Xitay da'iriliri “Zamanimizning shaptul damolliliri” din qandaq paydiliniwatidu?

Ixtiyariy muxbirimiz qutlan
2013.08.21
Heytgah-Imami-Jume-Tayir.jpg Xitay islam dini jem'iyitining mu'awin re'isi, qeshqer héytgah jamesining imami jüme tahir xitay merkiziy téléwiziyisi 1-qanilining ziyaritini qobul qilip “5-Iyul weqesi” ge qatnashqan Uyghur yashlirini eyiblimekte.
CCTV

Yéqinqi yillardin buyan xitay da'iriliri bir tereptin Uyghur xelqining milliy kimlikini yoqitishqa we diniy étiqadini suslashturushqa urunsa, yene bir tereptin Uyghurlar arisidiki kompartiyige mayil bir qisim kishilerni “Wetenperwer diniy zat” dégen qalpaq bilen otturigha chiqirip özining siyasiy meqsiti üchün xizmet qildurmaqta. 1990-Yillarda xitay kompartiyesi teripidin sehnige chiqirilghan harunxan haji, yéqindin buyan xitay taratqulirida köp teshwiq qilin'ghan qeshqer héytgah jamesining imami jüme tahir, shinjang islam institutining mudiri abdureqip tömürniyaz hemde yéqinda öltürülgen turpan sheherlik islam jem'iyitining mu'awin re'isi abduréhim damolla qatarliqlar shularning jümlisidindur.

Nöwette Uyghur yashlirining milliy we diniy erkinlik yolida élip bériwatqan qarshiliq körsitish heriketlirining küchiyishi bilen xitay da'iriliri diniy sahediki bir qisim kompartiyige sadiq shexslerdin qandaq paydiliniwatidu?

Muhajirette yashawatqan Uyghur diniy bilim ademliridin gollandiyede turushluq eysa qarim bilen shiwétsiyede olturushluq abdulla ependiler ziyaritimizni qobul qilip bu heqte öz qarashlirini bayan qildi. Eysa qarim bügünki künde islam dinining telimatlirini xitay kompartiyesining siyasiy menpe'itige maslashturup petiwa bériwatqan atalmish “Diniy zat” larni “Zamanimizning shaptul damolliliridur” dep körsetti.

Melumki, abdughopur shaptul damolla 1930-yillarda Uyghurlarning milliy qutulush inqilabigha éghir ziyan keltürgen kishidur. U jallat shéng shiseyning Uyghur élide yolgha qoyghan “Alte büyük siyasiti” ning qur'an kerim we hedis sherifke zit emeslikini terghib qilip kitab yazghan, kéyinche général mehmut muhiti teripidin öltürülgen shexs. Ziyaritimiz jeryanida eysa qarim öz qarashlirini téximu ilgiriligen halda mundaq bayan qildi. U yene qur'an kerimidiki ayetlerdin neqil keltürüp, zulumgha uchrighuchilarning qarshiliq körsitishining heqqaniy yol ikenlikini, eksiche allaning kalamini öz xahishi boyiche sherhlep xitay hökümitining menpe'iti üchün ketmen chapqanlarning emeliyette islamning düshmenliri ikenlikini deliller bilen körsetti.

Shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining mes'ulliridin abdulla ependimu ziyaritimizni qobul qilip bu heqte öz pikir bayan qildi. U jüme tahirgha oxshash diniy ton'gha oriniwélip islam dinini xitay kompartiyesining siyasiy menpe'iti üchün xizmet qildurush koyida yürgen kishilerni qattiq tenqid qildi. U islam dini we uning muqeddes desturi bolghan qur'an kerimini özining shexsiy gherizi we xitay hökümitining menpe'iti üchün suyi'istémal qilghan atalmish “Wetenperwer diniy zat” larning emeliyette “Selle orighan kommunist mollilar” ikenlikini ilgiri sürdi.

Tepsilatini awaz ulinishtin anglighaysiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.