойди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2018-09-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәнди йиллардин буян уйғурлар мәсилисиниң явропа парламентида күнтәртипкә келиши үчүн күч чиқириватқан явропа парламентиниң муһим әзалиридин тиримоса балчелис әпәнди билән. 2018-Йили 5-сентәбир, бирюссел.
Д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәнди йиллардин буян уйғурлар мәсилисиниң явропа парламентида күнтәртипкә келиши үчүн күч чиқириватқан явропа парламентиниң муһим әзалиридин тиримоса балчелис әпәнди билән. 2018-Йили 5-сентәбир, бирюссел.
RFA/Ekrem

3-Сентәбир явропа парламентидики 5 чоң партийә уйғур дияридики җаза лагерлириға мунасивәтлик соалларға имза қоюп, явропа комиссийони вә ташқи ишлар министирлиқиға йоллиған.

3-Сентәбирдин башлап явропа парламентида уйғур дияридики җаза лагерлирини тақаш һәққидә муҗадилә қиливатқан дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса әпәнди явропа парламентидики 5 чоң партийәниң бүгүн уйғур дияридики җаза лагерлириға мунасивәтлик соалларға қол қойғанлиқини вә бу соалларни комиссийониниң муавин рәисигә, ташқи ишлар министирлиқиға сунғанлиқини билдүрди.

Долқун әйса әпәнди бу хушхәвәрни бүгүн белгийә пайтәхти бирюсселдин дөләт хадимлири билән болған муһим бир учришиш пиланиға бинаән германийә пайтәхти берлинға қарап йолға чиқиштин илгири ашкарилиди.

Д у қ рәһбәрлириниң билдүрүшичә, қурултай хадимлири бу йил 27-апрел бирюсселда өткүзүлгән «5 миң кишилик намайиш» ниң алди-кәйнидин башлапла явропа парламентидики паалийәтлирини зор күч билән җанландурған. Улар муһаҗирәттики уйғурлар тәминлигән 700 гә йеқин кишиниң аилә-тавабиатлириниң җаза лагерлириға қамалғанлиқиға аит имзаларни парламентқа, явропа кеңишигә вә явропа парламентиниң ташқи ишлар комитетиға тапшурған. Шуниңға улапла бу йил 5- вә 6- айларда җаза лагерлири тоғрисида явропа парламентида «уйғур достлуқ гурупписи» ниң саһибханилиқида арқа- арқидин гуваһлиқ бериш йиғинлири уюштурған һәмдә парламентниң көплигән әзалири билән биваситә учришип, уйғур дияридики җаза лагерлирини тақаш тоғрисида парламентниң үнүм берәләйдиған җиддий қарарларни қобул қилишини илтимас қилған.

Бир һәптидин буян белгийә пайтәхти бирюсселдики явропа парламентида зиярәттә болуватқан д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәндиниң билдүрүшичә, явропа парламентидики 5 чоң партийә бүгүн имза қойған бу соалларни «уйғур достлуқ гурупписи» әзалирини өз ичигә алған парламенттики бир бөлүн парламент әзалири түзүп чиққан. явропа парламентидики бу лайиһигә имза қойған партийәләр «явропа хәлқ партийәси», «явропа йешиллар партийәси», «явропа әркин демократлар партийәси», «явропа консерватиплар партийәси» вә «явропа христиан демократлар партийәси» қатарлиқлардин ибарәт икән.

Д у қ ниң бирюсселдики хизмәтчи хадими реин әпәнди бу мунасивәт билән зияритимизни қобул қилғанда, явропа парламенти хадимлириниң уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисидин хәвәрсиз әмәсликини, д у қ ниң өткән йили апрелдин башлапла уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисини тонутуп келиватқанлиқини, әмма явропадики 28 дөләтниң, йүзлигән партийә- гуруһларниң вәкиллири топлашқан явропа парламентида қоюқ иқтисадий вә дипломатик мунасивити болған хитайниң инсан һәқлири дәпсәндичиликигә учраватқан бир милләт һәққидә, йәни «хитай өзиниң земин пүтүнлүки һәм дөләт бихәтәрликигә тәһдит санаватқан» уйғурлар тоғрисида қарар қобул қилишиниң асанға тохтимайдиғанлиқини тилға алди. У мундақ деди: «д у қ башчилиқида вакаләтсиз милләтләр тәшкилати вә башқа һөкүмәтсиз тәшкилатларниң изчил тиришчанлиқи нәтиҗисидә шәрқий түркистандики җаза лагерлири мәсилиси явропа парламентида аллиқачан тонуш мәсилигә айлинип болди.»

Реин әпәнди сөзидә йәнә явропа парламентидики 5 партийәниң бу соалларға имза қойғанлиқиниң зор илгириләш санилидиғанлиқини, мубада явропа кеңиши бу соалларни тәстиқлиса вә явропа парламентида қарарға бағлашқа сунса, буниң хитайға нисбәтән зор бесим пәйда қилидиғанлиқини әскәртти. У мундақ деди: «явропа парламентиниң иш пиринсипи бойичә, қарар қобул қилиштин илгири соал тапшурулиду. Бу чоқум бесип өтүшкә тегишлик бир қәдәм басқуч. явропа кеңиши бу соалларға асасән хитайдин җаваб тәләп қилиду вә хитайни җаваб беришкә мәҗбурлайду. 5 Дөләт имза қойған бу соал явропа кеңишиниң муавин рәисигә вә ташқи ишлар министирлиқиға йолланди. явропа иттипақиниң кишилик һоқуқ принсиплириға бинаән уларниң чоқум җаваб бериш мәҗбурийити бар. Униңдин кейин, парламентниң қарарға бағлишиға сунулиду. Биз буниңдин бир иҗабий нәтиҗә һасил болушини көп үмид қилимиз.»

Д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәнди сөзиниң ахирида явропа парламентиниң уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисигә җиддий көңүл бөлүватқанлиқини, пат арида бу һәқтә иҗабий бир җавабқа наил болушни арзу қилидиғанлиқини әскәртти.

Д у қ рәисиниң бирюсселдики паалийәтлирини җиддий ахирлаштуруп германийә пайтәхти берлинға келишигә һөкүмәт хадимлири билән болған бәзи муһим ички учришишлар сәвәб болған. У бүгүн чүштин бурун бу сөһбәтләрни ахирлаштурған. Чүштин кейин у берлиндики кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң паалийитигә дахил болидикән һәмдә әтә йәнә германийә ташқи ишлар министирлиқида җаза лагерлириға мунасивәтлик муһим учришишларни өткүзидикән.

Игилишимизчә, дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса бүгүн, йәни 10-сентәбир күни америкиға йетип келип, америка һөкүмитиниң мунасивәтлик әмәлдарлири билән уйғур дияридики йиғивелиш лагерлири мәсилиси бойичә муһим учришишта болған. Д у қ рәиси долқун әйсаниң америкиға қилған туюқсиз зиярити вә униң тәпсилати һәққидә кейинки программилиримизда давамлиқ мәлумат беримиз.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт