Хитай даирилири “террорлуқ” вә “һиҗрәт” ни паш қилғанларға милйонлап пул бәрмәкчи

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2017.12.14
xoten-terror-qarshi-uyghur-mukapat.jpg “террорчи” ларни паш қилиш сәпидә төһпә қошқанлар мукапатланди. 2014-Йили 3-авғуст, хотән.
AFP

Хитай даирилири бу йилниң бешида “хотән гезити” дә “зораванлиқ, террорлуққа қарши туруш бойичә мукапатлаш чариси” ни елан қилған.

Униңда аталмиш “террорчи” ларни тутқан, бойсундурған, һәтта өлтүргән кишиләрниң мукапатлинидиғанлиқи уқтурулған иди. Әмма уқтурушта мукапат соммиси елан қилинмиған иди. Бүгүн ашкарилинишичә, даириләр йеқинда хотәнниң гума наһийәсидә “зораванлиқ-террорлуққа четишлиқ җинайәтләрниң йип учлирини паш қилғанларни мукапатлаш өлчими” намлиқ бир уқтуруш тарқатқан. Уқтурушта аталмиш “террорлуқ” қа аит йип учи билән тәминлигәнләрни 5 милйон сом, һиҗрәткә аит йип учи тәминлигәнләрни 2 милйон сом билән мукапатлайдиғанлиқи баян қилинған.

“хотән гезити” дә елан қилинған хотән вилайитиниң “зораванлиқ, террорлуққа қарши туруш бойичә мукапатлаш чариси” намлиқ уқтурушта, аталмиш “террорлуқ” ни бастурушта маслашқан аммини мукапатлайдиғанлиқи вә буниң үчүн вилайәт малийәсидин 100 милйон йүән айрилидиғанлиқи билдүрүлгән вә буниңдин кейинки күнләрдә мукапатлаш өлчимини конкиртлаштуридиғанлиқи уқтурулған.

Биз буниңға асасән һәрқайси сақчиханиларға телефон қилип, мукапатлаш өлчиминиң конкрет мәзмуни һәққидә мәлумат соридуқ.
Бәзи сақчихана хадимлири бу һәқтә өзиниң мәлумати йоқлуқини билдүрсә, бәзилири уқтуруштин хәвири барлиқи, әмма конкрет нәзмунидин хәвәрсизликини ейтти.

Қарақаш ақсарай сақчиханисиниң қоғдаш хадими, сақчихана дәрвазисиға чапланған мукапатлаш өчими һәққидики уқтурушни тәпсилий оқуп бәрди. Мәлум болушичә, уқтуруниң биринчи маддисида аталмиш “террорлуқ” қа аит йип учи билән тәминлигәнләрниң 3 милйон йөән билән 5 милйон арисида мукапатлинидиғанлиқи бәлгиләнгән. Йәнә бир маддсисида, һиҗрәткә тәйярлиниватқанлар һәққидә йип учи билән тәминлигүчиләргә 2 милйон билән 3 милйон арисида мукапат беридиғанлиқи қәйт қилинған.

Мәлум болушичә, мәзкур мукапатлаш өлчими җәмий 19 маддидин тәшкилләнгән. Буниң ичидә әң төвән миқдардики мукапат 2000 йүән болуп, бу ниқабланған кийим кийгәнләр вә сақал қойғанлар һәққидә йип учи бәргәнләргә берилиду.

Көзәткүчиләрниң қаришичә, хитай уйғур районида аталмиш “террорчи” ларни йоқитишта йәнә уйғурлардин пайдилинип келиватқили хели йиллар болған болсиму, әмма мукапатлаш түзүми бу қәдәр системилиқ, конкирт вә юқури соммилиқ қилинған әмәс. Муһаҗирәттики уйғур көзәткүчиләр, бу мукапатлаш түзүмини хитайниң әскәрий күчиниң райондики қаршилиқ һәркәтлирини бесиқтурушта карға кәлмигәнликиниң ипадиси дәп қариса, йәнә бәзиләр хитайниң аталмиш “терорлуқ” қа қарши һәркитидә йәрлик аһалиләрниң актип вә чин дилидин маслашмиғанлиқиниң ипадиси дәп қарашмақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.