9-Нөвәтлик “дуня шәрқий түркистанлиқлар қериндашлиқ учришиши” ахирлашти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2017.07.11
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
qerindashliq-uchrishish-9-qetim.jpg 9-Нөвәтлик “дуня шәрқий түркистанлиқлар қериндашлиқ учришиши йиғини” да шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити рәиси һидайәтулла оғузхан сөз қилмақта. 2017-Йили 8-июл, истанбул.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәниң истанбул шәһиридә паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити тәрипидин һәр йили өткүзүлүп келиватқан, “дуня шәрқий түркистанлиқлар қериндашлиқ учришиши йиғини” ниң 9-қетимлиқи 2017-йили 7-айниң 8-күни истанбулниң силиврә районидики сайәбан меһманханисида башлинип 11-июл күни чүштә ахирлашти.

3 Йерим күн давамлашқан йиғинниң биринчи күни чүштин бурун ечилиш мурасими өткүзүлди. Арқидин вә иккинчи, үчинчи күнлири һәрқайси темилар бойичә доклат берилип, доклат ахирида музакирә елип берилди. Йиғинниң ечилиш мурасимиға шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәһбәр вә әзалири, бәзи аммиви тәшкилат мәсуллири, сиясәтчиләр, тәтқиқатчилар, германийә, шиветсийә, голландийә, норвегийә, һиндистан, сәуди әрәбистан, қазақистан вә қирғизистан қатарлиқ 14 дөләттики уйғур аммиви тәшкилат мәсуллири болуп 130 әтрапида киши қатнашти.

Йиғинниң ечилиш мурасимида шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәиси һидайәтулла оғузхан, түркийәниң сабиқ парламент әзаси профессор җәлал әрбай әпәнди, саадәт партийәсиниң муавин рәиси йилмаз баят әпәнди вә һәрқайси дөләтләрдин кәлгән тәшкилат мәсуллири сөз қилди.

Сабиқ парламент әзаси, профессор доктор җәлал әрбай әпәнди йиғинда қилған сөзидә “шәрқий түркистан мәсиниң түркийәниңму мәсилиси” икәнликини тәкитлиди.

Түркийәдики өктичи партийәләрдин бири болған саадәт партийәсиниң муавин башлиқи йилмаз баят әпәнди партийәсиниң бурундин тартип уйғур мәсилисигә көңүл бөлүп келиватқанлиқини бундин кейинму көңүл бөлидиғанлиқини тәкитлиди.

Ечилиш мурасиминиң ахирида түркийә парламент рәиси исмаил қәһриман әпәнди билән дөләт министири вәйси қайнақ әпәндиниң йиғинға әвәткән тәбрик хети оқуп өтүлди.

Ечилиш мурасими ахирлашқандин кейин, 9-июл күни болса түркийә истратегийәлик чүшәнчә институти мутәхәссиси доктор әркин әкрәм әпәнди “асия вә асия тинч окян дөләтлиридә шәрқий түркистан мәсилисини күн тәртипкә елип келишниң йоллири”темисида, сәуди әрәбистандин кәлгән уйғур зиялийси сираҗидин әпәнди “оттура шәрқ дөләтлиридә шәрқий түркистан мәсилисини күн тәртипкә елип келиш вә һәл қилиш чарилири”, сәуди әрәбистанлиқ уйғур зиялийси абдуллаһ узтаз болса “уйғурларға ортақ вә учур мәркизини қуруп чиқиш вә ахбарат” темисида доклат бәрди. Ахирида музакирә елип берилди. 10-Июл күни доктор әркин әкрәм әпәнди “шәрқий түркистан муҗадилисиниң истратегийилик басқучлири” темисида, егә университети профессори доктор алимҗан инайәт әпәнди болса “шәрқий түркистан хәлқигә миллий мәпкурә вә аңни сиңдүрүш үчүн мулаһизә вә әмәлий лайиһәләр тоғрисида музакирә” темисида доклат бәргәндин кейин йиғин әһли улардин соаллар сориди.

Илмий доклатлар ахирлашқандин кейин елип берилған музакириләр нәтиҗисидә 4 маддидин тәркиб тапқан қарар мақулланған болуп, һидайәтулла оғузхан әпәнди мәзкур қарар һәққидә мәлумат бәрди.

Һидайәтулла оғузхан әпәнди 9-нөвәтлик шәрқий түркистанлиқлар қериндашлиқ учришишиниң мәйли мәзмун җәһәттин болсун, мәйли қатнашқан кишиләрниң тәсир даириси җәһәттин болсун охшимайдиғанлиқини баян қилди.

Норвегийәдин келип бу паалийәткә иштирак қилған қурбанҗан ариф әпәнди йиғинниң һәр җәһәттин наһайити яхши өткәнликини тәкитләп өтти.

Мунасивәтлик кишиләрниң ейтишичә, йиғинниң өткән 8 қетимлиқи түркийәдә өткүзүлгән болуп, һәр қетимлиқида мәлум темилар тоғрисида доклат берилип өткән икән. Бундин кейинки учришишларда конкрет мәсилиләр тоғрисида музакирә елип берилип, әмәлийләштүрүш йоллири издинидикән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.