Хитай даирилири “заманимизниң шаптул дамоллилири” дин қандақ пайдилиниватиду?

Ихтиярий мухбиримиз қутлан
2013.08.21
Heytgah-Imami-Jume-Tayir.jpg Хитай ислам дини җәмийитиниң муавин рәиси, қәшқәр һейтгаһ җамәсиниң имами җүмә таһир хитай мәркизий телевизийиси 1-қанилиниң зияритини қобул қилип “5-июл вәқәси” гә қатнашқан уйғур яшлирини әйиблимәктә.
CCTV

Йеқинқи йиллардин буян хитай даирилири бир тәрәптин уйғур хәлқиниң миллий кимликини йоқитишқа вә диний етиқадини суслаштурушқа урунса, йәнә бир тәрәптин уйғурлар арисидики компартийигә майил бир қисим кишиләрни “вәтәнпәрвәр диний зат” дегән қалпақ билән оттуриға чиқирип өзиниң сиясий мәқсити үчүн хизмәт қилдурмақта. 1990-Йилларда хитай компартийәси тәрипидин сәһнигә чиқирилған һарунхан һаҗи, йеқиндин буян хитай таратқулирида көп тәшвиқ қилинған қәшқәр һейтгаһ җамәсиниң имами җүмә таһир, шинҗаң ислам институтиниң мудири абдурәқип төмүрнияз һәмдә йеқинда өлтүрүлгән турпан шәһәрлик ислам җәмийитиниң муавин рәиси абдуреһим дамолла қатарлиқлар шуларниң җүмлисидиндур.

Нөвәттә уйғур яшлириниң миллий вә диний әркинлик йолида елип бериватқан қаршилиқ көрситиш һәрикәтлириниң күчийиши билән хитай даирилири диний саһәдики бир қисим компартийигә садиқ шәхсләрдин қандақ пайдилиниватиду?

Муһаҗирәттә яшаватқан уйғур диний билим адәмлиридин голландийәдә турушлуқ әйса қарим билән шиветсийәдә олтурушлуқ абдулла әпәндиләр зияритимизни қобул қилип бу һәқтә өз қарашлирини баян қилди. Әйса қарим бүгүнки күндә ислам дининиң тәлиматлирини хитай компартийәсиниң сиясий мәнпәитигә маслаштуруп пәтива бериватқан аталмиш “диний зат” ларни “заманимизниң шаптул дамоллилиридур” дәп көрсәтти.

Мәлумки, абдуғопур шаптул дамолла 1930-йилларда уйғурларниң миллий қутулуш инқилабиға еғир зиян кәлтүргән кишидур. У җаллат шең шисәйниң уйғур елидә йолға қойған “алтә бүйүк сиясити” ниң қуран кәрим вә һәдис шәрифкә зит әмәсликини тәрғиб қилип китаб язған, кейинчә генерал мәһмут муһити тәрипидин өлтүрүлгән шәхс. Зияритимиз җәрянида әйса қарим өз қарашлирини техиму илгирилигән һалда мундақ баян қилди. У йәнә қуран кәримидики айәтләрдин нәқил кәлтүрүп, зулумға учриғучиларниң қаршилиқ көрситишиниң һәққаний йол икәнликини, әксичә алланиң каламини өз хаһиши бойичә шәрһләп хитай һөкүмитиниң мәнпәити үчүн кәтмән чапқанларниң әмәлийәттә исламниң дүшмәнлири икәнликини дәлилләр билән көрсәтти.

Шиветсийә уйғур маарип уюшмисиниң мәсуллиридин абдулла әпәндиму зияритимизни қобул қилип бу һәқтә өз пикир баян қилди. У җүмә таһирға охшаш диний тонға оринивелип ислам динини хитай компартийәсиниң сиясий мәнпәити үчүн хизмәт қилдуруш койида йүргән кишиләрни қаттиқ тәнқид қилди. У ислам дини вә униң муқәддәс дәстури болған қуран кәримини өзиниң шәхсий ғәризи вә хитай һөкүмитиниң мәнпәити үчүн суйиистемал қилған аталмиш “вәтәнпәрвәр диний зат” ларниң әмәлийәттә “сәллә ориған коммунист моллилар” икәнликини илгири сүрди.

Тәпсилатини аваз улиништин аңлиғайсиз.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.