Түркийәдики әң чоң аммиви тәшкилат рәһбири: “шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлирини күчләндүрүш шәрт”

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2015.09.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
fahrettin-yoqush.jpg 450 Миң әзаси бар түркийә кадирлар уюшмиси рәиси фаһрәттин йоқуш(оттурида көзәйнәклик) әпәнди уйғурлар үчүн намайишта. (Вақти вә орни ениқ әмәс)
RFA/Erkin Tarim

450 Миң әзаси бар түркийә кадирлар уюшмиси рәиси фаһрәттин йоқуш әпәнди зияритимизни қобул қилип, “шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлирини күчләндүрүш шәрт” деди.

Демократийә билән башқурулуватқан дөләтләрдә аммиви тәшкилатларниң роли наһайити зор. Охшимайдиған кәсип, охшимайдиған саһә вә охшимайдиған сиясий көз қараштики кишиләр өз мәнпәитини қоғдаш, һәқ вә һоқуқлирини капаләткә игә қилиш үчүн аммиви тәшкилатлар арқилиқ һөкүмәтниң сияситигә тәсир көрситиду. Бу тәшкилатлар өз саһәсидики яки дөлитидики мәсилиләргә көңүл бөлгәндин сирт, дуня мәсилилиригиму көңүл бөлиду. Һәр хил йоллар арқилиқ мәсилиләрни дуня җамаәтчиликигә аңлитишқа тиришиду. Ундақта шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлириниң вәзиписи немә? түркийәниң 450 миң әзаси бар түркийә кадирлар уюшмиси рәиси фаһрәттин йоқуш әпәнди түркийәдә шәрқий түркистан дәвасини күчләндүрүш үчүн шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлирини күчләндүрүшниң шәрт икәнликини баян қилди:
‏- Биринчиси, түркийәдә көп санда шәрқий түркистандин кәлгән қериндашлиримиз бар. Уларниң истанбул, әнқәрә вә қәйсәри қатарлиқ шәһәрләрдә бир қанчә тәшкилатиму бар. Бу тәшкилатларни күчләндүрүш керәк. Түркийәгә шәрқий түркистандин кәлгән қериндашлиримиз қурған тәшкилатлар бәк муһим. Буларни күчләндүргәндин кейин, булар арқилиқ түрк аммиви тәшкилатларни һәрикәткә кәлтүрүш асан болиду. Охшимайдиған аммиви тәшкилатларниң қурулуш мәқситиму охшимайду. Түркийә кадирлар уюшмисиниң қурулуш мәқсити дөләт идарисидә ишләватқан кадирларниң һәқ вә һоқуқини қоғдаш, улар үчүн хизмәт қилиш. Әлвәттә түрк миллити билән мунасивәтлик пүтүн мәсилиләргә көңүл бөлимиз. Әмма мән шәрқий түркистан мәсилисини әтраплиқ көзитәлмәсликим мумкин. Әмма шәрқий түркистан тәшкилатлири изчил һалда шәрқий түркистан вәзийитини көзитип доклат тәйярлап түрк аммиви тәшкилатлириға йәткүзүп турса, бизму түрк вә дуня җамаәтчиликигә вә һөкүмитимизгә аңлитимиз.

Түркийә кадирлар уюшмиси муавин рәиси фаһрәттин йоқуш әпәнди, әгәр шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлири күчлинип, һәрикәтләнсә, башқиларниму һәрикәтләндүридиғанлиқини, түрк җумһурийәтлирини һәрикәтләндүридиғанлиқини баян қилип мундақ деди:
‏- Түркий милләтләр һәмкарлиқ бирликиниң ичидә шәрқий түркистан, қазақистан, сейпрус вә татар тәшкилатлири, вәқипләр вә җәмийәтләр бар. Бизниң бу бирликни қурушимиздики мәқсәт түрк дунясидики мәсилиләргә қарита бирликтә һәрикәт елип бериш, түрк дунясиниң мәсилилирини түрк дунясиға аңлитиш. Һазир шәрқий түркистан мәсилиси түрк дунясиниң әң муһим мәсилисигә айланди. Әпсуски шәрқий түркистан тәшкилатлири күчлүк болалмиди, шәрқий түркистан дәвасини түрк җамаәтчиликигә аңлитишта мәсилә бар. Башқичә қилип ейтқанда шәрқий түркистан мәсилисини яхши аңлиталмайватиду. Шуңа түркийәдики шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлирини күчләндүрүш шәрт дәп ойлаймән.

У, қериндаш уйғурларниң дәвасиниң өзлириниңму миллий дәваси икәнликини, бундин кейинму қоллашни давам қилидиғанлиқини баян қилип мундақ деди:
- Шәрқий түркистан дәваси һәқиқәтән түрк миллитиниң қаниған яриси. Әпсуски, түркийәниң күчлүк, тәсирлик дөләт болалмаслиқиниң дәрдини уйғур қериндашлиримизму тартиватиду. Хитай болса иқтисадий тәсири күчлүк, бирләшкән дөләтләр тәшкилатида рәт қилиш һоқуқиға игә бир дөләт. Әмма хәлқара мунасивәтләрдә дөләтләрниң миллий мәнпәәти биринчи орунда туриду. Уйғур дәвасиға пүтүн ислам дөләтлири вә ғәрб дөләтлири игә чиқиши керәк иди. Әпсуски, бу дөләтләр йетәрлик дәриҗидә игә чиқмайватиду. Әмма, биз түркийәдә 450 миң әзаси бар әң чоң аммиви тәшкилат болуш сүпитимиз билән шәрқий түркистан дәваси үчүн бундин кейинму қолимиздин кәлгәнни қилимиз.

Биз узун йил шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлирида вәзипә өтигән шәрқий түркистан вәхпиниң сабиқ башлиқи һамит гөктүрк әпәнди түркийәдики шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлириниң күчлинәлмәсликидики әң муһиминиң тарихтин савақ алмаслиқ икәнликини ейтти.

Һамит гөктүрк әпәнди түркийәдики шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлирини күчләндүрүшниң йоллири болса, пикир вә мәпкурә бирликини әмәлгә ашуруш арқилиқ әмәлийлишидиғанлиқини ейтти.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.