“җуңго чүши” ни уйғур хәлқиму чүшәмду?

Ихтиярий мухбиримиз қутлан
2013.08.20
Abdureqip-Tomurniyaz-junggo-chushi.jpg Хитай мәмликәтлик хәлқ қурултийиниң вәкили, шинҗаң ислам институтиниң мудири абдурәқип төмүрнияз бейҗиңдики “шинҗаң синипи” оқуғучилириға “җуңго чүши” һәққидә нутуқ сөзлимәктә.
Junggo Radi’o Tori

“һазир хитай компартийәси ‛җуңго чүши‚ дин ибарәт сәпсәтини оттуриға қоймақта. Аталмиш ‛җуңго чүши‚ хитайларниң чүшидур, у һәргизму уйғур хәлқиниң чүши болалмайду. Уйғурларниң қәлбидә пәқәтла өзигила хас болған ‛уйғур чүши‚ мәвҗут!”

Явропада яшаватқан уйғур зиялийлиридин чоғлуқ ханим нөвәттә хитай компартийәси уйғур елидә тәшвиқ қиливатқан “җуңго чүши” нәзәрийиси һәққидә зияритимизни қобул қилғанда юқириқи қарашлирини тәкитлиди.

2012-Йилиниң ахири ши җинпиң тәхткә чиқиши биләнла “җуңго чүши” нәзәрийиси хитайда кәң көләмдә базарға селинған. “җуңхуа миллитиниң улуғ гүллинишини әмәлгә ашуруш” тин ибарәт хитай милләтчилик идийисини өзигә ядро қилған бу сиясий чақириқ охашашла уйғур вә тибәт аптоном районлиридиму тәшвиқ қилинишқа башлиған.

Мәлум болушичә, йеқиндин буян уйғур елидики компартийә вә һөкүмәт органлири пиланлиқ түрдә уйғурлар ичидики назарәт дәриҗилик һоқуқ тутуватқан әмәлдарлар, хәлқ ичидә мәлум тәсиргә игә җамаәт әрбаблири шуниңдәк диний саһәдики компартийигә майил затларни сәпәрвәр қилип, уйғурлар арисида “җуңго чүши” нәзәрийәсини тәрғиб қилишқа башлиған. Чоғлуқ ханим бу һәқтә тохтилип өз қарашлирини оттуриға қойди.

Хитай мәмликәтлик хәлқ қурултийиниң вәкили, шинҗаң ислам институтиниң мудири абдурәқип төмүрнияз бу йил мартта уйғур аптоном районлуқ парткомниң мәхсус орунлаштуруши билән бейҗиңниң шунйи районидики яңҗен 1-оттура мәктипигә келип “шинҗаң синипи” да оқуватқан уйғур оқуғучиларға “җуңго чүши” бойичә лексийә сөзлигән.

Бу йил авғусттин башлап уйғур аптоном райониниң әдәбият-сәнәт, маарип, мәдәнийәт вә тәтқиқат орунлирида назарәт дәриҗилик һоқуқ тутуватқан бир қисим уйғур әмәлдарлири арқа-арқидин “шинҗаң гезити” дә мақалә елан қилишқа уюштурулған. Шинҗаң иҗтимаий пәнләр академийәси парткоминиң секретари, муавин академийә башлиқи абдураззақ төмүр “шинҗаң гезити” ниң 9-авғусттики санида “уйғурларниң илғар әнәниви мәдәнийитигә аңлиқ варислиқ қилайли” намлиқ мәхсус мақалә елан қилған. У мақалисидә уйғур хәлқини “миллий бөлгүнчилик вә диний әсәбийлик билән қәтий күрәш қилип, шинҗаңниң иҗтимаий муқимлиқини пүтүн күчи билән қоғдап, җуңхуа миллитиниң улуғ гүллиниши һәмдә ‛җуңго чүши‚ ниң әмәлгә ешиши үчүн төһпә қошуш” қа чақириқ қилған. Чоғлуқ ханим абдураззақ төмүрниң мақалисини тәнқид қилип, аталмиш “җуңго чүши” ниң пәқәтла хитайларниң мәнпәәти чиқиш қилинған сәпсәтә икәнликини, униң һәргизму уйғур хәлқиниң чүши болалмайдиғанлиқини тәкитлиди.

Тәпсилатини аваз улиништин аңлиғайсиз.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.