Qaramay puqraliri ramzan mezgilide qaramayda herbiy halet yürgüzülüwatqanliqini bildürdi

Muxbirimiz méhriban
2013.07.11
pichan-lukchun-saqchi-charlash.jpg Pichan lükchün weqesidin kéyin saqchilar axbarat orunlirining resimge tartishini tosuwatqan körünüsh. 2013-Yili 27-iyun, pichan.
AFP

Radi'omiz qaramaydin igiligen ehwallardin melum bolushiche, 26-iyul pichan lükchün weqesi yüz bergendin kéyin, qaramay da'iriliri sirttin bir qisim qoralliq saqchilarni yötkep kelgen. Sheher ahalilirining bildürüshiche, ikki heptidin buyan toluq qorallan'ghan esker-saqchilar we toqmaq kötürgen amanliq saqlighuchilar sheher kochilirida charlash élip bériwatqan halet shekillen'gen. Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan qaramay puqraliri bolsa, bu xil weziyetni teswirlep, “Qaramayda herbiy halet yürgüzülüwatqanliqi” ni bildürdi.

2013-Yilliq ramzan Uyghur aptonom rayon da'iriliri eng qattiq bixeterlik tedbirliri élip, Uyghur qatarliq musulmanlarning roza tutushigha qaratqan her xil cheklime we tedbirlirini ilgiriki herqandaq chaghdikidinmu kücheytken bir mezgilge toghra keldi. Uyghur élining qaramay shehiridin igiligen ehwallardin melum bolushiche, bu yil qaramay shehiridiki Uyghurlar hökümet da'iriliri chiqarghan her xil namlardiki“Ramzan mezgilide muqimliqni saqlash uqturushliri” we toluq qorallan'ghan xitay saqchi-eskerlirining nazariti astida ramzan éyini kütüwalghan.

Bügün qaramaydin radi'omiz ziyaritini qobul qilghan Uyghurlarning bildürüshiche, ötken ayning axiridin bashlapla qaramay sheher kochilirida bashqa jaylardin yötkep kélin'gen toluq qorallan'ghan saqchi-eskerlerdin bashqa yene, toqmaq kötürgen amanliq saqlighuchi xadimlar we saqchi aptomobilliri 24 sa'et charlash élip baridighan weziyet shekillen'gen.

Qaramayda ramzan mezgilidiki weziyet heqqidiki so'allirimizgha jawab bergen bir xanim, özi qarashliq rayondiki saqchixana xadimlirining qaramayda herbiy halet yürgüzülüwatqanliqini we bu haletning 20-iyulghiche dawamlishidighanliqini bildürgenlikini bayan qildi.

Qaramay hökümet torining bu birnechche kün ichidiki xewerliridimu, qaramayda bixeterlik tedbirliri kücheytilip,her xil muqimsizliq amillirining aldi élin'ghanliqi heqqidiki xewerler köpeydi.

Qaramay hökümet torining 11-iyul künidiki sanida “Shinjyangdiki térrorluqqa qarshi muqimliq xizmitini kücheytip, polattek mudapi'e istihkami qurayli” serlewhilik yighin xewiride 10-iyul küni qaramay néfit bash idarisining partkom sékrétari yü wéyning sözi neqil élinip,“Qaramaydiki ishchi-xizmetchilerdin 5400 neper kishini ajritip,néfit rayonidiki muqimliqni saqlash üchün, 24 sa'etlik charlash xizmitige orunlashturulghanliqi” xewer qilindi. Shinjang qanunchiliq géziti torining 11-iyuldiki sanida yene“Qaramay sheher ahalisi ammiwi sorunlardiki nazaret qilish kaméraliridin bixeterlik ehwalini köreleydu” serlewhilik xewerde,10-iyuldin bashlap qaramay sheher ahalisining qaramaydiki 82 jaygha orunlashturulghan nazaret qilish sistémisi ewetken uchurlarni qol téléfoni we kompyutérliridin köreleydighanliqi xewer qilindi.

Qaramay da'iriliri yene, ramzan mezgilide musulmanlarning roza tutushi we bashqa pa'aliyetliri heqqide mexsus uqturush-belgilimilerni élan qilghan. 8-Iyul küni qaramay hökümet torida élan qilin'ghan“Ramzan mezgilidiki diniy pa'aliyetlerni tertipke sélish” namidiki uqturushta, ramzan mezgilide qaramay shehiridiki meschit qatarliq diniy sorunlarda herqandaq namda diniy telim-terbiye kurslirining échilishigha ruxset qilinmaydighanliqi؛ zohur we iptar waqtining hökümet tarqatqan jedwelge asasen orunlashturulghanliqi؛ rayon atlap, meschit atlap diniy pa'aliyetler bilen shughullinishqa bolmaydighanliqi, diniy sorunlarda qattiq bixeterlik tedbirliri élinidighanliqi alahide uqturulghan.

Qaramay saqchi da'iriliri yene qaramaydiki erzdarlarning öylirige mexsus adem ewetip, erzdarlarning bu bir ay ichide qaramaydiki erziyet ishxaniliri we hökümet binaliri aldigha toplinip herqandaq shekildiki naraziliqini bildürüshige bolmaydighanliqini uqturup, erzdarlardin saqchi orunliri tarqatqan kélishimge imza qoyushni telep qilghan.

Yéqinqi birqanche yildin buyan qaramayda ishqa orunlashturulmighan 5000 din artuq Uyghur qatarliq yerlik millet yashlirini ishqa orunlashturushni telep qilip yérim yildin buyan erzini dawamlashturuwatqan qaramayliq anilardin bireylen ziyaritimizni qobul qilip, özi qarashliq rayondiki saqchixana xadimlirining uning bilen körüshkenlikini we bu bir ay ichide ammiwi sorunlarda naraziliq bildürmeslik heqqidiki kélishimge imza qoyushni telep qilghanliqini bildürdi.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatchisi dilshat rishit teminligen uchurlargha asaslan'ghanda, mushu bir hepte ichide qaramayda 17 neper Uyghur qanunsiz diniy pa'aliyet bilen shughullan'ghan dégen bahanide tutqun qilin'ghan bolup, teywen merkizi axbarat agéntliqi, yéngi ira géziti qatarliqlarda bu heqte xewerler bérildi. Emma xitayning hökümet menbeliri bu heqte héchqandaq xewer bermigen bolup,radi'omiz bu heqte rayondin yenimu ilgirilep ehwal igileshke tirishmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.